Vişnenin faydaları nelerdir?


Bir meyve olan vişne, meyvesi ve kökleriyle hem yemeklerde hem de ilaç yapımında kullanılmaktadır. 270 ya da daha fazla çeşidi olan vişnenin, sadece birkaç çeşidini oldukça sık tüketilmekte ve ticareti yapılmaktadır. Vişne idrar üretimini artırmak ve sindirime yardımcı olması için sıklıkla tüketilmektedir. Osteoartrit, kas ağrısı, egzersiz ile ilgili kas hasarı, gut, uykusuzluk için de kullanım alanları bulunmaktadır.

Gıdalarda kullanılan vişne ya direk tüketilmektedir ya da lezzet vermesi için yiyeceklere katılmaktadır. İmalatta ise, vişne tadı hoş olmayan ilaçları tatlandırmak için kullanılmakta ve vişne şurubu halini almaktadır. Vişne meyvesi inflamasyonu (iltihaplanmayı) azaltmak için etkili olabilen maddeler içermektedir. Ayrıca uyku düzeni için oldukça önemli olan melatonin maddesinin de zengin bir kaynağıdır. (1)

Vişnenin sağlığa faydaları

Vişnenin sağlığa faydaları

Güçlü bir antioksidandır: Kırmızı meyvelerden biri olan vişne, meyve ve sebzelerde antosiyaninler olarak bilinen antioksidan fitokimyasallar açısından zengindir. Bu fitokimyasallar vişneye parlak, kırmızı rengi vermektedir. Bu antosiyaninler özellikle sağlık kan dolaşımı için faydalıdır. Diğer yandan, düzgün sinir fonksiyonunu sağlamak ve kanserden korumak için de etkilidir. Vişnenin sahip olduğu antioksidan C vitamini, bağışıklık sistemi için gerekli olmasının yanı sıra, kolajen sentezinde de önemli bir rol oynamaktadır.

Kanserle mücadele eder: C vitamini ve antosiyaninlere ek olarak, vişnenin çok sayıda araştırma çalışmalarında hücre dönüşümünü (kansere yol açan) engelleyebilecek kimyasallarla yüklü olduğu görülmüştür. Bu güçlü kimyasal perilil alkol, limonen ve ellajik asit olarak sıralanmaktadır. Sadece vişne ve kiraz gibi meyveler bu üç kimyasal maddeyi içermektedir. Böylece, meme, akciğer, karaciğer, deri ve bağırsak kanserleri karşı özellikle koruyucu olabilmektedir.

Kardiyovasküler sağlığı destekler: Vişne aynı zamanda güçlü bir antioksidan olarak bilinen kuercetini içermektedir. Bu antioksidan türünün işlevleri serbest radikallerle mücadele etmek, oksidatif hasarı önlemek ve kötü kolesterol olarak bilinen LDL seviyelerini azaltmak şeklinde sıralanabilmektedir. LDL seviyelerini oksidize etmesi kalp krizi ve felç riskini de oldukça aza indirmektedir. (2)

Gut hastalığına iyi gelir: Gut hastalığı olan hastalar üzerine yapılan çalışmalarda, düzenli olarak vişne tüketenlerin yüzde 50 oranında daha az risk taşıdığı görülmüştür. Kandaki ürik asit miktarı metabolik süreçlerde etkin şekilde iş yapamazsa gut hastalığı oluşmaktadır. Eklemlerde sertlik ve şişkinlik şeklinde kendini gösteren bu hastalık, vişne tüketimi sayesinde aza inmektedir. İnflamatuvar yollarını etkisiz hale getiren vişne, böylece ürik asit seviyelerini de düşürebilmektedir.

Uykusuzluğa iyi gelir: Vişne aşırı inflamasyon ve oksidatif stresle mücadele edebilen doğal bir melatonin kaynağıdır. Güçlü bir antioksidan olması nedeniyle serbest radikallerle savaşabilen vişne, aynı zamanda uyku ve bedensel yenilenme için hayati bir rol oynamaktadır. Vişne, epifiz bezi üretmek ve uyumanıza yardımcı olacak melatonin salgılaması için oldukça faydalıdır. Böylece, sağlıklı ve verimli bir uyku düzeni için destekçi olabilmektedir.

Ağrıyı hafifletmektedir: Vişne birçok anti inflamatuar bileşikler içermektedir. Böylece, osteoartrit ağrıyı gidermek için yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Düzenli vişne tüketimi durumunda ağrılarda bir azalma olduğuna dair araştırmaları da bulunan vişnenin özellikle osteoartrit yaşayan kadınlarda tüketimi önerilmektedir. (3)

Göz sağlığını destekler: Vişnede bulunan vitamin A göz yüzeyini korumak ve iyi bir görüş sağlamak için esastır. Yapılan araştırmalarda, göz damlalarında A vitamini kullanıldığı için kuru göz sendromunu tedavi edebildiği görülmüştür. Vişne hem vitamin A açısından zengin olması hem de sahip olduğu antioksidanlar ile makula dejenerasyonu riskini azaltmak için yardımcı olmaktadır. Vitamin A dışında vitamin C ve E ile de hastalık riski yüksek olan insanlar için % 25 oranında bu riski azaltabilmektedir.

Beyin fonksiyonları için faydalıdır: Vişne uygun beyin fonksiyonu için düzenli alındığı takdirde faydalıdır. Beyini uyarıcı bir işlev görmektedir. Çok fazla bakır beyin için iyi değildir, uygun miktarda bakır içeriği beyin için bir kontrol işlevi sağlamaktadır. Bu nedenle vişne takviyesi miktarının dengeli olması gerekmektedir. Yapılan araştırmalarda, vişnenin beyindeki bakır içeriği ile doğrudan ilişkili olduğu bulunulmuştur.

Soğuk algınlığı ve gribe iyi gelir: Vişne, soğuk algınlığı ve öksürük gibi durumlarda vücudumuzun bağışıklık sistemini güçlendirmek için yardımcı C vitaminini önemli miktarda barındırmaktadır. Diğer yandan demir emilimini de sağlayarak vücudun enfeksiyonlara karşı direncini kuvvetlendirmektedir. Aynı zamanda virüslerle savaşma konusunda da son derece etkilidir.

Sindirim sistemine yardımcı olur: Diyet lifleri sağlıklı bağırsak hareketliliği için oldukça önemlidir. Lif sayesinde hem kabızlığı önleyebilir hem de ishali tedavi edebilirsiniz. Lif açısından zengin olan vişne divertikülitte riskini (bağırsak iltihabı), safra taşları, böbrek taşı, hemoroidi azaltmaktadır. Diğer yandan, irritabl bağırsak sendromu (IBS) için rahatlama sağlayabilmektedir.  Araştırmalar ayrıca, yüksek lifin gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) ve ülser riskini azaltmaya yardımcı olabildiğini de belirtmiştir. (4)

Vişne sapının faydaları

Düşük kalori içerek vişne sapları genelde kilo kaybı için kullanılmaktadır. A, B1 ve C vitamini içeren vişne sapları hastalıklara karşı vücudun direncini artırmaktadır. Vişneler tüketildikten sonra geriye kalan sapları kurumaya bırakılır. Sonrasında ise kaynatılıp içecek olarak tüketilebilmektedir.

  • Sinirleri güçlendirir ve sakinleştirici bir etki gösterir.
  • Susuzluğa iyi gelir.
  • Böbrekler için faydalı olarak kabul edilmektedir.
  • Diüretik olan vişne sapları idrar söktürücü olarak görev görür.
  • Kanı temizlemeye yardımcı olur.
  • Romatizma, artrit ve ateroskleroz karşı etkilidir.
  • Kolesterolü düşürmeye yardımcı olur.
  • Vücuttan fazla suyu atmaya destek olarak, kilo vermeye yardımcı olur.
  • Hazmı kolaylaştırır. (5)

Vişne suyunun sağlığa faydaları

Avrupa ve Asya’nın bazı bölgelerinde yetişen vişne diğer meyvelere göre yüksek asitliğe sahiptir. Bu nedenle, diğerlerine göre daha az popülerdir. Taze olarak tüketilen vişne tatlılarda, et yemeklerinde ve çorbalarda da kullanılmaktadır. Ancak, vişne suyu genel sağlık ve tıbbi koşullar açısından bir dizi faydaya sahiptir.

  • Vişne antosiyanın antioksidanlar açısından zengin olduğu için vişne suyu kanı temizlemeye yardımcı olabilmektedir. Diğer yandan, antosiyaninlerin varlığı iltihabı ve eklem ağrılarını azaltmaktadır.
  • Vişne suyu kan şekeri, kolesterol ve insülin seviyelerini düzenleyebilmektedir. Yapılan çalışmalarda, vişnenin içindeki antosiyaninlerin yağ ve proteinden sorumlu olan genleri etkilediği ortaya çıkmıştır.
  • Çok fazla enerji harcayıp çok çalışılan bir günün ardından, vişne suyu tüketmek kasların onarımını hızlandırmaktadır.
  • Vişne suyunda bulunan melatonin beyindeki hormonu koordine etmektedir. Böylece uyku problemleri ve uykusuzluk gibi durumların tedavisinde etkili olabilmektedir.
  • Yapılan yeni çalışmalarda, vişne suyunun gut hastalığıyla mücadele edebildiği ortaya çıkmıştır. Gut, yüksek ürik asit sonucu ortaya çıkarken vişne suyu bu asidin düzeylerini düşünmeye yardımcı olabilmektedir.
  • Vişne suyu metabolizmayı artırmak ve obeziteyi önlemek için etkili olabilmektedir.
  • Vişne suyu şeker ve yağ metabolizmasını düzenleyen genlere yardımcı olabilmektedir. Aynı zamanda, PPAR aktivasyonunda etkisi olan vişne suyu, kalp hastalığı ve felç riskini azaltmaktadır.
  • Bilim adamları vişne suyunun nörodejeneratif bozukluğu olan insanlara faydalı olabileceğini vurgulamaktadır. Aynı zamanda, serbest radikaller ve oksidatif hasarla mücadele edebilen vişne suyu, beyin fonksiyonlarını geliştirerek ve hücreleri tamir ederek Parkinson hastalığının tedavisine yardımcı olabilmektedir. (6)

Vişne suyunun zararları

Vişne tüketmek çoğu sağlıklı yetişkin için güvenli olarak kabul edilmektedir. Vişne saplarının diyet programlarına takviye olarak kullanılmasının güvenli olup olmadığıyla ilgili yeterli bilgi yoktur.

Hamilelik ve emzirme: Normal miktarlarda tüketildiğinde vişne yemek hamile ve emziren kadınlar için güvenlidir. Ancak, tıbbi miktarlarda vişne meyvesi ya da vişne sapı tüketiminin güvenli olduğuyla ilgili yeterli bilgi yoktur. Güvenli tarafta kalmak için vişneyi gıda miktarında tüketmekte fayda vardır. (7)

Tavsiyeler

Eğer inflamatuar durumlar veya gut ile başa çıkmak için vişne suyu kullanmak istiyorsanız, küçük miktarla başlayın ve şeker eklemeyin. Vişne suyunun tüketimiyle ilgili belirlenen bir standart yoktur. Yapılan çalışmalarda ise, istenilen sonuçlar için yedi gün boyunca günde iki kez vişne suyu tüketimi yeterli olarak gözlemlenmiştir. (8)