Yüksek Tansiyon Tedavisi


Yüksek tansiyon nasıl geçer? Basit yaşam tarzı değişiklikleri, yüksek tansiyonun kontrol altına alınmasına genellikle yardımcı olabilmektedir, ancak bazı insanlar da ilaç tedavisi gerekli görülmektedir. Doktorunuz size hem yaşam tarzınızla ilgili yapabileceğiniz değişiklikler hem de gerekirse kullanacağınız ilaçlar hakkında bilgiler verecektir.

Yüksek tansiyona sahip olan herkese sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yapması önerilir. İlaç kullanımına gerek duyulup duyulmadığı kan basıncınızın seviyesine, kalp krizi veya felç gibi problemler geliştirme riskinize bağlıdır. (1)

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Yaşam tarzınızda yapacağınız değişiklikler yüksek tansiyonu azaltmak ya da kontrol altında tutmak için oldukça etkilidir. Bazıları birkaç hafta içinde kan basıncınızı düşürebilmektedir, bazıları ise daha uzun sürebilmektedir.

  • Tuz alımını günde 6 grama kadar azaltın, diyetinizdeki tuz miktarını nasıl azaltabileceğinizi öğrenin.
  • Az yağlı, dengeli beslenmeye özen gösterin. Özellikle taze meyve ve sebzeleri bol bol yiyerek daha sağlıklı bir hale gelebilirsiniz.
  • Aktif olmaya çalışın. Daha fazla egzersiz yapmanıza yardımcı olabilecek yöntemleri öğrenin.
  • Alkollü içki içmeyi bırakın.
  • Kilo vermeye çalışın. İdeal kilonuzun kaç olduğunu belirlemek için bir uzmandan yardım alabilir, gerekirse diyet ve egzersiz programı uygulayabilirsiniz.
  • Daha az kafein içmeye çalışın. Özellikle kahve, çay ve kola gibi kafein içeren içecekleri azaltmak önemlidir.
  • Sigarayı bırakmaya çalışın. Gerekirse bırakmak için bir uzmandan yardım almayı deneyin.
  • Mümkünse en az altı saat uyumaya çalışın.

Yüksek kan basıncını azaltmak için ilaç kullanmaya gerek kalmadan önce bu basit yöntemleri uygulayarak tansiyon probleminize yardımcı olabilirsiniz. Aslında, bu değişiklikleri erkenden uygulamaya başlarsınız, ilaç almanıza hiç gerek kalmayacaktır. (2)

Yüksek Tansiyon Diyeti

Özellikle tuzu azaltmaya özen gösterdiğiniz diyet programını sağlık uzmanıyla beraber şekillendirebilirsiniz. Yüksek tansiyonu azaltmak ve kontrol altında tutmak için diyete dahil edilmesi gereken gıdalar şöyle sıralanmaktadır:

  • Tüm tahıllar
  • Meyveler (örneğin elma, muz, portakal, armut ve kuru meyveler)
  • Brokoli, lahana ve havuç gibi sebzeler
  • Baklagiller (örneğin fasulye, mercimek, nohut, barbunya ve lima fasulyesi)
  • Yağsız ya da az yağlı süt ve süt ürünleri
  • Somon, orkinos ve alabalık gibi omega-3 yağ asitleri açısından yüksek olan deniz ürünleri (haftada iki kez balık yemeye çalışın)

Yüksek tansiyon için uygun bir diyet izlerken, yemekten kaçınmanız gereken gıdalar ise şöyledir:

  • Kırmızı et
  • Palmiye ve hindistancevizi yağları
  • Şekerli yiyecek ve içecekler (3)

Yüksek Tansiyon İçin İlaç Tedavisi

Yaşam tarzı değişiklikleri sonuç vermezse yüksek tansiyon kontrolüne yardımcı olmak için çeşitli ilaçlar kullanılabilir. Birçok insan farklı yüksek tansiyon ilaçları almaktadır. İlk önce sizin için önerilen ilaç, yaşınıza ve etnik kökeninize bağlı olarak değişecektir.

  • 55 yaşın altındaysanız – genellikle ACE inhibitörü veya anjiyotensin-2 reseptör bloker (ARB) önerilir.
  • 55 yaşında veya daha büyükseniz ya da herhangi bir yaştaysanız ve Afrikalı veya Karayip kökenli iseniz – genellikle bir kalsiyum kanal blokerleri önerilir.

Hayatınızın sonuna kadar kan basıncıyla mücadele etmek için ilaç almanız gerekebilir. Ancak birkaç yıl içinde kan basıncınızın kontrolü sağlanıyorsa doktorunuz tedavinizi azaltabilir veya durdurabilir.

İlaçlarınızı belirtildiği şekilde almak gerçekten önemlidir. Dozlarını atlarsanız, etkili bir şekilde fayda sağlayamaz. İlacın sizi farklı hissettirmemesi size fayda sağlamadığı anlamına da gelmemektedir.

Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar yan etkilere neden olabilir, ancak çoğu kişide herhangi bir yan etki görülmemektedir. (4)

Kan basıncı ilaçları, yüksek tansiyona neden olan bazı vücut işlevlerini durdurmak veya yavaşlatmak için farklı şekillerde çalışır. Kan basıncını düşüren ilaçlar şunları içermektedir:

  • Diüretikler: Kanınızdaki sıvı miktarını azaltan bu ilaçlar vücudunuzdan fazla sodyumu atarak kan basıncınızı düşürmeye yardımcı olmaktadır.
  • Beta Blokerler: Kalbin yavaş ve daha az kuvvetle atmasına yardımcı olarak yüksek tansiyonu düşürür.
  • Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim İnhibitörleri: Anjiyotensin-II kan damarlarını daraltan, kan basıncını artıran bir hormondur. Bu ilaçlar Anjiyotensin II üretimini durdurmaktadır.
  • Anjiyotensin II Reseptör Blokerleri: Anjiyotensin II bloke edildiğinde, kan damarları daralmaz ve yüksek kan basıncı düşer.
  • Kalsiyum Kanal Blokerleri: Kan damarlarının rahatlamasına izin vererek kan basıncını düşürür.
  • Alfa Blokerleri: Kan damarlarını sıkıştıran sinir uyarılarını azaltır. Bu, kanın daha serbestçe akmasını sağlar ve kan basıncının düşmesine neden olur.
  • Alfa-Beta Blokerleri: Alfa blokerlerin yaptığı gibi sinir uyarılarını azaltır. Bununla birlikte, beta blokerleri gibi, kalp atışlarını yavaşlatır. Sonuç olarak kan basıncı düşer.
  • Vazodilatörler: Kan damarı duvarlarındaki kasları rahatlatır, böylece kan basıncını düşürür. (5)

Çocuklarda Yüksek Tansiyon Tedavisi

Yüksek tansiyonu olan çocuklar önce kilo verme, fiziksel aktiviteyi artırma ve diyet değişikliği gibi yaşam tarzı değişiklikleri ile tedavi edilmelidir. Yaşam tarzı değişiklikleri ile kan basıncı kontrol edilmezse, ilaç tedavisi gerekebilir. (6)

Hamilelikte Yüksek Tansiyon Tedavisi

Kronik hipertansiyona yönelik bir tedavi mevcut olmasa da, hamileyken durumunuzu başarıyla yönetmenin bazı yöntemleri bulunmaktadır. Kendinize iyi bakmak, gelişmekte olan bebeğinizin bakımını yapmanın en iyi yoludur.

  • Özellikle sodyumun sınırlanmış olduğu sağlıklı bir beslenme programı uygulamak
  • Kan basıncınızı ölçmek için kullandığınız ilaçları almak
  • Tüm doğum öncesi randevularınızı erteleyin
  • Fiziksel olarak aktif kalın, ancak preeklampsi gelişirse sağlık uzmanınız yatak istirahatı önerebilir
  • Sigara içmeyin, alkol kullanmayın veya yasadışı uyuşturucu kullanmayın
  • Kilo alımınızı takip edin, hamileyken alınması gereken sağlıklı kilodan fazlasını almamaya özen gösterin (7)

Yüksek tansiyon için hangi doktora gidilir: Tansiyonunuzu eczanede ya da gittiğiniz bir klinikte kontrol ettirebilirsiniz. Yüksek tansiyon tanısı ve teşhisi için iç hastalıkları uzmanı (dâhiliye uzmanı), kardiyolog, aşırı durumlarda ise böbrek hastalıkları uzmanına (nefrolog) başvurmalısınız. (8)

Yüksek Tansiyon Hastalığı Nedir?

Kan basıncı, kanı atardamar duvarlarına iten kuvvettir. Kalp her attığında, arterlere kan pompalamaktadır. Kalp attığında kan basıncı yükselir ve kan pompalanır. Buna sistolik basınç denmektedir. Kalp dinlendiğinde, atımlar arasındaki kan basıncı düşmektedir. Buna da diyastolik basınç ismi verilmektedir. Tansiyon ölçümünde bu ikisi kullanılmaktadır. 119/79 veya daha düşük, normal kan basıncı olarak, 140/90 veya daha yüksek ise yüksek tansiyon olarak değerlendirilmektedir.

Yüksek tansiyon genellikle belirti göstermez, ancak felç, kalp yetmezliği, kalp krizi ve böbrek yetmezliği gibi ciddi sorunlara da neden olabilmektedir.

Yüksek tansiyon, egzersiz ve uygun diyet programını uygulamak gibi sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarıyla ve gerekirse ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabilmektedir. (9)

Yüksek tansiyon hastalığı nedir detaylarını inceleyiniz

Yüksek Tansiyon Belirtileri

Yüksek tansiyon başlangıcında ve ilerleyen durumlarında çoğu zaman herhangi bir belirti yaşanmamaktadır. Çoğu hastada, yüksek tansiyon, bir sağlık uzmanını ziyaret ettikten veya herhangi bir yerde ölçtürdükten sonra ortaya çıkmaktadır.

Hiçbir belirtisi olmadığından, insanlar yüksek tansiyonları olduğunu bilmeden kalp hastalığı ve böbrek sorunları geliştirebilmektedirler. (10)

Yüksek tansiyon nasıl anlaşılır? Tansiyonun yüksek olması durumunda oluşabilecek bazı belirtiler şöyle sıralanmaktadır.

  • Şiddetli baş ağrısı
  • Yorulma veya karışıklık
  • Görme sorunları
  • Göğüs ağrısı
  • Nefes darlığı
  • Düzensiz kalp atışı (11)

Yüksek tansiyon belirtileri daha fazla bilgi için

Yüksek Tansiyon Nedenleri

Yüksek tansiyon neden olur? Yüksek tansiyonun kesin nedenleri henüz bilinmemektedir, ancak gelişimi de dâhil olmak üzere çeşitli faktörler ve koşullar yüksek tansiyonda rol oynayabilmektedir:

  • Sigara içmek
  • Fazla kilolu veya obez olmak
  • Fiziksel aktivite eksikliği
  • Çok fazla tuz tüketmek
  • Çok fazla alkol tüketimi
  • Stres
  • Yaşlılık
  • Genetik
  • Aile bireylerinde yüksek tansiyon olması
  • Kronik böbrek hastalığı
  • Adrenal ve tiroid bozuklukları
  • Uyku apnesi (12)

Yüksek tansiyon nedenleri daha fazla detay için