Ağız Kuruluğu Belirtileri


Ağız kuruluğu başlangıcında, genellikle bu durum dikkate değer bulunmaz, ancak uzun süreli ve kalıcı olduğu takdirde, rahatsızlık veya ağrıya yol açar. Ağız kuruluğunun en net belirtisi, ne kadar su içerseniz için, ağzınızda hissettiğiniz kuruluğunu düzelmemesidir.

Tükürük, ağızdaki mikropları yok etmektedir, bu nedenle, tükürük üretiminin daha az olması bakterilerin, kronik veya şiddetli ağız kokusuna neden olmasına yol açmaktadır. Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız, en kısa sürede bunu diş hekimlerinizle veya doktorunuzla konuşmanız önemlidir. (1)

Ağız kuruluğu nasıl anlaşılır? Ağız kuruluğuyla birlikte yaşanan diğer belirtiler şunlardır:

  • Ağız kokusu
  • Çatlak veya iltihaplı dudaklar
  • Kronik ağız lezyonları veya dil ülserasyonları
  • Diş boşlukları, diş apseleri ve diş pulpa enfeksiyonları
  • Oral kandidiyaz (oral pamukçuk)
  • Tükürük bezlerinin enfeksiyonu
  • Kalın, yapışkan veya ağdalı tükürük
  • Yutma veya yeme zorluğu
  • Tat bozuklukları (koku ve tadın kaybı)
  • Susuzluk ya da sürekli su içme isteği
  • Öksürme
  • Kuru bir dil
  • Dilin iltihaplanması (kızarıklık)
  • Dil ve ağız ülseri (yaralar)
  • Dil üzerinde yanma veya karıncalanma hissi
  • Rujun dişlere yapışması
  • Protez sorunları
  • Konuşurken konuşmasının kesilmesi
  • Boğaz ağrısı (2)

Sjögren Sendromu Belirtileri

Bu bir otoimmün hastalık türüdür. Sjögren sendromu en çok göz kuruması ve ağız kuruluğuna neden olmaktadır. Akciğerler, böbrekler, cilt ve sinir sistemi gibi diğer organları da etkileyebilmektedir.

Sjögren sendromuna sahip olan herkesin fark edeceği iki belirti şunlardır:

  • Ağız kuruluğu
  • Gözlerde kuruluk

Ağız kuruluğunun yol açabileceği diğer belirtiler ise şunlardır:

  • Yutma ya da yutkunma sorunları
  • Ağızda bir maya enfeksiyonu
  • Tat kaybı
  • Diş çürüğü ve diş eti hastalığı (diş eti iltihabı) (3)

Ağız kuruluğunun yol açtığı durumlardan bazılarını şöyle açıklamak mümkündür:

Dil Kuruluğu

Ağız kuruluğu çoğu zaman, dil kuruluğuna, yanmaya veya karıncalanma hissine yol açabilmektedir. Ağız sağlığı ve tükürük akışı normal olduğunda, dil nemli ve sağlıklı bir pembe renktedir.

Kuruya dil bakterilerin oluşturduğu bulanık ve beyaz renk bir katman ile kaplanabilmektedir. Bu, ağız tahrişlerine ve diğer ağız sağlığı sorunlarına sebebiyet verebilmektedir. (4)

Yeme ve Yutma Zorlukları

Ağız kuruluğu ve boğaz kuruluğu, çiğneme ve yutma problemleri yaşatmaktadır. Özellikle de, ekmek ve tahıl gibi gıdalarda bu durum daha da zor bir hal almaktadır. Ağzın ve boğazın nemli olması, yiyeceklerin rahatlıkla özofagustan aşağıya inmesini sağlamaktadır. Kuruluk durumunda ise, hem yiyeceklerin parçalanması hem de boğazdan aşağı inmesi oldukça zorlaşmaktadır. (5)

Ağız Yaraları ve Dudakların Kuruması

Ağız, tükürük ile düzgün şekilde nemlendirildiğinde, dudaklar da nemli kalmaktadır. Bu durum genellikle çatlamayı ve yaraları da önlemeye yardımcı olur. Yeterli tükürük üretimi yoksa, ağızda yaralar gelişebilmektedir. Ağız köşelerinde küçük yaralar veya kuru, çatlamış dudaklar ortaya çıkabilmektedir. (6)

Ağız Kokusu

Vücut, ağızdaki gıdaları parçalamak için tükürüğü kullanmaktadır. Bu nedenle, ağız kuru olduğunda, bakteri ve diğer maddeler gelişebilmekte, sonuç olarak da, ağız kokusu ortaya çıkabilmektedir. Geceleri ağız kuruluğu yaşayan insanlar sabahları sık sık ağız kokusu ile uyanmaktadır. Ağız kokusu, gece kuruluğu nedeniyle sabahları genelde çok daha kötüdür, ancak gün boyunca devam edebilmektedir. (7)

Diş Çürümesi

Tükürük üretiminin azalması diş çürümesinin gelişme riskini arttırmaktadır. Bunun nedeni tükürüklerin boşluklardan ve diğer oral enfeksiyonlardan sorumlu zararlı bakterileri en aza indirme fonksiyonuna sahip olmasıdır.

Ağız Mantarları

Ağız kuruluğu genellikle kandidiyaz veya pamukçuk adı verilen bir enfeksiyona neden olur. Bu mantar enfeksiyonu bir gece boyunca gelişebilmektedir.

Pamukçuğun birincil görsel belirtisi dil, bademcik veya yanaklardaki kalın, krem renkli kaplamalardır. Bazen bunlar acı vericidir ve müdehale edildiğinde kanamaktadır.

Dişeti Hastalığı (Gingivitis)

Ağız kuruluğu dişeti hastalığına neden olabilmektedir. Bu durumda, dişetleri iltihaplanmakta, kızarmakta ve kanamaktadır. (8)

Ağız Kuruluğu Nedir?

Tıbbi olarak kserostomi olarak da bilinen ağız kuruluğu, ağızdaki tükürük bezlerinin yeterli miktarda çalışmadığı durumları belirtmektedir. Ağız kuruluğu genellikle bazı ilaçların bir yan etkisi ya da yaşlanma normal bir parçası olarak ortaya çıkmaktadır. Daha az sıklıkla, ağız kuruluğuna, tükürük bezlerini doğrudan etkileyen bir durum neden olabilmektedir.

Salya, bakteriler tarafından üretilen asitleri nötralize ederek, bakteri gelişimini sınırlamakta ve gıda parçacıklarını yıkayarak diş çürümesini önlemeye yardımcı olmaktadır. Salya üretimi yenilen gıdaların daha kolay çiğnenip yutulmasını da sağlamaktadır. Buna ek olarak, tükürükteki enzimler sindirim için oldukça gereklidir.

Azalan tükürük üretimi ve ağız kuruluğu, genel sağlığınız, dişlerinizin ve diş etlerinizin sağlığı, iştahınız ve beslenme zevkiniz üzerinde büyük bir etkiye neden olabilmektedir. (9)

Ağız Kuruluğu Nedir? fazlası için tıklayınız

Ağız Kuruluğu Nedenleri

Ağız kuruluğu neden olur? Birçok farklı koşul, bazı kısa süreli ve diğerleri uzun süreli tükürük üretimine müdehale ederek ağız kuruluğuna neden olabilmektedir. Bu koşullar bazıları aşağıdakileri içerebilir:

  • Bazı ilaçların kullanımı
  • Dehidrasyon (Sıvı Kaybı)
  • Enfeksiyon
  • Sjögren sendromu
  • Tükürük kanalı tıkanıklıkları
  • Bazı hastalıklar
  • Sinir problemleri
  • Bazı kanser tedavileri
  • Diğer nedenler (10)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Ağız Kuruluğu Nedenleri

Ağız Kuruluğu Tedavisi

Ağız kuruluğu nasıl geçer? Ağız kuruluğuna, aldığınız bazı ilaçların neden olduğunu düşünüyorsanız, bu durumu doktorunuzla konuşmalısınız. Doktor aldığınız dozu ayarlayabilir veya ağız kuruluğuna neden olmayan farklı bir ilacı almanızı önerebilir.

Doktorunuz ayrıca ağız nemini düzeltmek için bazı çözeltiler de verebilir. Eğer bunlar yardımcı olmazsa, tükürük üretimini artıran bir ilaç reçete edebilmektedir.

Tükürük üretimini teşvik etmeye yardımcı olabilecek bazı tavsiyeler şunlardır:

  • Şeker içermeyen şekerler kullanın veya şekersiz sakız çiğneyin.
  • Ağzınızı nemli tutmaya yardımcı olması için bol su için.
  • Bir florür diş macunu ile dişlerinizi fırçalayın. Florür içeren durulama suları kullanın ve düzenli olarak diş hekiminizi ziyaret edin.
  • Mümkün olduğunca ağızdan değil, burnunuzdan nefes alın.
  • Yatak odası havasına nemli tutmak için oda nemlendiricisi kullanın.

Ağız kuruluğuna altta yatan başka bir sağlık problemi neden olabilir, bu durumda, asıl sorunun tedavi edilmesi ağız kuruluğunu da önleyecektir. (11)

Ağız Kuruluğu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ağız kuruluğunun altında yatan nedeni bulmak ve tedavi edebilmek için bir kulak, burun, boğaz uzmanına ya da bir diş hekimine başvurabilirsiniz. (12)

Ağız Kuruluğu Tedavisi detayı için bakınız