Yulaf samanının faydaları nelerdir?


Avena sativa olarak bilinen yulaf samanı temelde tohumları yenilebilen bir çeşit tahıldır. Özellikle lif ile dolu olması nedeniyle değerli olan yulafın sadece bir bardağı 10 gram lif içermektedir. Bu nedenle, iştahı azaltmak ve atıştırmalık olarak tüketmek için ideal bir gıda olarak değerlendirilmektedir. Tuzlu ya da tatlı yulaf güne başlamak için en doğru seçeneklerden biridir. Yulaf yenmesi biraz güç olsa da oldukça faydalıdır. Aynı zamanda, topikal olarak da cilt problemlerini tedavi etmek için kullanılabilmektedir. (1)

Yulaf samanının sağlığa faydaları

Yulaf samanının sağlığa olan faydaları

Kalp sağlığına iyi gelir: Yulaf samanı antioksidanlar ve sağlıklı diyet lifleri içerdiği için hem iyi kolesterol olarak bilinen HDL seviyesini artırır hem de kötü kolesterol olarak bilinen LDL seviyesini azaltır. Böylece, kalp sağlığına da destek olur ve kalp hastalıklarından korur. Kolesterol düzeylerini düşürdüğü için zaten kalbe dost bir gıdadır. Yulaf samanı kalp için iyi olduğu kanıtlanmış önemli gıda maddeleri içine girmiştir.

Diyabete iyi gelir: Yulaf samanı kan şekerini dengelemeye yardımcı olmakta ve tip 2 diyabet riskini azaltmaktadır. Düzenli yulaf samanı tüketiminin diyabete iyi geldiği düşünülmektedir. Yüksek lif ve kompleks karbonhidratlar içeriği nedeniyle yulaf samanı şekerin dönüşü yavaşlatır. Böylece, yemeklerden önce kan şekerinin düşmesini geciktirir ve yemekten sonra ise kan şekerinin ani yükselişini yavaşlatır.

Magnezyum kaynağıdır: Yulaf samanı kan damarlarını ve kalp kaslarını rahatlatarak kan basıncını düzenler. Böylece enerji üretimini de destekler. Magnezyum tüm bunlar için gereklidir ve yulaf samanında bolca bulunur. Böylece, kalp krizi ve felç riskini de azaltır. Yüksek seviyedeki magnezyum, vücuttaki glikoz ve insülinin doğru şekilde salgılanmasını sağlar. (2)

Kan basıncına iyi gelir: Çözünür lif açısından zengin olan yulaf samanı günlük olarak tüketildiğinde hipertansiyon veya yüksek kan basıncını azaltmakta böylece de, anti-hipertansif ilaç ihtiyacını ortadan kaldırmaya yardımcı olmaktadır. Yapılan araştırmalara göre, yulaf samanı tüketimi kalp ve kan damarları ile ciddi sorunlara neden diğer komplikasyonlarının oluşma riskini oldukça aza indirmektedir.

Bağırsaklara iyi gelir: Yulaf samanı yüksek lif içeriğine sahiptir. Diyet liflerinin düzenli tüketimi ise bağırsak hareketlerini sağlıklı tutmak için gereklidir. Yulaf, hem çözünür ve çözünmez lif oranı açısından yüksek olduğu için süngerimsidir ve sıvıyı çoğu zaman kendine çeker. Bu durumda, kabızlık gibi durumları tedavi edebilmek için atıkların bağırsak yolundan geçişini hızlandırır.

Enerji verir: Yulaf samanı diğer taneli tahıllar gibi enerji ihtiyacını giderecek olan karbonhidrat kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Özellikle egzersizlerden yaklaşık 1 saat önce tüketilen yulaf samanı spor sırasında performansın olumlu yönde artmasını sağlamaktadır. (3)

Kanserden korur: Diğer sebze ve tahıllarla benzer şekilde, yulaf samanı da fitokimyasalları iyi bir miktarda içermektedir. Bu fitokimyasal maddelerin kanser oluşumuna, özellikle de göğüs kanserinin oluşumuna engel olduğuna inanılmaktadır. Çalışmalar ve araştırmalara göre, diyet lifi kadınlarda östrojen dolaşımını kontrol etmekte, bu nedenle de meme kanseri riskini azaltmaktadır. (4)

Glütensizdir: Yulaf samanı glütensizdir. Kirletilmemiş ve güvenilir kaynaklardan temin edilen yulaf samanı sağlıklı ve glutensiz bir diyetin parçası olabilmektedir. Araştırmalara göre, Çölyak hastalığı olan kişilerde günlük olarak alınması tavsiye edilen lif miktarı yulaf samanından alınabilmektedir. Ayrıca glutensiz bir antioksidan gıda olduğu için besin değerleri açısından da oldukça faydalıdır.

Kolesterole iyi gelir: Yulaf samanı LDL kolesterol seviyelerini düşüren beta-glukan olarak adlandırılan bir madde içermektedir. Yüksek kolesterol düzeyleri olan kişilerde, günlük olarak yulaf lifi tüketimi genel olarak 8 ila 23 oranında total kolesterolü düşürmektedir. 1 kase yulaf yiyerek 3 gram yulaf lifi alabilirsiniz. Sağlıksız olan LDL kolesterol düzeylerini düşüren yulafın bu konudaki yeteneği kanıtlanmıştır. (5)

Sindirime yardımcı olur: Yulaf samanındaki lif içeriği bağırsak hareketlerine destek olarak gıda hareketliliği ve kabızlığı önlemeye yardımcı olur. Ayrıca, yüksek lif ve düşük yağ oranı nedeniyle gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) olan kişilerde yaşanan mide ekşimesi gibi belirtilerin daha az yaşanmasını sağlamaktadır.

Cilt sağlığına iyi gelir: Kaşıntılı, tahriş olmuş kuru cildi tedavi etmek için yulaf samanından yararlanılmaktadır. Halk arasında eski yıllardan beri suçiçeği geçiren çocuklar için sıcak su banyosunda çiğ yulaf samanı karıştırılmaktadır. Birçok kişi yoğurt ve bal gibi gıdalar kattıkları yulaf samanını maske olarak uygulamaktadır. Yulaf samanının lifli kabukları exfoliator (ölü hücrelerin giderilmesi) gibi davranarak cildin nemli kalmasını sağlayacak bariyerleri oluşturmaktadır.

İştahı kontrol eder: Yulaf samanı sahip olduğu besin yoğunluğuna rağmen kalorisi düşüktür. Bir fincan pişmiş yulaf ezmesi sadece 147 kaloridir. Ancak, doyma hissini içerdiği kaloriye değil life borçludur. Buna ek olarak, glisemik indeksi de (GI) düşüktür. Yulaf samanı yediğinizde, vücudunuzda doygunluk hissi oluşur ve iştahı kontrol etmek kolaylaşır. Yavaş yavaş sindirilmesine ve acıkma hissinin daha geç gelmesine neden olur. (6)

Yulaf ununun sağlığa olan faydaları

Yulaf unu büyük bir beslenme planının bir parçasını oluşturmakta ve birçok açıdan sağlıksal yararlar sağlamaktadır. Bütün un ve yulaf ezmesi gibi harmanlanmış yulaf içeren gıda ürünleri bağışıklık sisteminin fonksiyonunu artırmada etkili olan diyet lifleri barındırmaktadır.

  • Yulaf unu çeşitli kanser türlerinin oluşma riskini azaltmaktadır.
  • Diyet lifleri içerdiği için yulaf unu diyabet kontrolüne yardımcı olmaktadır.
  • Yulaf unu kardiyovasküler sağlığı destekler ve sadece kalbi korumakla kalmaz aynı zamanda bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Kötü kolesterol düzeylerini azaltmaktadır.
  • Kemikleri güçlendirmektedir, böylece de yaşla beraber oluşma riski artan osteoporoz gibi kemik hastalıklarını önlemektedir.
  • Yulaf unu glütensizdir ve glüten hassasiyeti olan ve glüten tüketmeyen insanlar için iyi bir alternatiftir. (7)

Yulaf samanı çayının sağlığa olan faydaları

Yulaf samanı çayının hoş bir tadı olmasa da uzun yaşamasının sırrı olarak görülmektedir. Bunun nedeni yulaf samanında bulunan vitaminler, mineraller ve diğer bileşenler oldukça çeşitli olmasıdır. Yulaf samanı çayı vitamin A, E vitamini, folat ve pantotenik asit dâhil olmak üzere altı farklı B vitaminleri açısından doğal bir destek sağlamaktadır. Mineral içeriği magnezyum, demir, kalsiyum, manganez ve fosfor olarak sıralanmaktadır. Yulaf samanı çay içmek; yulaf samanının sahip olduğu bileşenlerin antioksidan ile birlikte pek çok faydasından yararlanmak; ayrıca protein ve lifi temin etmek için mükemmel bir yoldur. Bu olumlu özellikleri sayesinde, her yudumda içerdiği güçlü ve doğal besinleri bilerek yulaf samanı çayınızdan daha fazla keyif alabilirsiniz. (8)

  • Yulaf samanı çayı ile sunulan sağlık yararlarından biri idrar söktürücü olarak hareket etmesidir.
  • Yulaf samanı çayını düzenli olarak içmek stres, anksiyete ve yorgunluk gibi istenmeyen duyguları vücudu yatıştırarak ve sakinleştirerek yardımcı olmaktadır.
  • Yulaf samanı çayı tiroid koşulları ya da östrojen eksikliği nedeniyle oluşan iştah kaybı gibi bir sorun olduğunda kişiyi yemek yemeye teşvik etmeye yardımcı olmaktadır. (9)
  • Bir fincan yulaf samanı çayı (infüzyonunu) yaklaşık 300 mg kalsiyum içermektedir. Bu durum yetişkin kadınlar için önerilen günlük kalsiyum alımının dört katıdır. Ayrıca, güçlü saç, tırnak ve kemikler için önemli olan silis, demir, çinko, magnezyum ve B vitamini (B-12 hariç) açısından oldukça zengindir.
  • Yulaf samanı çayı içmek enerji içecekleri veya şekere gerek kalmadan daha uyanık hissetmek ve beyin ve kan damarları akışını artırmak için oldukça iyi bir yoldur.
  • Bazı kanıtlar yulaf samanın bir anti-tümör bileşeni olarak adlandırılan B-sitosterol içerdiğini bu nedenle bazı kanserlerin oluşma riskini azaltabileceğini göstermektedir. (10)
  • Yulaf samanı çayı cinsel isteği artırmakta ve önemli bir unsur olan dolaşımı desteklemeye de yardımcı olmaktadır.
  • Bazı geleneksel tedavi yöntemlerinde yulaf samanı çayının menstrüel kramp ve şişkinlik için rahatlama sağlayabildiği söylenmektedir. (11)
  • Bir uyarıcı olarak kabul edilen homeopatlar içermesi nedeniyle karaciğer enfeksiyonları ve artrit tedavisine yardımcı olmak için de kullanılmaktadır.
  • Hazırladığınız yulaf samanı çayını soğuttuğunuzda kuru cildi tedavi etmenin yanı sıra hafif egzama gibi durumları da iyileştirmektedir. (12)

Yulaf samanının zararları

Yulaf samanı hamile ve emziren kadınlar da dâhil olmak üzere pek çok insan için güvenlidir. Bağırsaklarda gaza ve şişkinliğe neden olabilmektedir. Yan etkilerini en aza indirmek için düşük dozda başlayıp yavaş yavaş istenilen miktara çekerek tüketmek en doğrusu olacaktır. Böylece vücut muhtemelen yulafa alışacak ve yan etkileri gözlemlenmeyecektir.

Cilt üzerine topikal olarak yulaf samanını uygulamak bazı insanlarda alerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir.

Çiğneme problemleri: Eğer yulaf samanını yutmada zorluk çekiyorsanız, yulafı yemekten kaçınmak en doğrusu olacaktır. Kötü çiğnenmiş yulaf bağırsakların tıkanmasına neden olabilmektedir.

Yemek borusu, mide, bağırsaklar dâhil olmak üzere sindirim sistemi bozuklukları: Bu durumda yulaf ürünlerinden uzak durmalısınız. Bu tür gıdaların sindirimi oldukça zordur ve sindirim sorunları çıkarabilmektedir. (13)

Tavsiyeler

Kolesterol düzeylerini azaltma amacıyla kullanılan beta glukan takviyesi için tavsiye edilen tüketin miktarı bir gün için 3 gramdır. Bu da yaklaşık olarak 90 gram yulafa denk gelmektedir. (14)