Vertigo Nedir?


Vertigo, kişi tamamen hareketsiz olsa bile, dönme hissi, sallanma hissi veya dünya dönüyormuş hissini anlatan bir terimdir. Bu durumu örneklemek gerekirse, kişini kendi etrafında dönmesi ve sonrasında aniden durması sonucu başının ve çevresinin dönmesi tıpkı vertigoyu anımsatmaktadır. Vertigonun bu tipi birkaç dakika sürer ve daha sonra kaybolur. Ancak, diğer yandan, vertigo kendiliğinden veya bir yaralanma sonucu ortaya çıktığında, geçmeden önce birkaç saat veya günler boyu sürme eğilimi gösterebilmektedir. (1)

Vertigo, altta yatan bir durumun bir belirtisidir, kendi başına bir hastalık olarak değerlendirilmemektedir. Vertigo, birkaç farklı sağlık koşulunun bir sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir.

Bazı vertigo tipleri yalnızca bir kez yaşanmaktadır, ancak diğer yandan, bazıları altta neden bulunana kadar tekrarlanmaya devam etmektedir. Vertigo’nun en yaygın tiplerinden biri benign pozisyonel paroksismal vertigo olarak bilinmektedir. Bu duruma, iç kulakta biriken ve dengesizlik hissettiren tortular neden olmaktadır. Vestibüler nörinit, felç, baş veya boyun yaralanmaları ve Meniere hastalığı diğer vertigo nedenleri olabilmektedir. (2)

Vertigo Belirtileri

Vertigo nasıl anlaşılır? Vertigo başlangıcı ve sonrası belirtileri aşağıdakileri içerebilir:

  • Kişinin kendisinin veya çevresinin hareket ettiği hissi
  • Düz bir çizgide yürümenin zor bulunması da dâhil olmak üzere kararsızlık
  • Sersemlik
  • Baygın gibi hissetme

Baş dönmesine eşlik edebilecek diğer belirtileri ise şunları içerebilmektedir:

  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Kulaklarda çınlama veya diğer sesler
  • İşitme zorluğu
  • Yürürken şaşırma ve koordinasyon kaybı (Ataksi)
  • Olağandışı göz hareketleri (örneğin, gözlerin fırlaması (nistagmus))
  • Hareket halindeyken veya yürürken bir işareti okumada zorluk çekme (3)

Vertigo Nedenleri

Vertigo neden olur? Çok çeşitli koşullar ve hastalıklar vertigoya neden olabilmektedir:

  • İç kulak sorunları: İç kulak hastalıkları, tüm kalıcı (halen devam eden) vertigo vakalarının yaklaşık yarısını oluşturur. Bu sorunların arasında, Meniere hastalığı, benign paroksismal pozisyonel vertigo ve vestibüler nörinit bulunmaktadır.
  • Anksiyete bozuklukları: Stres veya anksiyete vertigoya neden olabilmektedir.
  • Beyin bozuklukları: Vertigonun ortak bir nedeni, çoğu kişi için baş ağrısı ve migren baş ağrısıdır. Çok nadiren, diğer vertigo nedenlerini felç veya diğer beyin hastalıklarını içerebilir.
  • Diğer koşullar: Bazı vertigo vakaları, düşük kan basıncı, enfeksiyon, bazı kalp problemleri (kardiyak aritmiler gibi) ve hipoglisemi (düşük kan şekeri) gibi tıbbi durumlardan kaynaklanmaktadır. Epilepsi, koroner kalp hastalığı ve yüksek tansiyon gibi durumların tedavisinde kullanılan ilaçlar bazı insanlarda vertigoya neden olabilir.
  • Bilinmeyen nedenler: Bazı insanlarda bir neden bulunamayabilir, yine de, bu durum tedavi yöntemleri için bir engel oluşturmaz. (4)

Vertigo Tedavisi

Vertigo nasıl geçer? Bazı vertigo vakaları, tedavi olmadan zamanla düzelebilmektedir. Bununla birlikte, bazı insanlar, Meniere hastalığı gibi bazı hastalıklardan kaynaklanan vertigo durumunda, belirtileri aylarca ya da yıllarca yaşayabilmektedir.

Bazı vertigo nedenleri için özel tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Örneğin, benign paroksismal pozisyonel vertigo tipini tedavi etmek için basit baş hareketleri dizisi (epley manevrası olarak da bilinir) kullanılmaktadır.

Prochlorperazine ve bazı antihistaminikler gibi ilaçlar vertigonun erken evrelerinde (vertigo başlangıcında) tedaviye yardımcı olabilmektedir.

Vertigoya sahip olan birçok kişi ya da baş dönmesi ve denge sorunları olan pek çok insan, seri egzersizleri içeren vestibüler rehabilitasyon eğitiminden yararlanmaktadır. (5)

Vertigo Ameliyatı

Vertigo, bir tümör, beyin veya boyun yaralanması gibi daha ciddi bir altta yatan sorundan kaynaklanıyorsa, ameliyat vertigo tedavisine yardımcı olabilir. (6)

Vertigo İçin Hangi Doktora Gidilir?

İç hastalıkları uzmanları, nörologlar ve kulak burun boğaz uzmanları vertigoyu teşhis ve tedavi edebilmektedir. (7)

Vertigodan Korunma Yöntemleri

Vertigo aşağıdaki önlemleri takip ederek önlenebilir:

  • Sigara ve tütünü bırakın.
  • Alkol kullanmaktan kaçının.
  • En az 9 saat uyuyun.
  • Kafein kullanmaktan kaçının.
  • Bolca su içmeye özen gösterin.
  • Taze, organik meyve ve sebze suları içmeye çalışın.
  • Salata seçenekleri yeme alışkanlığı geliştirin.
  • Egzersiz yaparken dinlenmek için biraz zaman ayırın.
  • Yoga ve meditasyon yapın.
  • Sağlıklı yemekler yiyin.
  • Stresten uzak durun.
  • Sağlıklı bir yaşam tarzı geliştirin.
  • Ani sarsıntı hareketlerinden mutlaka kaçının.
  • Başınızı uzunca eğilmiş halde tutmayın. (8)

 

Vertigoya Ne İyi Gelir?

Vertigo Bitkisel Tedavisi

Zencefil: Zencefil, baş dönmesi ve mide bulantısı için oldukça faydalıdır. Baş dönmesi yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olurken, aynı zamanda, beyin ve vücudun diğer bölümlerine kan akışını uyarmaktadır.

Limon: Baş dönmesi için başka mükemmel bir çözüm ise limondur. Limonda bulunan C vitamini, bağışıklık sistemini güçlendirir ve vücudun hastalıkla savaşmasına yardımcı olur. (9)

Limon balsamı: Limon balsamı (melisa) çayı sadece baş dönmesine neden olan belirtileri tedavi etmekle kalmaz aynı zamanda diğer zihinsel problemleri de tedavi eder.

Yeşil çay: Yeşil çay, kanı temizlemeye ve kan basıncını kontrol etmeye yardımcı olan antioksidanları içermektedir. Birkaç gün içinde en iyi sonucu görmek için her gün yeşil çay içebilirsiniz. (10)

Ginkgo biloba: Ginkgo biloba, beyindeki kan akış miktarını artırdığı için vertigo belirtilerini hafifletebilecek, doğal bir tedavi olarak çalışmaktadır. (11)

Kakule: Kakule, zencefile benzer yatıştırıcı bir koku ve sağlık özellikleri içermektedir, dolayısıyla vertigo tedavisine yardımcı olmaktadır. (12)

Fesleğen: Fesleğen, baş dönmesini etkili ve hızlı bir şekilde iyileştirmeye yardımcı olacaktır. (13)

Kediotu: Kediotu genellikle uykusuzluk ve kaygı ile baş etmede kullanılır, ancak bu koşullarla başa çıkmanıza yardımcı olan aynı özellikler, baş dönmesine de yardımcı olabilmektedir. Vertigo belirtilerini hafifleterek sinir sisteminizin sağlığını iyileştirir. (14)

Çilek: Baş dönmesi tedavisi için başka bir nefis doğal ilaçtır. Tek yapmanız gereken, olgunlaşmış çilekleri almak, ezmek ve yoğurtta karıştırmaktır. Bu yoğurt karışımı düzenli olarak tüketildiğinde baş dönmesi hafifletir. (15)

Badem: Badem, kabak çekirdeği, buğday ve haşhaş tohumlarının karışımı ile hazırlanan bir başka bitkisel yöntem, vertigo ve baş dönmesini hafifletebilir. (16)

Vertigo Evde Tedavi Yöntemleri

Nefes alma: Solunum sistemi, sinir sistemini rahatlatmaya yardımcı olan, sisteme hava girişi sağlayan her canlı için vazgeçilmez bir sistemdir. Derin nefes alıp bırakın, tekrar soluyun ve tekrar nefes verin. Bu işlem beyindeki oksijen arzını arttırarak baş dönmesini iyileştirecektir. (17)

Odaklanma: Baş dönmesi, vücudunuzda dengesizlikten kaynaklanmaktadır. Çevrenizdeki nesnelere uzanmak için konsantre olun. Bu, bulantı hissini ortadan kaldırır ve vücut dengesini yeniden kazanmaya yardımcı olur. Aynı zamanda, stres veya aşırı çalışma durumunda beynin rahatlamasına yardımcı olur. (18)

Masaj: Masaj terapisi, vertigo belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Masaj hem dolaşımı artırır hem de boyun ağrısı ve sertliğini azaltır.

Başa, boyna ve sırta dairesel hareketlerle günlük olarak uygulanan nazikçe bir masaj oldukça etkili olabilmektedir. Yine de uygun masaj için nitelikli bir masaj terapistiden yardım almak daha doğrusu olacaktır. (19)

Su: Baş dönmesinin başlıca sebeplerinden biri, vücuttaki veya beyindeki düşük kan dolaşımıdır. Vücuttaki sıvı içeriğinin miktarı arttığı zaman kan dolaşımı da artmaktadır. Aynı zamanda akışkan bir form olduğu için hızlı bir çözümdür. Suyun ferahlatıcı doğası, baş dönmesi ile birlikte gelen kusma hissini ortadan kaldırmaya da yardımcı olur. (20)

C vitamini: Son zamanlarda yapılan araştırmalara göre, düzenli C vitamininin alımı vertigo belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Günde 600 mg C vitamini takviyelerinin etkili olduğu tespit edilmiştir. C vitamininin doğal kaynakları çilek, yeşilbiber, portakal, ananas, brokoli ve domatesi içermektedir. (21)