Vertigonun Tedavisi


Vertigo nasıl geçer? Vertigonun tedavisi belirtilerin nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişmektedir. Vertigo atağı sırasında, sessiz, karanlık bir odada uzanmak bulantı gibi belirtileri hafifletmeye ve denge kaybı hissini azaltmaya yardımcı olabilir. Anksiyete vertigo belirtilerini daha da kötüleştirebileceğinden stresli durumlardan kaçınmaya da özen gösterilmelidir.

Labirentit (İç Kulak İltihabı)

Labirentit labirentin (kulağınızın derin kısmındaki hassas bir yapı) iltihaplanmasına neden olan bir iç kulak enfeksiyonudur. Genellikle bir viral enfeksiyon sonucu oluşmaktadır ve tedavi olmadan kendi başına iyileşmektedir. Labirentit’in bakteri enfeksiyonundan kaynaklandığı ender durumlarda ise antibiyotikler reçete edilebilir. (1)

Vestibüler Nörinit (Denge Siniri İltihabı)

Vestibüler nörinit, denge siniri iltihabı olarak da bilinmektedir ve vestibüler sinirin iltihabıdır. Genellikle bir viral enfeksiyon sonucu oluşmaktadır.

Vestibüler nörinit belirtileri genellikle birkaç hafta içinde tedaviye ihtiyaç duyulmadan iyileşmektedir. Bununla birlikte, belirtiler şiddetli ise yatakta dinlenmek daha doğru olacaktır. Vestibüler nörinit, vestibüler rehabilitasyon ve ilaç ile de tedavi edilebilmektedir.

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo

Benign paroksismal pozisyonel vertigo birkaç hafta veya ay sonra tedavisi olmadan kendi kendine düzelebilmektedir. Belirtiler kayboluncaya veya durum tedavi edilene kadar şunları yapmalısınız:

  • Yavaş yavaş yataktan kalkmak
  • Boyama, süsleme veya yüksek raftan bir şey almak gibi yukarı doğru bakmayı gerektiren aktivitelerden kaçınmak

Benign paroksismal pozisyonel vertigo, Epley manevrası adı verilen bir prosedür kullanılarak tedavi edilebilir. (2)

Epley manevrası: Epley manevrası, baş dönmesine neden olan parçaları, belirtilere neden olmadıkları bir yere taşımak için dört ayrı kafa hareketinin gerçekleştirilmesini içermektedir. Her baş pozisyonu en az 30 saniye tutulur. Hareketler sırasında bazı vertigo da yaşayabilirsiniz. Epley manevrası genellikle uzun vadeli bir tedavi değildir ve tekrarlanması gerekebilir.

Brandt-Daroff egzersizleri: Epley manevrası vertigoya yardımcı olmazsa veya bu tedavi yöntemi uygun değilse (örneğin, boyun veya sırt probleminiz olduğu için) Brandt-Daroff egzersizleri de denenebilir. Bunlar, evde denetimsiz olarak yapabileceğiniz bir dizi hareketi içermektedir. (3)

Meniere Hastalığı

Meniere hastalığı sonucu oluşan bir vertigo varsa, hem hastalığın hem de vertigonun neden olduğu diğer belirtiler için bir dizi tedavi yöntemi bulunmaktadır. Meniere hastalığı için olası tedavi yöntemleri şunlardır:

  • Diyet önerisi (özellikle düşük tuzlu diyet)
  • Meniere hastalığının saldırılarını tedavi etmek için ilaç
  • Meniere hastalığının saldırılarını önlemek için ilaç
  • Kulaklardaki çınlamanın tedavisi (ses terapisi gibi)
  • İşitme kaybı tedavisi (örneğin, işitme cihazı kullanma)
  • Denge problemlerini iyileştirmek için fizyoterapi
  • Meniere hastalığının sekonder belirtileri için tedavi (stres, kaygı ve depresyondan uzak durma üzerine terapiler gibi) (4)

Santral Vertigo

Santral vertigo, beynin bir bölümünde, beyincikte veya beyin sapında oluşan sorunlardan kaynaklanmaktadır. Santral vertigo nedenleri arasında migren ve daha nadir olarak beyin tümörleri bulunmaktadır.

Doktor santral vertigo olduğundan şüphe ederse sizi, bir nörolog veya bir kulak burun boğaz uzmanına veya görsel-işitsel alanda uzman olan doktora yönlendirebilir.

Vertigo migreni tetikliyorsa, migren tedavisi de belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir. (5)

İlaç Tedavisi

İlaç, vestibüler nörinit veya Meniere hastalığının neden olduğu vertigo ataklarının tedavisinde kullanılabilir. Santral vertigo ve nedeni bilinmeyen vertigo için de ilaç tedavisinden yararlanılabilir.

İlaçlar genellikle koşulların ne olduğuna bağlı olarak 3 ile 14 gün boyunca reçete edilir. Vertigo tedavisinde sıklıkla kullanılan ilaçlar şunlardır:

  • proklorperazin
  • antihistaminikler

Bazı durumlarda, Meniere hastalığı gibi durumlar için betahistin gibi uzun süreli ilaç almanız önerilebilir. (6)

Proklorperazin: Proklorperazin, vertigonun tetiklediği şiddetli mide bulantısı ve kusmayı hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Beyinde dopaminin adı verilen bir kimyasal maddenin etkisini engellemektedir.

Antihistaminikler: Antihistaminikler, daha az şiddetli mide bulantısı, kusma ve baş dönmesi belirtilerinin hafifletilmesine yardımcı olabilmektedir. Bunlar, histamin adı verilen bir kimyasal maddenin etkilerini engellemektedir. (7)

Vertigo Ameliyatı

Vertigo, bir tümör, beyin veya boyun yaralanması gibi daha ciddi bir altta yatan sorundan kaynaklanıyorsa, ameliyat vertigo tedavisine yardımcı olabilir. (8)

Vertigo İçin Hangi Doktora Gidilir?

İç hastalıkları uzmanları, nörologlar ve kulak burun boğaz uzmanları vertigoyu teşhis ve tedavi edebilmektedir. (9)

Vertigo Hastalığı Nedir?

Vertigo, baş dönmesinin şiddetli bir tipidir. Bu baş dönmesi birkaç dakika, birkaç saat veya birkaç gün sürebilmektedir. Baş dönmesi geçiren insanlar mide bulantısı ve kusma yaşayabilecekleri için bu durum hastalık hissi yaratmaktadır. Vertigo yaşayan kişi aynı zamanda denge kaybı da yaşamaktadır. Vertigo genellikle kulak içi problemler nedeniyle oluşmaktadır.

Vertigo tedavisi için kullanılan ilaçlar mide bulantısını ve kusmayı azaltmaya yardımcı olurken bazıları da baş dönmesini hafifletmektedir. Bu ilaçlar genellikle sadece kısa bir süre (14 güne kadar) alınabilmektedir. Çoğu durumda, doktor baş dönmesine hangi koşulların neden olduğunu bulabilir ve bu duruma yönelik tedavi yöntemi uygulayabilir. (10)

Vertigo Belirtileri

Vertigo nasıl anlaşılır? Vertigo başlangıcı ve sonrası belirtileri aşağıdakileri içerebilir:

  • Kişinin kendisinin veya çevresinin hareket ettiği hissi
  • Düz bir çizgide yürümenin zor bulunması da dâhil olmak üzere kararsızlık
  • Sersemlik
  • Baygın gibi hissetme

Baş dönmesine eşlik edebilecek diğer belirtileri ise şunları içerebilmektedir:

  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Kulaklarda çınlama veya diğer sesler
  • İşitme zorluğu
  • Yürürken şaşırma ve koordinasyon kaybı (Ataksi)
  • Olağandışı göz hareketleri (örneğin, gözlerin fırlaması (nistagmus))
  • Hareket halindeyken veya yürürken bir işareti okumada zorluk çekme (11)

Vertigo Nedenleri

Vertigo neden olur? Çok çeşitli koşullar ve hastalıklar vertigoya neden olabilmektedir:

  • İç kulak sorunları: İç kulak hastalıkları, tüm kalıcı (halen devam eden) vertigo vakalarının yaklaşık yarısını oluşturur. Bu sorunların arasında, Meniere hastalığı, benign paroksismal pozisyonel vertigo ve vestibüler nörinit bulunmaktadır.
  • Anksiyete bozuklukları: Stres veya anksiyete vertigoya neden olabilmektedir.
  • Beyin bozuklukları: Vertigonun ortak bir nedeni, çoğu kişi için baş ağrısı ve migren baş ağrısıdır. Çok nadiren, diğer vertigo nedenlerini felç veya diğer beyin hastalıklarını içerebilir.
  • Diğer koşullar: Bazı vertigo vakaları, düşük kan basıncı, enfeksiyon, bazı kalp problemleri (kardiyak aritmiler gibi) ve hipoglisemi (düşük kan şekeri) gibi tıbbi durumlardan kaynaklanmaktadır. Epilepsi, koroner kalp hastalığı ve yüksek tansiyon gibi durumların tedavisinde kullanılan ilaçlar bazı insanlarda vertigoya neden olabilir.
  • Bilinmeyen nedenler: Bazı insanlarda bir neden bulunamayabilir, yine de, bu durum tedavi yöntemleri için bir engel oluşturmaz. (12)