Tip 1 Diyabet Tedavisi


Tip 1 diyabet nasıl geçer? Tip 1 diyabetin başlıca tedavisi enjeksiyon yoluyla veya insülin pompasıyla alınan insülindir. Tip 1 diyabet, bağışıklık sistemi pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine saldırdığında gelişir. Bu hücreler düzgün çalışmazsa, vücut artık insülin üretemez. Bu nedenle tip 1 diyabetli insanlar yaşam boyu sürecek insülin tedavisine ihtiyaç duyarlar. Diğer tedavi yöntemleri arasında ise ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri bulunmaktadır. Bunlar kişilerin hastalığı kontrol altında tutmasına yardımcı olabilmektedir. (1)

İnsülin Dağıtımı

Midenin sindirim suları hormonu yok edeceği için insülin oral yoldan (ağız yoluyla) alınamamaktadır. Bunun yerine enjeksiyon, bir insülin kalemi, bir şırınga veya bir insülin pompası kullanarak alınmalıdır.

Bilgisayarlı insülin pompaları dijital göstergelere sahiptir ve yaklaşık olarak cep telefonu boyutundadır. Bunlar aynı zamanda bir insülin rezervuarından ve genellikle bir iğne ile karın yağına sokulan bir yapıdan oluşur (kalçalar, uyluklar, kalçalar veya kollara da sokulabilir).

Pompa önceden programlanmış küçük bir miktarda insülini vücuda (bazal insülin olarak bilinir) enjekte eder ve hasta, yemek yediği her seferde (bolus insülin dozu olarak bilinir) daha yüksek bir doz uygular. (2)

İnsülin Tipleri

Birkaç farklı insülin tipi bulunmaktadır. Bunlar ne kadar çabuk etki ettiklerine, ne zaman doruğa ulaştıklarına ve etkisinin ne kadar süre devam ettiğine göre değişmektedir.

Afrezza, Humalog (insülin lispro), Apidra (insülin glulisine) ve Novo Rapid ve NovoLog (insülin aspart) gibi hızlı etkili insülin, verildikten yaklaşık 15 dakika sonra etki etmeye başlar, yaklaşık 1 saat sonra doruklarına gelir ve 2 ile 4 saat arasında etkisini sürdürmeye devam eder.

Humulin R ve Novolin R gibi düzenli (kısa etkili) insülin, yaklaşık 30 dakika sonra etki etmeye başlar, 2 ile 3 saat sonra doruk noktalara ulaşır ve 3 ile 6 saat boyunca etki göstermeye devam eder. (3)

NPH insülin (Humulin N ve Novolin N) gibi orta etkili insülin, yaklaşık 2 ile 4 saat sonra etki etmeye başlar, 4-12 saat sonra doruk noktalara ulaşır ve 12 ile 18 saat boyunca etkisini sürdürmeye devam eder.

Levemir (insülin detemir) ve Lantus veya Toujeo (insülin glargin) gibi uzun etkili insülin aldıktan birkaç saat sonra etki etmeye başlar ve 24 saatlik bir süre boyunca oldukça istikrarlı bir etkiye sahiptir. (4)

Diğer Tip 1 Diyabet İlaçları

İnsülin tedavisine ilaveten, tip 1 diyabetli bazı insanlar, yemeklerden sonra kan glikoz düzeylerinde ani artışların (postprandiyal hiperglisemi) tedavisine yardımcı olabilecek enjekte edilebilir bir ilaç olan Symlin’i (pramlintid) almaktadırlar.

Pramlintid, karaciğerin glikoz üretimini azaltmanın yanı sıra, yiyeceklerin karnın içinden geçme hızını da yavaşlatmaktadır.

Tip 1 diyabet için kullanılabilecek diğer ilaçlar şunları içermektedir:

  • İnsülin tedavisinin neden olduğu düşük kan şekeri tedavisi için ilaçlar
  • Yüksek tansiyon ilaçları
  • Kolesterol kontrolü ilaçları
  • Kalp hastalığının önlenmesi için ilaçlar (5)

Tip 1 Diyabet Ameliyatı

Tip 1 diyabetin bazı komplikasyonları ameliyatla tedavi edilir. Örneğin, vitreus dekolmanını çıkarmak için cerrahi işlem uygulanması (vitrektomi) göz hastalıklarını iyileştirebilir.

Pankreas ameliyatı: İnsülin kan şekerini hedef aralığında tutmak için yeterli olmadığında, bir pankreas nakli gerekli olabilir. Başarılı olursa, artık diyabet tedavisine ihtiyacınız olmayabilir.

Ancak yine de komplikasyonlara yol açabilir. Zaten komplikasyonlarınız varsa, zaman geçtikçe daha da kötüleşmeye devam edebilir. (6)

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Bazı yaşam tarzı değişiklikleri, tip 1 diyabetli kişilerin sağlıklı kalmasına ve hastalıklarını daha iyi yönetmesine yardımcı olabilir. Bunlar arasında şunlar bulunur:

  • Glikoz sayaçları ile her gün defalarca kontrol ederek kan glikoz düzeylerini izleme
  • Dengeli bir diyet yeme ve karbonhidrat alımını izleme (karbonhidratlar kan şekeri düzeylerini büyük oranda etkiler)
  • Kan şekerini düşürebilen ve vücudun insülin duyarlılığını arttıran düzenli egzersiz (7)

Hastalık ayaklardaki sinirlere ve kan damarlarına zarar verebileceğinden diyabetlilerde ayak sorunları gelişme riski daha yüksektir. Bu risk şunlar tarafından azaltılabilir:

  • Sigarayı bırakmak
  • Ayaklarınızı her gün kontrol etmek
  • Atlet ayağı ve diğer ayak enfeksiyonlarını derhal tedavi etme
  • Ayakları losyon ile ayakları nemlendirme
  • Diyabetik ayak problemlerini en aza indirgemek için tasarlanmış ayakkabılar (8)

Tip 1 Diyabet İçin Hangi Doktora Gidilir?

Tip 1 diyabet teşhisi ve tedavisi için başvurabileceğiniz doktorlar şunlardır:

  • Aile hekimi
  • Dâhiliye uzmanı (iç hastalıkları uzmanı)
  • Çocuk doktoru
  • Diyetisyen
  • Endokrinolog (metabolizma hastalıkları uzmanı) (9)

Tip 1 Diyabet Hastalığı Nedir?

Tip 1 diyabet, insülin ile ilgilidir ve insülin hormonu eksikliğini tanımlamaktadır. Tip 1 diyabetiniz varsa, vücudunuz vücudundaki glikozu işleyecek kadar insülin üretemez. Glikoz, vücudunuzun anlık enerji için kullandığı bir şekerdir, ancak vücudunuzun bunu düzgün bir şekilde yapabilmesi için insülin kullanması gerekir.

Vücudunuzda çok fazla glikoz olması ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Bunu önlemek için, tip 1 diyabetliler, vücutlarının glikozu etkin bir şekilde kullanmalarına yardımcı olması için insülin kullanmalıdır.  Tip diyabet çocuk diyabeti olarak da adlandırılmaktadır, çünkü çoğu tip 1 diyabet hastasının çocukları da bu hastalığı geliştirmektedir. (10)

Tip 1 diyabet hastalığı nedir daha fazla bilgi için

Tip 1 Diyabet Belirtileri

Tip 1 diyabet nasıl anlaşılır? Tip 1 diyabet başlangıcı belirtileri hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir ve aşağıdakileri içerebilir:

  • Artan su isteği
  • Sık idrara çıkma
  • Yatağı daha önce ıslatmayan çocuklarda gece yatağı ıslatmaya başlama
  • Aşırı açlık
  • İstenmeyen kilo kaybı
  • Sinirlilik ve diğer ruh halleri değişiklikleri
  • Yorulma ve zayıflık
  • Bulanık görme
  • Kadınlarda vajinal mantar enfeksiyonu

Kendinizde veya çocuğunuzda yukarıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz mutlaka bir doktora başvurun. (11)

Daha fazla tip 1 diyabet belirtileri için

Tip 1 Diyabet Nedenleri

Tip 1 diyabet neden olur? Tip 1 diyabet başlangıcı ile sonuçlanan pankreastaki beta hücrelerinin kademeli olarak tahrip edilmesidir. Bu otoimmün yıkımın sonucudur. Vücudun sağlıklı hücreleri tehdit olarak algılaması otoimmün bir bozukluktur. Bu durum muhtemelen genetik yatkınlık ve çevresel bir faktör tarafından tetiklenmektedir.

Tip 1 diyabetin belirsiz olsa da, birçok faktör nedeniyle tetiklendiği düşünülmektedir:

  • Genetik yatkınlık
  • Otoantijenler (vücudun otoantikor oluşmasını uyarma niteliği taşıyan herhangi bir normal yapı ögesi)
  • Virüsler
  • Diyet (12)

Tip 1 diyabet nedenleri daha fazla detay için