Zafaran çayının faydaları nelerdir?


Zafaran yani diğer adıyla safran bir bitkidir. Kurutulmuş çiçekleri ipliklere benzer bölümler taşımaktadır. Bu ipçikler safran yapmak için kullanılmaktadır. Safran geniş alanlarda yetiştirin ve elle toplanan bir bitkidir. Hasat edilirken harcanan emek nedeniyle zafaran yani safran dünyanın en pahalı baharatı olarak kabul edilmektedir. Tepecikleri ilaç yapımında da kullanılmaktadır.

Zafaran (safran) astım, öksürük, boğmaca (pertussis) için kullanılmasının yanında balgam söktürücü olma özelliğine de sahiptir. Aynı zamanda damar sertliği (ateroskleroz), bağırsak gazı, depresyon, Alzheimer hastalığı, korku, şok, kan tükürme (hemoptizi), ağrı, mide ekşimesi, uyku sorunları (uykusuzluk), kanser ve kuru cilt için oldukça faydalı bir bitki olarak kabul edilmektedir. (1)

Zafaran çayı demlendiğinde sarı bir renk almaktadır; gerçekte safran ipçiklerinin rengi kırmızı ya da turuncudur. Yemeklerde de kullanılan zafaran yemeklere lezzet verdiği gibi lezzetli bir çay halini de almaktadır. Zengin tat ve aromaya sahip olan zafaran çayı sağlığı da olan bir dizi faydalısıyla oldukça doğal bir çay olma özelliği taşımaktadır. (2)

Zafaran çayının sağlığa faydaları

Zafaran (Safran) çayının sağlığa faydaları

Safran bitkisi tarih boyunca zihinsel ve fiziksel rahatsızlıkların negatif belirtileri için doğal bir tedavi yöntemi olarak kullanılmıştır. Safran yemeklerde mucizevî bir baharat olduğu kabul edilmiştir fakat bugünlerde bilinen faydaları bundan çok daha fazladır. Safran çayının mücadele etmeye ve destekçi olmaya yardımcı olduğu durumlar şöyledir; (3)

Strese iyi gelir: Safran çayı stres ve endişenin giderilmesine yardımcı olmaktadır. Safran ayrıca “sıvı güneş” olarak anılmaktadır çünkü pozitif hissettirerek ruh halinizi yükseltmektedir. Bu nedenle orta ve hafif şiddetli depresyon rahatsızlığına olan etkisi nedeniyle safran çayı tavsiye edilmektedir. (4) Tarihsel olarak, bu baharat zihin ve bedeni sakinleştirmek, pozitif duygular hissettirmek için oldukça yaygın olarak kullanılmıştır. Ayrıca safran çayı strese karşı kullanıldığı gibi stresin neden olduğu yüksek tansiyon rahatsızlığı içinde oldukça etkili bir hale gelmiştir. (5)

Menstrüasyon dönemine yardımcı olur: Safran çayının adet döneminde kadınlara oldukça yardımcı olduğu keşfedilmiştir. Anormal adet dönemleri kadınlara bazı problemler yaşatmaktadır; safran çayı ise adet döneminin başlamasına vücudu teşvik etmek için oldukça faydalıdır. Fakat bazı durumlar için düşük riskine karşı dikkatli olunmalıdır; bu nedenle hamile kadınların tüketmemesi önerilmektedir.

Kansere karşı etkilidir: Safran çayı sahip olduğu zengin sarı rengini içinde barındığı krosin ve kimyasal bileşenlerinden; safran çiçeğinin sahip olduğu yoğun antioksidanlardan almaktadır. Krosin güçlü anti kanser etkisi sayesinde kansere neden olan hücrelerle savaşmaktadır. Ayrıca krosin bileşeninde bulunan flavonoidler gizli kanser hücrelerini engellemekte ve tümör hücrelerini küçültmektedir. Karotenoidler safrana sarı rengi hediye eden pigmentlerdir ve bu doğal pigmentler stres ve virüslere karşı vücudu korumaktadır. (6)

Kalp sağlığını destekler: Safran çayının sahip olduğu zengin antioksidanlar ve likopen gibi flavonoidler kalp damarlarındaki yağın birikmesini engelleyerek kalp sağlığını korumaktadır. Böylece kardiyovasküler hastalıkların önüne geçtiği gibi tansiyonun sabit kalmasını sağlamakta ve kolesterol seviyelerini korumaktadır. (7)

Sindirime yardımcı olur: Safran çayının az bilinen yararlarından biri kalın bağırsakta biriken atıkları atmaya yardımcı olmasıdır; ayrıca gelecek zamanlarda kalın bağırsakta atık birikmesini önlemek için kalın bağırsak kaslarını düzenlemeye destekçi de olmaktadır. Diğer yandan kızamığın nedeni olarak bilinen bazı bakterilerin aktif hale geçmesini engellemektedir. (8)

Yüksek kan basıncını düşürmeye yardımcı olur: Safran çayı yüksek tansiyonu yavaşlatmaya yarayan krosin maddesi içermektedir böylece yüksek tansiyon rahatsızlığını önlemeye yardımcı olmaktadır. (9)

Göz sağlığını destekler: Safran çayının diğer faydalarından bir göz problemleri ihtimalini azaltmaya yardımcı olmakta hatta körlüğe neden olarak sorunları durdurabilmektedir. “Inscience” web sitesinin yayınladığı bir araştırmaya göre, net olarak görebilmenin sırrının safranda saklı olduğu kabul edilmiştir.  Safran sahip olduğu yağlı asit içeriğiyle gözdeki görme hücrelerinin sağlıklı kalmasını desteklemektedir. Günlük bir fincan safran çayının tüketimi gözlerin parlak ışıktan korunmasını sağlamaktadır. Çayı demleme sırasında sadece birkaç ipliği bile oldukça yardımcı ve yeterli olacaktır. (10)

Afrodizyak etkisi vardır: Safran çayının bir afrodizyak olarak görev gördüğü kabul edilmektedir. Yapraklarının sahip olduğu bu baharat etkisi libidoya destekçi olmaktadır. (11)

Soğuk algınlığa ve gribe iyi gelir: Soğuk algınlık ve grip için safran çayı balgam sökücü rolü görmektedir. Mukusu kurutmaya yardımcı olmaktadır. Ayrıca safran çayının sıcak içilmesi boğaz ve göğüs ağrısını yumuşatmayı sağlamaktadır. Safran çayı kişiyi bu tür hastalıklardan kurtarma görevi gördüğü için vücudu rahatlatarak sakin bir uyku çekilmesine de destekçi olmaktadır.

Mideyi tedavi eder: Düzenli safran çayı tüketmek mide ülseri ve gaz nedeniyle oluşan ağrılar gibi mide-bağırsak sorunlarını önlemeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca huzursuz mide ve bulantı gibi gastrointestinal sistem problemleri içinde tedavi edici görev görmektedir. Bu bitkisel çayı tüketmek mide-bağırsak sistemi iltihaplanmalarına da oldukça iyi gelmektedir. (12)

Hayati mineraller için kaynaktır: Sarı safran baharatı insana günlük olarak gereken mineraller için oldukça mükemmel bir kaynatır. Safran çayı potasyum, kalsiyum, demir ve çinko gibi bazı mineralleri barındırmaktadır. Potasyum kalp hızını ve kan basıncını yönetmeye yardımcı olmaktadır. Kalsiyum kemik kütlesi için oldukça önemlidir ve son olarak demir ise kan hücrelerinin oluşmasına yardımcı olmaktadır.

Cilt bozukluklarını tedavi eder: Safran çayının sedef hastalığı gibi ciddi boyutlardaki cilt hastalıklarına iyi geldiği kanıtlanmıştır. Birçok tedavi çeşidinin uygun olmasına rağmen cilt hastalıklarından muzdarip olan insanlar her gün çay tüketmekte ısrarcı olmaktadır. Safranın sahip olduğu bazı elementler sedef gibi ağırlaşmış cilt hastalığı bağlantılı durumlarda cildi yatıştırarak tedavi etmeye yardımcı olmaktadır. (13)

Zafaran çayı tarifi – Zafaran çayı nasıl demlenir?

Zafaran çayının hazırlanışı

Bu safran çayı tarifi 4 fincan içindir.

Malzemeler:

  • 4 fincan su
  • Bir küçük tutam safran

İsteğe bağlı olarak: Yeşil ya da siyah çay poşetleri, bal, zencefil, taze nane

Hazırlanışı: Bir demliğin içine 4 bardak kaynar suyu ve safranı ekleyin. 15 dakika demlemeye bırakın. Biraz soğuduğu zaman servis edebilirsiniz. İstediğiniz lezzeti katmak tamamen sizin hayal gücünüze bağlıdır. Ek malzemelerle zafaran çayınızı tatlandırabilirsiniz. (14)

Yeşil çaylı zafaran çayı tarifi

Malzemeler:

  • 1 yemek kaşığı yeşil çay yaprakları
  • 1/2 çay kaşığı safran ipçikleri
  • 1/2 litre (yaklaşık 2 bardak) kaynar su
  • 1/4 su bardağı şeker

Hazırlanışı: Suyu kaynatın ve sıcak suyun içine çay yapraklarını ekleyin. Safran ve şekeri de ekleyip 5 dakika ya da daha fazla süre demlemeye bırakın. Çayı yavaşça karıştırın ve küçük çay bardaklarında servis edin. (15)

Zencefilli zafaran çayı

  • 10-12 adet safran teli
  • 4 fincan su
  • 1-2-3 adet taze zencefil kökü
  • 3 çay kaşığı bal (isteğe göre)
  • 1 adet tarçın çubuğu (isteğe göre)

Zencefili doğrayarak bir kaba koyun.

Bir tencereye suyu, zencefili ve isteğe göre tarçın çubuğunu ekleyip kaynatın. Ateşi azaltarak safran tellerini içine atıp, kapağı kapatarak 15 dakika demleyin. Lezzetini iyice ortaya çıkarmak için ateşi yükseltip 5 dakika daha pişirin. İsteğe göre tatlandırmak için balı ekleyip ateşi kapatın. 4 fincan servis edebilirsiniz. (16)

Zafaran çayının zararları

Safran ağız yoluyla tüketildiğinde 6 haftaya kadar çoğu insan için güvenli olarak kabul edilmektedir. Olası bazı yan etkileri ise ağız kuruluğu, anksiyete, baş dönmesi, uyuşukluk, bulantı, iştah değişikliği ve baş ağrısı olarak sayılabilmektedir. Bazı kişiler de ise alerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir.

Ağız yoluyla büyük miktarlarda safran tüketimi güvenli değildir. Yüksek dozlarda tüketildiği takdirde cilt, göz ve mukoza zarında sarı görünüme; kusma, baş dönmesi, kanlı ishal; burun, dudaklar ve göz kapaklarının kanama ya da uyuşma gibi ciddi yan etkilere neden olabilmektedir. 12-20 gram doz olarak tüketimi ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir.

Hamilelik ve emzirme: Ağız yoluyla büyük miktarlarda safran tüketimi güvenli değildir. Büyük miktarda tüketimi rahime etki edebilmekte ve düşük riskini yükseltebilmektedir. Emzirme döneminde tüketimiyle ilgili yeterince bilgi yoktur; bu nedenle güvenli tarafta kalmak için tüketiminden kaçınılması tavsiye edilmektedir.

Bipolar bozukluk: Safran ruh haline etki edebilmektedir. Bipolar bozukluğu olan kişilerde dürtüsel davranışları tetikleyebilmektedir. Eğer böyle bir durum varsa safra tüketmeyin.

Lolium, olea (zeytin dâhil) ve salsola bitki türlerine alerjiler: Bu bitkilere karşı alerjiniz varsa safran tüketiminden kaçınmalısınız.

Kalp rahatsızlıkları: Safran kalp ritmini etkileyebilir. Bu nedenle büyük miktarlarda safran almak bazı kalp hastalıklarını kötüleştirebilmektedir.

Düşük tansiyon: Safran kan basıncını düşürebilmektedir. Bu nedenle düşük kan basıncı olan kişilerde safran tüketimi kan basıncını daha kötü hale getirebilir. (17)

Tavsiyeler

Depresyon, PMS ve Alzheimer gibi durumlara yardımcı olması için günlük olarak 15 ila 30 mg tüketimi yeterlidir. 1 ya da 2 çay kaşığı safranı ezip üzerine 1 bardak kaynar suyu döküp hazırladığınız zafaran çayını oda sıcaklığına gelince tüketebilirsiniz. (18)