Ağız Kuruluğu Nedir?


Ağız kuruluğu problemi yaşadığınızda, bu durumu hemen fark etmek hiçte zor değildir. Aynı anda dilinizde de hissetmeye başladığınız kuruluk, ağzınızda yeteri kadar tükürük üretilmediği anlamına gelmektedir. Çoğu kişi ağız kuruluğunun sadece dehidrasyondan kaynaklandığını düşünmektedir. Ancak, gerçek şu ki bu sıkıntı birçok farklı nedenlerden kaynaklanıyor olabilmektedir.

Ağız kuruluğunun tıbbi adı, kserostomi olarak bilinmektedir ve öncelikli olarak, ağızda tükürük üretimi eksikliği ile tanımlanmaktadır. Salya, vücut için oldukça önemli bir sıvıdır, çünkü yemek yemeyi, çiğnemeyi, tükürmeyi ve sindirmeyi kolaylaştırmaktadır. Çoğu insan ağız kuruluğu yaşayana kadar salyanın vücut için ne kadar gerekli bir şey olduğunu fark edememektedir. (1)

Ağız kuruluğu, antihistaminikler, ağrı kesiciler, kas gevşeticiler ve antidepresanlar gibi ilaçlardan kaynaklanabilmektedir. Bu ilaçların birçoğu, özellikle antihistaminikler, mukus zarlarınızı kurutmakta ve tükürük üretimini azaltmaktadır. Diğer yandan, sigara, gebelik, kaygı, stres ve doğal yaşlanma süreciyle de bağlantılıdır.

Ağız kuruluğu genellikle tehlikeli olmasa da, yutkunmayı zor bir hale getirdiği için yaşamı olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Özellikle, gecenin bir yarısında uyandığınızda hemen su içmek ihtiyacı hissedebilirsiniz. Ağız kuruluğu beraberinde ağız kokusu, kuru bir dil, çatlamış dudaklar ve boğaz ağrısına da yol açmaktadır. Ağız kuruluğundan kaçınmak istiyorsanız, basit yaşam tarzı ve diyet değişiklikleri ile bunu gerçekleştirmek mümkündür. (2)

Ağız Kuruluğu Belirtileri

Ağız kuruluğu nasıl anlaşılır? Ağız kuruluğu başlangıcında ilk fark edilen sadece ağız kuruluğu olsa da, diğer pek çok belirtiye de neden olabilmektedir. Ağız kuruluğu belirtileri şunlardır:

  • Kalın veya yoğun hissedilen tükürük
  • Kaba ve kuru dil
  • Dilin ağzının çatısına yapışması
  • Çiğneme veya yutkunma sorunları (özellikle bisküvi gibi kuru gıdaları yerken)
  • Ağız kokusu
  • Ağız ülserleri
  • Kuru ve çatlamış dudaklar
  • Öksürüklü enfeksiyonlara yatkınlık
  • Diş çürüklerinde artış
  • Ağızda yanma hissi
  • Gevşek diş protezleri (3)

Ağız Kuruluğu Belirtileri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Ağız Kuruluğu Nedenleri

Ağız kuruluğu neden olur? En yaygın ağız kuruluğu nedenleri şunlardır:

  • Bazı ilaçların etkileri: Ağız kuruluğu bazı reçeteli ve reçetesiz ilaçların ortak bir yan etkisidir.
  • Bazı tıbbi durumların yan etkileri: Sjögren sendromu ve bazı enfeksiyonlar ağız kuruluğuna neden olabilmektedir.
  • Bazı tıbbi tedavilerin yan etkisi: Tükürük bezleri radyasyon ve kemoterapi nedeniyle hasar görebilmektedir.
  • Sinir hasarı: Ağız kuruluğu, yaralanma veya ameliyat sonucu baş ve boyun bölgesindeki sinir hasarının bir sonucu olabilir.
  • Dehidrasyon: Ateş, aşırı terleme, kusma, diyare, kan kaybı ve yanıklar gibi dehidrasyona yol açan koşullar ağız kuruluğuna neden olabilir.
  • Tükürük bezinin olmaması: Tükürük bezlerinin cerrahi olarak çıkarılması ağız kuruluğuna neden olur.
  • Yaşam tarzı: Sigara ya da tütün çiğneme tükürük üretimini etkileyebilir ve ağız kuruluğuna neden olabilir. Sürekli ağzınız açık nefes almak da soruna katkıda bulunabilir. (4)

Ağız Kuruluğu Nedenleri daha fazlası için

Ağız Kuruluğu Tedavisi

Ağız kuruluğu nasıl geçer? Ağız kuruluğuna, aldığınız bazı ilaçların neden olduğunu düşünüyorsanız, bu durumu doktorunuzla konuşmalısınız. Doktor aldığınız dozu ayarlayabilir veya ağız kuruluğuna neden olmayan farklı bir ilacı almanızı önerebilir.

Doktorunuz ayrıca ağız nemini düzeltmek için bazı çözeltiler de verebilir. Eğer bunlar yardımcı olmazsa, tükürük üretimini artıran bir ilaç reçete edebilmektedir.

Tükürük üretimini teşvik etmeye yardımcı olabilecek bazı tavsiyeler şunlardır:

  • Şeker içermeyen şekerler kullanın veya şekersiz sakız çiğneyin.
  • Ağzınızı nemli tutmaya yardımcı olması için bol su için.
  • Bir florür diş macunu ile dişlerinizi fırçalayın. Florür içeren durulama suları kullanın ve düzenli olarak diş hekiminizi ziyaret edin.
  • Mümkün olduğunca ağızdan değil, burnunuzdan nefes alın.
  • Yatak odası havasına nemli tutmak için oda nemlendiricisi kullanın.

Ağız kuruluğuna altta yatan başka bir sağlık problemi neden olabilir, bu durumda, asıl sorunun tedavi edilmesi ağız kuruluğunu da önleyecektir. (5)

Ağız Kuruluğu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ağız kuruluğunun altında yatan nedeni bulmak ve tedavi edebilmek için bir kulak, burun, boğaz uzmanına ya da bir diş hekimine başvurabilirsiniz. (6)

Ağız Kuruluğu Tedavisi fazlası için tıklayınız

Ağız Kuruluğuna Ne İyi Gelir?

Ağız Kuruluğu Bitkisel Tedavisi

Arnavut biberi: Arnavut biberi, tükürük üretimini uyarabilmektedir. Bu nedenle, ağız kuruluğu için mükemmel bir yöntem olabilmektedir. Ayrıca, ekşi, tatlı, tuzlu ve acı lezzetleri daha iyi ayırt edebilmeniz için damak tadınızı güçlendirmenize de yardımcı olur. (7)

Rezene tohumu: Rezene tohumlarında bulunan flavonoidler tükürük akışını tetiklemekte ve bu nedenle de, ağız kuruluğundan kurtulmaya yardımcı olmaktadır. Diğer yandan, ağız kuruluğuna eşlik eden kötü nefes ile mücadele etmeyi de sağlayabilmektedir. (8)

Aloe vera: Ağız kuruluğunu tedavi etmeye yardımcı olabilecek bir diğer bitki aloe vera bitkisidir. Kuruluğu önlemeye yardımcı olurken, ağızdaki hassas dokuların korunmasını sağlamakta ve damak tadınızı arttırmaktadır. (9)

Üzüm çekirdeği: Üzüm çekirdeği yağı, ağız kuruluğu belirtilerini ortadan kaldırmak yardımcı olabilmektedir. Nemlendirici özelliği olan bu yağ, ağzınızı kaplamaya yardımcı olur ve makul bir süre nemli kalmasını sağlar. Ayrıca, E vitamini açısından zengin olması, ağzınızda oluşabilecek herhangi bir yaranın iyileşmesine de yardımcı olacaktır. (10)

Kakule: Her yemekten sonra kakule tohumlarını çiğneyebilirsiniz. Kakule, ağzı nemlendirmeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca ağız kokusu probleminden kurtulmada da oldukça etkilidir. (11)

Limon: Limon suyu, tükürük üretimini uyarabilmektedir, bu neden de, ağız kuruluğunu hafifletebilmektedir. Ayrıca, asidik yapısı nedeniyle limon, ağzınızı temizlemeye ve ağız kokusunu ortadan kaldırmaya da yardımcı olabilir. (12)

Zencefil: Pek çok açıdan sağlığa faydası olan zencefil, ağız kuruluğunu tedavi etmeye de yardımcı olabilmektedir. Zencefil, tükürük üretimini uyarabilmektedir, bu neden de, ağız kuruluğunu önlemektedir. Ayrıca, ağzınızı daha uzun süre taze hissetmenizi de sağlayabilir. (13)

Biberiye: Biberiye, evde hazırlanabilecek bitkisel gargaralara eklenebilecek harika bir bitkidir. Biberiye, ağız kuruluğu sorunlarını etkili bir şekilde tedavi etmektedir. Aynı zamanda ağızda canlandırıcı bir his de yaratmaktadır. (14)

Ağız Kuruluğu Evde Tedavi Yöntemleri

Bol sıvı tüketimi: Sıvı kaybı, ağız kuruluğunun en yaygın nedenlerinden biridir. Dolayısıyla, yapılabilecek en iyi şey, vücudun sulu kalmasını sağlamak için sıvı alımını artırmaktır. Vücudun nemlendirilmesi daha fazla tükürük üretilmesini ve ağız kuruluğu belirtilerinden ortadan kaldırılmasını sağlamaktadır.

  • Gün boyunca bol miktarda su tüketin. Su içemiyorsanız, küçük buz parçalarını emebilirsiniz.
  • Yüksek miktarda su içeren ananas, karpuz ve salatalık gibi sebzeleri tüketin.
  • Meyve suları veya sebze suları için.
  • Her gün 1 ile 2 bardak hindistancevizi suyu da içebilirsiniz.
  • Yeşil çay ya da papatya çayı gibi bitki çaylarını içebilirsiniz.
  • Güveç ve çorba gibi yumuşak ve sıvı yemekleri tercih edin.

Ayrıca, sıvı kaybını tetikleyebilecek kafeinli içecekler, gazlı içecekler ve alkollü içkilerden de kaçının. (15)

Yağ çekme: Yağ çekme, ağzınızı nemli tutmaya yardımcı olmaktadır. Özellikle, ağız kuruluğu tedavisinde oldukça faydalı olabilmektedir. Ayrıca, ağız sağlığının korunması ve ağız kokusu ortadan kaldırmasına da etki edebilmektedir. Yağ çekme, hindistancevizi yağı, susam yağı veya başka herhangi yenilebilir bitkisel yağ ile yapılabilir.

  • Ağzınıza 1 çorba kaşığı katkısız hindistan cevizi yağı koyun.
  • Yaklaşık 15 dakika yağ iyice çalkalayın.
  • Dışarı atın ve ağzınızı ılık suyla durulayın.
  • Dişlerinizi her zamanki gibi fırçalayın.
  • Bu yöntemi sabahları yemek yemeden önce tekrarlayın. (16)