Soğan kürünün faydaları nelerdir?


Soğan, allium (zambak) ailesinin tüm üyeleri gibi, kükürt bakımından zengindir.  Kükürt (sülfür) içeriği genellikle hem iç hem de dış kullanım için ev yapımı bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır. Hekimler tarafından tavsiye edilmesinin nedeni hem antibiyotik hem de antiseptik niteliklere sahip olmasıdır.  Yüzyıllar boyunca, soğan grip enfeksiyonunu öldürmek için kuşaklardan kuşaklara geçen bir çare olmuştur.

Soğan suyu olarak bilinen soğan kürü özellikle öksürük ve soğuk algınlığı dâhil olmak üzere solunum koşulları için tavsiye edilir. Tam bir balgam söktürücüdür. Bal ile karıştırılarak tüketilen soğan suyu bir öksürük şurubu olarak değerlendirilmektedir. Soğan sahip olduğu flavonoidler ve kükürt bileşikleri ile antioksidan olarak çalışmakta kalp, kolesterol düzeyleri, diyabet, artrit gibi rahatsızlıklar için faydalı hale gelmektedir. (1)

Soğan kürünün sağlığa faydaları

Soğan kürünün sağlığa olan faydaları

Kadın sağlığı için faydalıdır: Soğan suyu kürü özellikle kadınlar tarafından bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır. Polisistik yumurtalık sendromu, çikolata kisti (endometriyoz), fibroidler, adet düzensizliği gibi sorunları tedavi edebilmektedir. Aynı zamanda, soğan suyu kürü menopoz şikâyetlerini azaltmak için etkili olmakta ve vajinal akıntıyı ortadan kaldırmak için çalışmaktadır. (2)

Güçlü bir antioksidandır: Herkesin bildiği gibi soğan oldukça güçlü bir antioksidandır. Bu nedenle, hastalıklardan korunmak için birebirdir. Aynı zamanda, kalp sağlığını da desteklemektedir. Şaşırtıcı bir şekilde, soğanın kendine has özel tadı ve aroması sahip olduğu güçlü antioksidana bağlıdır. Buna ek olarak, soğandaki antioksidanlar kanser dâhil birçok hastalığa karşı mücadele etmektedir.

Bağışıklık sistemini güçlendirir: Soğan kürü, bağışıklık sistemini güçlendirdiği bilinen süper gıdalar arasında girmektedir. Bağışıklık sistemini güçlendiren soğan kürü, vücuda destek olmakta ve hastalıklara karşı savunma mekanizmasına yardımcı olmaktadır. Buna ek olarak, soğan antioksidan özellikleriyle beraber bağışıklık sistemi için vazgeçilmez bir faktör halini almaktadır.

Antibakteriyeldir: Soğan kürü,  E. coli ve Salmonella gibi birçok hastalığa neden olan patojenlere karşı mücadele edebilecek güçlü bir antibakteriyeldir. Soğan hem içerdiği kuersetin flavonoidleri hem de sülfür (kükürt) sayesinde bu antibakteriyel özelliği bünyesinde taşımaktadır. Bu nedenle, ağız boşluğunda oluşan hastalıklardan uzak durmak için son derece etkilidir.

Vücudu temizler: Soğan kürü detoks için harika bir seçenektir. Kükürt içeren amino grup asitleri barındıran soğan, özellikle sistin ve metionin asitleri ile doğal bir detoks halini almaktadır. Diğer bir detoks silahı ise güçlü bir vitamin C kaynağı olmasıdır. Vücudu kadmiyum, kurşun veya arsenik gibi tehlikeli metallerden arındırmakta ve vücudu temizlemektedir. (3)

Alerjilere iyi gelir: Soğan kürü astım gibi kronik iltihaplanmaların neden olduğu alerjik reaksiyonların bertaraf edilmesi için çalışan kuersetinler içermektedir. Soğanda bulunan kuersetin bağırsak tarafından emilmekte ve uzun süre kan dolaşımında yaşamaktadır. Kuersetin güçlü bir antioksidandır Bu nedenle, serbest radikallerin hasarına karşı vücudu korumakta ve alerjik reaksiyonların daha az yaşanmasını sağlamaktadır.

Sindirim sistemine iyi gelir: Soğan inülin açısından mükemmel bir kaynaktır. İnülin bağırsaktaki sağlıklı bakterilerin besin kaynağı olarak görev yapan çözünür bir liftir. Sağlıklı bir sindirimini korumak için optimal düzeyde iyi bakterileri tutmak için soğan kürüyle gelen inülin doğal bir düzenleyici olarak çalışır.

Üst solunum yollarına iyi gelir: Soğan suyu kürü güçlü anti inflamatuar olması nedeniyle bronşit ve diğer üst solunum yolu rahatsızlıkları için bir çare olarak yüzyıllar boyunca kullanılmıştır. Özellikle içerdiği kuersetin, kaempferol ve flavonoidler nedeniyle bu kadar güçlüdür. Tüm bunlar inflamasyonu ortadan kaldırarak mukus oluşumunu gevşetmektedir. Balgam söktürücü olarak da bilinmektedir.

Kemikleri güçlendirir: Soğanlar glutamil peptit içermektedir. Bu nedenle, sağlıklı kemiklere yardımcı olmak için kalsiyum dâhil birçok mineralin kaybını engellemektedir. 50 yaş üstü yetişkinlerde ve menopoz sonrası kadınlarda kemik yoğunluğunda azaltma görüldüğü için soğan kürü tavsiye edilmektedir. Soğan, silikon içeriği nedeniyle de kemik sağlığı için faydalıdır. (4)

Diyabete iyi gelir: Soğan kürü şeker hastalığı için faydalıdır. İçerdiği sülfür bileşiği sayesinde tip 1 ve tip 2 diyabetikleri için kan şekerini düşürmeye etki edebilmektedir. Soğan suyu ayrıca eser miktarda krom içerdiği için vücudun glukoz tolerans düzeyini artırmaya yardımcı olmaktadır.

Kanserle mücadele eder: Soğan kürlerinin akciğer, yumurtalık, mide, mesane, meme, kolorektal, prostat, ağız, karaciğer ve beyin kanseri gibi çeşitli kanser türleri üzerinde yararlı önleyici etkileri olduğu bulunmuştur. Fenolik ve flavonoidler sayesinde oluşan antioksidan aktiviteleri ile soğan kanser hücreleriyle mücadele etmektedir.

Kalp sağlığına iyi gelir: Soğan kürleri tüketimi durumunda arteriyel sertleşme, yüksek tansiyon, kalp krizi ve felç gibi durumların riski azalabilmektedir. Soğanda bulunan kuersetin kalp sağlığı için son derece faydalı olan antioksidan ve anti inflamatuar özelliklere sahiptir. Yapılan araştırmalara göre, soğan damarlardaki tıkanma ve sertleşmeyi önleyerek kolesterol birikiminin önünü almaktadır. Sonuç olarak, kalp sağlığı için mükemmel bir hale gelmektedir.

Ağız sağlığını destekler: Soğan geçici olan bir kokuya neden olsa da, ağız sağlığı için oldukça faydalıdır. Ağızdaki bakterilerle mücadele ederek diş eti hastalıklarını önlemektedir. Güçlü bir antibakteriyel olan soğan, ayrıca diş eti ve diş ağrısı için de ev yapımı bir tedavi yöntemidir. (5)

Kansızlığa iyi gelir: Soğan, kırmızı kan hücrelerini üretimine destek olmaktadır. Bu nedenle, demir eksikliği nedeniyle oluşan anemi rahatsızlığı için soğan kürleri önerilebilmektedir.

Mideye iyi gelir: Soğan mide ile ilgili gastrik sendromlara neden olan mide bozukluklarına anti inflamatuar ve antibakteriyel özellikleriyle yardımcı olabilmektedir. Soğanda bulunan saponinler mide rahatsızlıkları ve bağırsak problemlerini gidermek için antispazmodik olarak çalışmaktadır.

İdrar yolu problemlerine iyi gelir: İdrar yaparken yaşanan yanma hissinden muzdarip olanlar için, soğan kürü rahatlama sağlayabilmektedir. Bu durum için özellikle haşlanmış soğan suyu önerilmektedir. (6)

Soğan suyunun sağlığa olan faydaları

Soğan suyu vitamin C, B6, folik asit açısından zengindir. Aynı zamanda kalsiyum, magnezyum, demir, krom ve fosfor için oldukça iyi bir kaynaktır. Eser miktarda da sülfür içermektedir. Bu nedenle, antikanserojen özelliklere sahip olduğu kabul görmektedir. Krom kan şekeri düzeyini azaltmaya yardımcı olduğu için aynı zamanda anemik hastalar için de tavsiye edilmektedir.

  • Bağırsaklarda bulunan sağlıklı bakteriler için iyi bir besin kaynağı olan soğan, sağlıklı bağırsak hareketliliğini korumakta ve sindirimi teşvik etmektedir.
  • Doğal bir antihistaminik kuersetin olan soğan suyu astım ve bunun gibi alerjileri önlemektedir.
  • Soğan suyu öksürük, bronşit, tıkanıklık ve metabolizma enfeksiyonları iyileşmek için yüzyıllardır kullanılmaktadır.
  • Soğan suyunun aşırı kemik kaybını önleyen bir bileşik içerdiğini gösterilmiştir. Bu nedenle, menopoz sonrası osteoporoz riski büyük olan kadınlar için özellikle yararlıdır.
  • Soğan suyu saç büyümesini teşvik temel bir besin olan kükürdü eser miktarda içermektedir. Bu nedenle, kafa derisi üzerinde soğan suyu uygulayarak saç büyümesini teşvik etmek mümkündür.
  • Soğan doku tabakasının içindeki kan dolaşımını artırmaya yardımcı olur. Soğan suyu çürükler, yaralar ve benzeri gibi durumlardaki ağrıyı hafifletmek için kullanılmaktadır. Bal ile karıştırılan soğan suyu çilleri ve pigmentleri uzaklaştırmak için bir kozmetik ürünü olarak kullanılır.
  • Soğan suyu kan şekerini düşürmeye yardımcı olmaktadır.
  • Soğan suyu sülfür bileşikleri, krom ve B vitamini kompleksi içerdiği için kalp sağlığını korumakta ve kalp krizi riskini azaltmaktadır.
  • Soğan suyu özofagus kanseri, renal hücreli (böbrek hücreli) kanser, meme kanseri, prostat kanseri ve gırtlak kanseri gibi birçok kanser riskini azaltabilmektedir.
  • Güçlü bir antibakteriyel olan soğan suyu özellikle oral enfeksiyon ve diş çürümelerini önlemeye yardımcı olmaktadır. (7)

Mor soğanın sağlığa olan faydaları

Kırmızı soğan olarak da bilinen mor soğan zambak ailesine aittir. Baharat olarak kullanılmasına rağmen, sağlığa olan bir dizi faydası ile dikkat çekmektedir.

  • Mor soğan vitamin C açısından zengindir, bu nedenle vücudun bağışıklık sistemini güçlendirmek için önemlidir.
  • Mor soğan krom olarak bilinen bir minerali barındırmaktadır. Böylece, kan şekeri seviyelerinin düzenlenmesine yardımcı olmaktadır.
  • Mor soğan ezelden beri iltihapları ve enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılmaktadır.
  • Mor soğanda tıpkı diğer soğanlar gibi kalp krizi ve inme gibi kalp hastalıkları riskini en aza indirebilme yeteneğine sahiptir.
  • Mor soğan kansere karşı savaşta önemlidir. Kuersetin olarak bilinen güçlü kimyasal flavonoidler içerdiği için kanser hücrelerinin büyümesini devre dışı bırakmaktadır.
  • Mor soğanı pek çok insan ağrı giderici olarak kullanmaktadır. Eğer arı ya da böcek tarafından sokulduysanız, gelen yanma hissini soğan ile giderebilirsiniz.
  • Mor soğan mide ülseri gibi rahatsız edici durumları engelleyebilmek için sorumlu serbest radikallerle mücadelede çok etkilidir. (8)

Kuru soğanın sağlığa olan faydaları

  • Bir antibiyotik ve antiseptik olarak çalıştığı için bağırsak solucanları ile mücadele etmek için etkilidir.
  • Kuru soğan ağrıları, iltihapları ve spazmları hafifletmek için faydalıdır.
  • İdrar söktürücü, sindirim düzenleyici, mantar karşıtı bir tonik olma özelliği taşımaktadır.
  • Kolesterol ve trigliserid seviyelerini düşürmekte, yüksek tansiyon, kalp hastalığı ve felç riskini azaltmaktadır.
  • Tümör büyümelerini engellemekte ve geniş bir yelpazede kanser türlerine karşı korumaktadır.
  • Bağırsak hareketliliğini uyarır, mide ülseri, gaz ve hazımsızlık gibi sindirim problemlerini ortadan kaldırır.
  • Öksürük, soğuk algınlığı, grip, bronşit gibi durumlarda balgam söktürücü olarak davranmakta ve solunum sistemi problemlerini hafifletmeye yardımcı olmaktadır.
  • Kemikleri güçlendirmeye yardımcı olur.
  • Ağızda oluşan bakterileri ortadan kaldırmaya yardımcı olur.
  • Anemi hastalığıyla mücadele etmek için kırmızı kan hücrelerinin üretimini teşvik eder.
  • Kan şekeri düzeylerini düşürmeye yardımcı olur.
  • Kanı inceltmek için kan pıhtılaşmasını yavaşlatmaya etki eder. (9)

Yeşil soğanın sağlığa olan faydaları

Kendine özgü lezzetinin yanı sıra temel besin değerleriyle dolu olan yeşil soğan, sıklıkla yemekleri süslemektedir. Eğer sağlıklı bir sebze tüketmek istiyorsanız, taze soğan olarak da bilinen yeşil soğan ile başlayabilirsiniz. Sağlığa olan faydalarını oldukça geniş bir kapsamda sunmaktadır.

  • Güçlü antioksidanlar taşıyan yeşil soğan, serbest radikallerle mücadele ederek DNA ve hücre doku hasarına karşı koruma sağlamaktadır.
  • C vitamini açısından zengin olan yeşil soğan vücutta yüksek kolesterol ve kan basıncı düzeylerini düşürmede yardımcı olarak kalp hastalığı riskini azaltmaktadır.
  • Güçlü kemik yapısı için gerekli olan C vitamini ve K vitamini açısından oldukça zengindir. K vitamini kemik yoğunluğunu korumada önemli bir rol oynarken C vitamini, kemikleri güçlü kılan kolajen sentezine yardımcı olmaktadır.
  • Antibakteriyel ve antiviral özellikleriyle bilinen yeşil soğan, solunum sistemi için oldukça faydalıdır. Viral enfeksiyonlar, grip, soğuk algınlığı gibi durumları tedavi etmek için kullanılmaktadır.
  • Yeşil soğan bir göz koruyucusu olan lutein ve zeaksantin gibi karotenoidleri içermektedir. Aynı zamanda, gözler için son derece önemli olan A vitamini açısından da zengindir.
  • Yeşil soğan kolon kanserine yakalanma riskini azaltmada yardımcı olan sülfür açısından zengindir. Aynı zamanda, içerdiği flavonoidler sayesinde serbest radikallerin üretimi ile mücadele ederek kansere karşı koruma sağlamaktadır.
  • Çalışmalar, yeşil soğanda bulunan kükürt bileşeninin kan şekeri düzeylerini düşürmede yardımcı olduğunu göstermiştir.
  • Yeşil soğan ishal ve diğer mide komplikasyonları önlemek için güçlü bir doğal ilaç olarak hareket etmekte ve gastrointestinal sorunları gidermektedir.
  • Sülfür soğan bulunan bir mineraldir ve mantarın büyümesini engeller.
  • B1 vitaminin emilimine yardımcı olarak stres ve yorgunluğu azaltmaktadır.
  • Yeşil soğanda bulunan K vitamini kanın pıhtılaşmasına etki etmektedir.
  • Yeşil soğanda bulunan C vitamini antioksidan olarak çalışmakta ve vücuttaki inflamasyonu azaltmaya destek olmaktadır. (10)

Soğan kabuğunun sağlığa olan faydaları

Soğan kabuğu güçlü bir antioksidandır. Bir dizi tıbbi kullanıma sahiptir. Soğanın dışındaki kahverengi kabuğu yüksek lif, flavonoid seviyeleri ve antioksidanlar içermektedir. Cildinizin daha genç görünmesi için soğan kabuklarını atmak yerine onları kullanabilirsiniz.

  • Soğan kabukları kan basıncını düşürür ve damar tıkanıklığını önlemeye yardımcı olur.
  • İçerdiği kuersetin sayesinde güçlü bir antioksidan olarak çalışır ve cilt sağlığını destekler.
  • Kalp-damar hastalığı riskini azaltır.
  • Kolon kanserine yakalanma riskini azaltır.
  • Kilo vermeye yardımcı olarak obezite ile mücadele eder.
  • 2 tip diyabet için faydalıdır.
  • Gastrointestinal problemlerin giderilmesi için yardımcı olmaktadır.
  • Soğan kabuğu antikanserojen, antifungal, antibakteriyel ve antioksidan özelliklere sahiptir. (11)

Soğan suyunun cilde ve saça olan faydaları

  • Soğan suyu arındırıcı olarak görev görmekte ve vücuttaki kanın dolaşımını artırmaktadır. Çürükler, yaralar ve aynı zamanda kulak ağrılarını hafifletmek için kullanılmaktadır.
  • Soğan suyu güçlü bir anti inflamatuar, antibakteriyel ve anti mikrobiyaldir. Bu nedenle, bakteriler nedeniyle oluşan akne sorununu çözmek için cilde yardımcı olmaktadır.
  • Soğan suyunda bulunan antioksidanlar cilt tonunun artırılması için ciltteki kirleri temizlemeye yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda sağlıklı ve parlak cilt sonuçları vücuda flavonoidler ve C vitamini sağlamaktadır. Soğan suyu çilleri ve pigmentasyon kaldırmak için bir kozmetik ürünü olarak kullanılmaktadır.
  • Soğan suyu anti inflamatuar özelliklere sahip olduğu için böcek ısırığı, ağrı, kaşıntı, yanma, şişme gibi durumları azaltır.
  • Soğan suyu antioksidan ve anti aging (yaşlanma karşıtı) özellikler bakımından oldukça zengindir. İçerdiği vitamin A, C ve E antioksidanları cildinizi hem serbest radikallerin hasarına karşı hem de güneşin zararlı UV ışınlarına karşı korumaktadır. İçerdiği kuersetin ise ciltteki kırışıkları gidermektedir.
  • Soğan suyu kükürt bakımından zengin olduğu için saç incelmesi, saç dökülmesi ve kepek için en iyi ev ilaçlarından biri olarak görülmektedir. Kan dolaşımını artırır, saç köklerinin uyarır ve saçların yeniden büyümesini destekler. (12)

Soğan kürünün zararları

Bu bitkinin belirli yan etkileri vardır. Bununla birlikte, özellikle hamilelik ve emzirme sırasında fazla alınmamalıdır.

Antikoagülan veya antiplatelet ilaçlar ile birlikte alınan soğan, pıhtılaşmayı yavaşlatması nedeniyle morarma ve kanama riskini artırabilir.

Eğer mide ekşimesinden muzdaripseniz, çok fazla soğan tüketmekten kaçının.  Buna ek olarak, şişkinlik ve öksürüğe de neden olabilmektedir. Nadir görülüyor olmasına rağmen, soğan alerjisi olma olasılığı da göz ardı edilmemelidir.

Ancak, genel olarak soğanın faydaları sağlık risklerinden daha ağır basmaktadır. Son bir uyarı olarak, soğan kedi ve köpekler için toksit (zehirli) bir maddedir. (13)

Tavsiyeler

Soğan suyunun (kürünün) büyük miktarlarda tüketimi mide tahrişine neden olabilmektedir. Bunu önlemek için soğan suyu aşırıya kaçılmadan içilmelidir. Soğan suyu bazı durumlarda bulantı ve kusmaya neden olabilir. Cilde uygulandığında tahrişe neden olup olmadığını test etmek için önce küçük bir bölgede uygulayıp gözlemleyin. (14)