Zerdeçal çayının faydaları nelerdir?


Zerdeçal, zencefilgiller familyasına ait otsu bir bitkidir ve Hindistan’da yetişmektedir. Yetiştiği diğer yerler ise Asya ve Afrika’dır. Sıcak, acı tatlı lezzeti ve altın rengiyle bilinen zerdeçal; köri tozu olarak yemeklere lezzet katmakta, peynir ve hardal yapımında kullanılmaktadır.

Ayrıca kumaş boyama sektöründe de zerdeçal bitkisinden faydalanılmaktadır.

Geleneksel olarak zerdeçal bitkisi; Çin ve Ayurvedik tıbbında sindirim ve karaciğer fonksiyonlarını destekleme, artrit ağrılarını dindirme ve menstruasyon düzenleme amacıyla kullanılmıştır. Tarihsel olarak zerdeçal bitkisi; egzama ve yaraların iyileşmesi için doğrudan cilde uygulanarak kullanılmıştır. Günümüzde ise zerdeçal; mide ekşimesi, mide ülseri, safra taşı, iltihaplanma ve kanseri tedavi etmek için kullanılmaktadır. (1)

zerdeçal çayının sağlığa faydaları

Zerdeçal çayının sağlığa faydaları

Zerdeçal bitkisinden yapılan zerdeçal çayı birden fazla sağlık yararlarına sahip olmasıyla ünlüdür. Özellikle intihap ve ağrı problemlerine iyi gelmekte olan zerdeçal çayı; östeoartrit, romatoid artrit, ülseratif kolit gibi sağlık sorunlarını tedavi etmeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca kanser, çoklu skleroz, Alzheimer ve yüksek kolesterol rahatsızlığı bulunan hastalar içinde etkili olabilmektedir.

Zerdeçal çayı kan pıhtılaşmasını engellemeye yardımcı olmakta; yaralar ve akne gibi çeşitli cilt koşullarının neden olduğu ağrılı iltihabı azaltmaktadır. Aslında araştırma ilerledikçe zerdeçalın daha fazla yararları tespit edilmektedir. (2)

Güçlü bir antioksidandır: Yapılan klinik çalışmalar zerdeçal bitkisinin içindeki kurkumin baharatının mükemmel bir antioksidan olarak çalıştığını ortaya çıkarmıştır; böylece serbest radikallere karşı savaşmakta ve hücre zarlarının hasar görmesini engellemekte hatta mutasyon geçirmiş malign hücrelerini öldürmeye dahi yardımcı olmaktadır. Aslında, 2009 yılında İrlanda’da yapılan bir çalışmada zerdeçal baharatının yirmi saat içinde özofagus kanser hücrelerini öldürmeyi başardığı kanıtlanmıştır. Böylece, düzenli olarak zerdeçal çayı tüketimi vücuttaki serbest radikalleri etkisizleştirmeyi başarmakta ve sağlıklı bir hayat için size yol açmaktadır.

Anti-inflamatuar özelliklere sahiptir: Zerdeçal bitkisindeki kurkumin baharatı zerdeçala anti-inflamatuar özellikleri vermektedir; böylece ödemin yanı sıra eklem ağrıları da rahatlatmaya yardımcı olmaktadır. Japonya’da yapılan bir çalışma kurkumin romatoid artrit (eklem iltihabı) için tetikleyici bir rol oynadığını böylece sitokin etkisini azalttığını ortaya koymuştur. Hazırlanan bir bardak zerdeçal çayı, herhangi bir eklem rahatsızlığı yaşayan kişiye yardımcı olabilmekte ayrıca diz ağrılarının yanı sıra baş ağrılarının da hafiflemesini sağlamaktadır. (1)

İltihaplanmayı tedavi eder: Zerdeçalın sahip olduğu bileşenler vücuttaki iltihapla savaşmaktadır. UMMC raporlarına göre, zerdeçal bitkisi insanlar için hafifletme süresini uzatabilir böylece ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi iltihaplı bağırsak hastalıklarını tedavi edebilmektedir. Zerdeçalın anti-enflamatuar özellikleri aynı zamanda zerdeçalı artrit için yararlı bir tedavi seçeneği haline getirmektedir. (2)

Kan dolaşımını artırır: Zerdeçalın kan akışını uyarıcı ve rahim kasılmasını uyarıcı olarak iki temel kullanım şekli vardır. Bu özellikler anemi ile başa çıkmak için kullanılmakta, böylece menstrüel kramp belirtilerinin yaşandığı dismenore, amenore rahim kistleri gibi bir dizi jinekolojik hastalıkların tedavisine yardımcı olmaktadır.

Detoksifikasyon özelliğine sahiptir: Zerdeçal çayının sağlık avantajlarından biri vücudun için detoksifikasyon olarak çalışıyor olmasıdır. Ana sağlık sorunlarının başlıca sebepleri toksinlerin vücutta barınmasından kaynaklanmaktadır. Zerdeçal vücuttaki istenmeyen toksinleri hedef almakta ve onları dışarı atmak için vücut sistemine yardımcı olmaktadır. Düzenli olarak zerdeçal çay tüketmek vücut sistemini temizlemekte diğer yandan detoksifikasyon aynı zamanda cilde içten bir canlılık getirmek için yardımcı olmaktadır. (3)

Zihin sağlığını korumaktadır: Yapılan çalışmalar zerdeçalda bulunan aromatik turmeron olarak bilinen bir bileşiğin beyindeki kök hücrelerin onarımına yardımcı olduğunu ortaya konmuştur. Bu durum Alzheimer nedeniyle beyinde oluşan hasarın onarımına yardımcı olmak için oldukça etkili olabilmektedir; aynı zamanda gelecekte oluşma potansiyeline sahip olan rahatsızlıklar için de önlem amacıyla kullanılabilmektedir. (4)

Kas ağrılarına iyi gelir: Anti-inflamatuar özellikleri nedeniyle kurkumin kas ağrılarını hafifletmektedir. Zerdeçal çayı, ağrıyı azaltmak için günde 2 kez tüketilebilir; diğer yandan herhangi bir kas çekme ağrısı veya yaralanma ile alakalı şişlikler için de faydalı olabilmektedir.

Kalp rahatsızlıkları riskini azaltır: Zerdeçal iltihaplanma ile ilgili kalp hastalıklarına neden NF-KB’nin engellenmesine yardımcı olmaktadır. Düzenli zerdeçal çayı tüketimi molekül birikimini azaltmakta ve aynı zamanda endotel sistemini (kan damarının iç zarı) desteklemekte böylece kalbin fonksiyonlarını düzenlemeye yardımcı olmayı sağlamaktadır.

Soğuk algınlık, grip ve öksürüğün rahatsız edici belirtilerini hafifletir: Zerdeçal anti inflamatuar ve antioksidan açısından oldukça güçlüdür bu nedenle öksürük, soğuk algınlık ve gribin rahatsız edici belirtilerini rahatlatmaya yardımcı olmaktadır. Ayrıca sıcak zerdeçal çayını yudumlanırken burun pasajını temizlemekte ve tıkanıklık azaltmaktadır. (5)

Sindirime yardımcı olur: Zerdeçal çayı genellikle sindirimi desteklemek için tüketilmektedir.  Bitkisel takviye ürünlerini denetleme görevini üstlenen Alman E Komisyon Kurumu, sindirim rahatsızlığı için zerdeçal çayının kullanılmasını onaylamıştır. (6)

Karaciğeri temizler: Sağlıklı bir karaciğere sahip olanın yolu detoksifikasyondan geçmektedir. Zerdeçal çayı da zaten mükemmel bir detoks bitkisi olduğu için karaciğerin temizlenmesi için bilinen en iyi yollardan biridir. Zerdeçalın sahip olduğu maddeler safra üretmek için safra kesesini uyarmakta böylece karaciğerdeki toksinlerin atılmasını da sağlamaktadır. (7)

Diyabete yardımcı olur: Zerdeçal çayı vücutta anti-diyabetik ve diyabet antioksidan görevi görmektedir; özellikle tip 1 diyabet için metabolizma fonksiyonlarını geliştirmekte aynı zamanda tip 2 diyabet hastalarının arterlerinde plak birikimi riskini azaltmaktadır. (8)

Kolesterolü düşürmeye destek olur: Zerdeçal bitkisinin yemeklere kazandırdığı güzel sarı rengi için kullanılmasının ötesinde, kolesterol düşürmek için baharatından çayı demlenerek yararlanılmaktadır. Yapılan çalışmalarda sahip olduğu kurkumin baharatının kötü kolesterolü azaltmakta oldukça etkili olduğu ortaya çıkmıştır. (9)

Sinirleri sakinleştirir: Hafif depresyon, mevsimsel duygu geçişi bozuklukları, menstrüasyon ya da menopoz ile ilişkili oluşan ruh sağlığı bozuklukları, stres ve kaygı problemlerinden muzdarip olan kişiler için günlük beslenme programlarına zerdeçal çayını eklemeleri belirgin bir iyileşme gözlemlenmesini sağlayacaktır. (10)

Cilt sağlığını destekler: Zerdeçal çayı tedavinin iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. Akne lekeleri, siyah nokta ve yaşlılık lekelerinin iyileşmesine yardımcı olmaktadır. Kurkuminin sahip olduğu antioksidan nitelikler kuru cilt sıkıntısı çeken kişilere yumuşak ve elastik bir fayda sağlayacağı için tavsiye edilmektedir. Bu özellik ciltteki ince çizgilerin ve kırışıklıkların önlenmesini de sağlamaktadır. Bu nedenle zerdeçalı yemeklerde kullanmanın dışında çayını da yaparak diyet programına eklemek oldukça faydalı olacaktır. (11)

Zerdeçal çayı tarifi

Zerdeçal çayının hazırlanışı

  • 3 su bardağı su
  • 2 çay kaşığı öğütülmüş zerdeçal ya da 6 çay kaşığı rendelenmiş taze zerdeçal
  • 1 tatlı kaşığı öğütülmüş zencefil veya 2-3 çay kaşığı taze zencefil rendesi

Demlemek için reaktif olmayan paslanmaz çelik veya seramik bir kaba suyu koyun sonrada zerdeçal ve zencefili ekleyin. Kaynamaya başladıktan sonra ateşi kısın ve 10 dakika daha pişmesi için bekleyin.

Bir süzgeç ya da tülbent yardımıyla çayı süzün.

İçmek için biraz soğumasını bekleyin.

Eğer eklemek isterseniz taze sıkılmış limon suyu ya da tatlandırmak için bal ekleyebilirsiniz. (12)

Sakinleştirici zerdeçal çayı tarifi

Malzemeler:

  • ½ çay kaşığı zerdeçal tozu
  • 4 ezilmiş kakule bakla
  • 6-10 granüller çemen
  • 8 çay kaşığı toz, kurutulmuş zencefil
  • 1-2 1 çay kaşığı işlenmemiş bal
  • 1/3 su bardağı badem sütü
  • 2/3 su bardağı su

Bir tencereye bal hariç tüm malzemeleri ekleyin ve kaynamaya bırakın.

Daha sonra bir kupaya süzün ve balı ekleyip karıştırıp servis edin. (13)

Çeşitli rahatsızlıkları tedavi etme amaçlı zerdeçal çayı tarifi

Pek çok hastalık için doğal bir çözüm olacak şifalı bir çay tarifidir; bu tarif parazitleri öldürmek ve toksinlerin vücuttan temizlemek için oldukça etkilidir.

Malzemeler:

  • 1/2 çay kaşığı zencefil tozu
  • 1/2 çay kaşığı toz tarçın
  • 1/2 çay kaşığı zerdeçal tozu
  • 1 çay kaşığı Hindistan cevizi yağı
  • 1 tatlı kaşığı bal
  • 1 su bardağı sıcak su

Bütün malzemeyi bir araya getirin ve servis edin. (14)

Ev yapımı zerdeçal maskesi tarifi

Malzemeler:

  • 1 çay kaşığı zerdeçal
  • 1 çay kaşığı organik ham bal
  • 1 çay kaşığı süt (veya doğal yoğurt)

İsteğe bağlı olarak; eğer kuru bir cilde sahipseniz 1 çay kaşığı limon suyu ekleyebilirsiniz. Akneden muzdarip iseniz 1-2 damla çay ağacı yağı ekleyebilirsiniz.

Tüm malzemeyi karıştırın ve temizlediğiniz yüzünüze maskeyi sürerek uygulayın. Maskenin yüzünüzde kurumasını bekleyin. Buda yaklaşık 20 dakikalık bir süreye denk gelecektir. Sonrasında yüzünüzü soğuk suyla yıkayın ve biz bezle yüzünüzü hafifçe kurulayın. (15)

Zerdeçal çayının diğer bitkilerle karışımının faydaları
  1. Taze zerdeçal: Zerdeçal güçlü anti-inflamatuar özellikleri içermesi nedeniyle sindirim sorunlarını, mide bulantısı ve bağırsak gazını rahatlatmak için kullanılmaktadır.
  2. Taze zencefil: Zencefil ve zerdeçal karışımı eklem ağrılarını iyileştirmek ve gastrointestinal sorunları tedavi etmek için oldukça iyi bir seçimdir.
  3. Karabiber: Karabiber kurkumin biyo yararlarını artırmaktadır.
  4. Tarçın: Tarçının önemli antioksidan etkileri vardır ve inflamasyonu azaltabilmektedir. Özellikle zerdeçal ve zencefil ile birleşim halinde, güçlü bir anti-inflamatuar olarak çalışmaktadır.
  5. Hindistan cevizi sütü: Hindistan cevizi sütünün içerdiği sağlıklı yağlar zerdeçal emilimine yardımcı olmaktadır.
  6. Ham bal: Ham bal enzim, vitamin ve mineraller açısından oldukça zengindir ve çay için doğal bir tatlılık sağlamaktadır. (16)

Zerdeçal çayının zararları

  • Çoğu kişi herhangi bir yan etkisi olmadan rahatlıkla zerdeçal çayını tüketebilmektedir. Ancak, bitkisel alerji olasılığı var ise kullanımına çok yavaş başlanmalı ve doktorun tavsiyelerine uyulmalıdır.
  • Diyabet tedavisi uygulanıyor ise zerdeçal kan şekeri düzeylerini düşürebilir.
  • Kanı inceltme etkisi olduğu için olası bir cerrahi operasyondan önce kullanılmamalıdır.
  • Mide asidini azaltmaktadır.
  • Önerilen dozlarda alındığında, zerdeçal çayının yan etkileri çok az gözlemlenmektedir. Eğer önerilenden daha fazla alırsanız, mide bozulmasını veya bir ülseri tetikleyebilir. (17)

Hamilelikte zerdeçal çayı tüketimi: Zerdeçal çayı kanama ile sonuçlanan, rahmin kasılmalarına neden olabileceği için hamile kadınların tüketmesi tavsiye edilmemektedir.

Zerdeçal çayı Hint tıbbında süt artırımı için kullanılsa da bu konuyla ilgili bilimsel veriler yoktur. Bu nedenle eğer emziren bir anneyseniz zerdeçal çayını tüketmeden doktorunuza danışmalısınız. (18)

Tavsiyeler

Zerdeçal toplamda 300-400 mg olmak üzere günde 3 kez tüketilebilir.  Soslara, çorbalara ya da süt ve çay gibi içeceklere ekleyebilirsiniz tüketebilirsiniz. (19)