Tüberküloz (Verem) Belirtileri


Tüberküloz başlangıcı belirtileri genelde tüberkülozun vücudun hangi bölgesinde oluştuğuna bağlı olarak değişmektedir. Belirtileri genellikle sadece tüberküloz hastalığına has belirtiler olmadığı için hastalığı teşhis etmek oldukça zordur. Bu, belirtilerin genellikle başka hastalıkların belirtileri olabileceği anlamına da gelmektedir. Dolayısıyla, tüberküloz teşhisi konması için her zaman tüberküloz testi yaptırmak gerekli görülmektedir. (1)

Tüberküloz daha çok akciğerlerle ilgili belirtilere olmaktadır çünkü en çok akciğerleri etkilemektedir. Diğer yandan, tüberküloz vücudun herhangi bir organını da etkileyebilir. Hastalık çeşitli belirtilere neden olabilir. Belirtileriniz varsa, doktorunuz tüberküloz başlangıcı olup olmadığını anlamak için belirtilerin ne zaman başladığını öğrenmek isteyecektir.

Latent tüberküloz enfeksiyonu (aktif hastalık bulunmayan bir enfeksiyon) olan insanlarda belirti meydana gelmemektedir.

Tüberküloz nasıl anlaşılır? Aktif tüberküloz durumunda ise belirtiler şunlardır:

  • Ateş
  • Titreme
  • Gece terlemeleri
  • Öksürük
  • İştah kaybı
  • Kilo kaybı
  • Balgamdaki kan görme
  • Enerji kaybı

Belirtiler hafif olabilir ve hastaya özellikle endişe verici görünmeyebilir. Diğer insanlarda ise belirtiler kronikleşir ve şiddetlenir. (2)

Akciğer Tüberkülozu (Akciğer Veremi)

Akciğerlerde meydana gelen tüberküloz türüne akciğer tüberkülozu ismi verilmektedir. Akciğerde meydana gelen tüberkülozun en genel belirtileri üç haftadan daha uzun süren, göğüste ağrı ve akciğerlerin derininden gelen kanlı veya balgamlı, şiddetli öksürüğü içermektedir.

Akciğer İle İlişkili Olmayan Tüberküloz (Akciğerle İlişkili Olmayan Verem)

Ekstrapulmoner tüberküloz, yani akciğer ile ilişkili olmayan tüberküloz, genellikle akciğerleri etkilemeyen tüberküloz türleri için kullanılan bir terimdir. Akciğer dışı tüberküloz belirtileri akciğer tüberkülozu belirtileri ile aynıdır, ancak hasta, belirtileri daha çok tüberkülozdan etkilenen bölgede yaşamaktadır.

Lenf Bezi Tüberkülozu (Lenf Bezi Veremi)

Lenfadenit, bir lenf bezinin iltihaplanması veya büyümesi durumudur. Özellikle çocuklarda çeşitli enfeksiyonlara karşı ortaya çıkan bir tepkidir. Lenfadenit tüberkülozun tek belirtisi ağrısız yavaş büyüyen lenf düğümleri olabilir. Genelde tüberküloz belirtileri yaşanmamaktadır. Şişkin lenf bezleri sıklıkla boyun bölgesinde ortaya çıkmakla birlikte kasıklarda da meydana gelebilir. (3)

Kemik Tüberkülozu (Kemik Veremi)

Kemik tüberkülozu başlangıcında en sık görülen belirti ağrıdır, ancak yine de belirtiler etkilenen kemik veya eklemin durumuna bağlı olarak değişebilmektedir. Etkilenen kemik veya eklemde esneklik kaybının yanı sıra hareket kaybı da oluşabilir. Etkilenmiş kemik zayıflayabilir ve kolayca kırılabilir.

Tüberküloz Menenjiti (Verem Menenjiti)

Tüberküloz menenjitleri klasik menenjit belirtileri ile başlamamaktadır. Genel olarak belirsiz, genel ağrı, sancı belirtileri, ateş ve genelde kişinin kendisini iyi hissetmemesiyle başlar. Bu durum, yaklaşık olarak 2 ile 8 hafta arasında sürmektedir. Ancak, sonrasında kusma, şiddetli baş ağrısı, ışıktan rahatsız olma, boyun sertliği ve nöbet gibi belirgin belirtiler de ortaya çıkabilir. (4)

Karın Tüberkülozu (Karın Veremi)

Karın tüberkülozu belirtileri karın ağrısı, ishal, anüs veya rektumda kan olması şeklinde olabilir Tıpkı diğer tüberküloz türlerinde olduğu gibi belirtiler, etkilenen bölgeye bağlı olarak değişmektedir.

Çocuklarda Tüberküloz (Çocuklarda Verem)

Yetişkinlere benzer şekilde, çocuklar da tüberküloz belirtileri, çocuğun sahip olduğu tüberküloz türüne bağlı olarak değişmektedir. Çocuklar genellikle akciğer tüberkülozu taşır ve belirtiler genellikle kronik öksürük, ateş ve gelişme başarısızlığı veya kilo kaybıdır. (5)

Tüberküloz (Verem) Hastalığı Nedir?

Halk arasında verem olarak da bilinen tüberküloz, latent ve aktif tüberküloz olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Latent tüberküloz, bakterilerin vücutta olduğu halde aktif olmadığı bir durumdur. Hiçbir belirtiye neden olmazlar ve bulaşıcı değildirler, ancak aktif hale gelme ihtimali de bulunmaktadır. Aktif tüberküloz durumunda ise bakteriler belirtilere neden olmaktadır ve bakteriler oldukça bulaşıcıdır.

Dünya nüfusunun yaklaşık üçte birinin latent tüberküloz olduğu tahmin edilmektedir. Gizli tüberkülozun aktif olma ihtimali yüzde 10’dur, ancak bu risk, bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde, örneğin HIV veya malnütrisyon ile yaşayan kişilerde veya sigara içenlerde daha yüksektir.

Tüberküloz tüm yaş gruplarını ve dünyanın her yerini etkilemektedir. Bununla birlikte, hastalık çoğunlukla genç yetişkinleri ve gelişmekte olan ülkelerde daha çok yaşanmaktadır. (6)

Tüberküloz (Verem) Nedenleri

Tüberküloz neden olur? Tüberküloz olarak da bilinen tüberküloz hastalığı, Mycobacterium tuberculosis bakterisinden kaynaklanmaktadır. Akciğerlere enfekte olan tüberküloz, bulaşıcı olabilmektedir. Yani bu durum, tüberküloz bakterilerinin diğer insanlara yayılma riski bulunduğu anlamına gelmektedir. Tüberküloz vücudun diğer bölgelerinde genellikle bulaşıcı değildir.

Tüberküloz hastalığı olan insanlar öksürdüğünde, hapşırdığın, konuştuğunda, güldüğünde ya da tükürdüğünde üretilen damlalar yoluyla bakteriler diğer insanlara bulaşmaktadır. Bu damlalar, havaya püskürtülen milyonlarca bakterileri içermektedir. Yakındaki insanlar bu bakterileri teneffüs edebilir ve sonuç olarak, tüberküloz enfekte olabilir. (7)

Tüberküloz (Verem) Tedavisi

Tüberküloz nasıl geçer? Normal antibiyotikler tüberküloz bakterilerini öldürememektedir. Hasta birkaç ay boyunca özel antibiyotik kombinasyonu almalıdır. Genellikle standart tedavi süresi altı aydır. Birincisi, iki ay boyunca aldığınız dört antibiyotik kombinasyonunu içerir. Bunlar izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutol ilaçlarıdır. Bunu takiben dört ay daha rifampisin ve izoniazid ilaçlarıyla devam eder. Tedavi planı, hangi tüberküloz türüne ve vücudunuzun hangi kısmının etkilendiğine bağlı olarak değişebilmektedir.

Tedavi başarısız olursa, genellikle bu durum, ilaçları doğru ve düzenli olarak almama nedeniyle oluşmaktadır. İlaçlarla ilgili talimatları izlemeniz hayati önem taşımaktadır. Hasta birkaç hafta sonra daha iyi hissetse bile, tedaviyi tamamlaması gerekir. (8)

Tüberküloz (Verem) Ameliyatı

Cerrahi tüberküloz tedavisinde nadir olarak kullanılmaktadır. Ancak, yaygın olarak ilaca direnç kazanmış tüberkülozu tedavi etmek veya ciğerlerdeki ya da vücudun başka bir bölümündeki enfeksiyonun komplikasyonlarını tedavi etmek için tercih edilmektedir. (9)

Tüberküloz (Verem) İçin Hangi Doktora Gidilir?

Tüberküloz teşhisi ve tedavisi için aile hekimi, dâhiliye (iç hastalıkları uzmanı), çocuk doktoru, göğüs hastalıkları uzmanı ve bulaşıcı hastalıklar uzmanına başvurabilirsiniz. (10)