Siyatik Hastalığı Nedir?


Siyatik, siyatik sinirine uygulanan tahriş nedeniyle oluşan ağrıya verilen addır. Bu siniri tahriş eden herhangi bir şey, hafif ile şiddetli olmak üzere çeşitli ağrılara neden olabilmektedir.

Siyatik genellikle lomber (alt) omurgada sıkışmış bir sinir kökünden kaynaklanır. Çoğu zaman, “siyatik” terimi genel sırt ağrısı ile karıştırılır. Bununla birlikte, siyatik her zaman sırt bölgesiyle ile sınırlı değildir.

Siyatik sinir insan vücudundaki en uzun ve en geniş sinirdir. Arka sırttan kalçalara doğru ve bacaklardan aşağı inip dizin hemen altında bitmektedir. Bu sinir, alt bacaktaki birkaç kasları kontrol eder ve ayağın derisine ve alt bacağın çoğuna duyu verir.

Siyatik bir durum değildir, daha ziyade siyatik sinirini ilgilendiren başka bir sorunun belirtisidir. Bazı uzmanlar, insanların yüzde 40’a kadarının hayatlarında en az bir kez siyatik deneyimin yaşayacağını tahmin etmektedir. (1)

Siyatiğin Belirtileri

Siyatik başlangıcı durumunda en çok görülen belirti ağrıdır. Çoğu kişi sırtın bir tarafında hafif bir şiddetle başlayan ağrıyı tarif eder ve ardından bu ağrının kalçaya ve bacağa belirli hareketlerle vurduğunu söyler. Siyatik ayrıca diz ağrısı, kalça ağrısı ve ayak ağrısına neden olabilir. Siyatik nasıl anlaşılır? Ortak siyatik belirtileri şunları içermektedir:

  • Ağrı, hem oturma hem de ayakta durma ile genellikle daha da kötüleşir. Sıklıkla, bir tuvalete oturduktan sonra ayakta durmak gibi düşük bir oturma pozisyonunda ya da ayak basıldığında ağrı daha da kötüleşir.
  • Çoğu insanda ağrı, hapşırma, öksürme, gülme ya da zor bir bağırsak hareketiyle daha da kötüleşir. Geriye eğilmek de ağrıyı daha da kötüleştirebilir.
  • İnsanlar bacak veya ayaktaki güçsüzlüğü ağrı ile birlikte fark edebilirler. Zayıflık o kadar kötüye gidebilir ki, ayağı hareket ettirmek mümkün olmayabilir. (2)

Siyatiğin belirtileri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Siyatiğin Nedenleri

Siyatik neden olur? Siyatik siyatik sinirinin tahriş olması nedeniyle oluşmaktadır. Prolak bir disk (kaymış disk) ise siyatiğin en yaygın nedeni olarak bilinmektedir.

Siyatiğin bilinen ortak nedenleri şunlardır: (3)

Disk kayması: Omurganızdaki bir diskin doğru pozisyonundan uzaklaştığı yerde sıklıkla siyatik sinir üzerine baskı yapar. Çeşitli derecelerde kayması olmasına rağmen, genellikle oldukça ağrılıdır ve fizyoterapi dikkat gerektirir.

Omurilik daralması: Omurilik kanalındaki boşluğun tehlikeye girdiği yerdir. Genellikle spinal eklemlerin dejenerasyonundan, disk kaymasından veya başlangıç seviyesindeki konjenitaldan oluşur ve siyatik ağrısına sebebiyet verebilir. Derhal tıbbi yardım istenmelidir.

Piriformis sendromu: Siyatik sinirinin sıkı bir piriformis kası tarafından sıkıştırıldığı yerde oluşmaktadır. Sıklıkla siyatik ağrısı bir nedeni haline gelmektedir.

Spondilolistezis: Omurganızdan biri başka bir yere göre aşırı ileri doğru kayabilir. Genellikle sırtınızın tabanında görülür. Siyatik ağrısına neden olan bu durum konservatif ve cerrahi girişim gerektirebilir.

Artrit: Bir eklem iltihabıdır ve genellikle ağrı, şişme ve sertlik eşlik eder. Enfeksiyon, travma, dejeneratif değişiklikler, metabolik bozukluklar veya diğer nedenlerden kaynaklanabilir. Bakteriyel artrit, osteoartrit veya romatoid artrit gibi çeşitli şekillerde oluşur ve siyatik ağrısına neden olabilir. (4)

Siyatiğin nedenleri daha fazla detay için

Siyatiğin Tedavisi

Siyatik nasıl geçer? İlk tedavinin birincil amacı ağrının rahatlatılmasıdır. Siyatik tedavi ve rahatlama seçenekleri şunları içerebilmektedir:

Ilımlı hareketler: Yatak istirahati geleneksel olarak siyatik tedavisinde önerilmektedir ancak bu artık uygulanmamaktadır. Araştırma, yatak istirahatinin iyileşmeyi hızlandırmadığını aksine engellediğini göstermektedir. Ağır fiziksel aktiviteden kaçınılması önerilir, ancak ılımlı etkinlik korunmalıdır. Enflamasyonun azaltılmasına yardımcı olarak etkinliğin devam ettirilmesinin genel iyileşme sağladığı düşünülmektedir.

İlaç: Siyatik ağrısı tedavisinde yaygın olarak non steroid, antiinflamatuar ilaçlar, ağrı giderici ilaçlar kullanılmaktadır. Kas spazmlarının nedeni olduğu düşünülen vakalarda, kas gevşetici ilaçlar da önerilebilir. Ağrı şiddetli olduğunda opioidlerin kullanılması gerekebilir. Kullanılabilecek diğer ilaçlar, düşük doz antidepresanlar (sinir stimülasyonunu azaltır) ve epidural kortizon enjeksiyonlarıdır.

Fizyoterapi ve fizik tedavi: Manipülasyon, ısı ya da soğuk kullanımı veya spesifik egzersizler, durumun tedavisinde yardımcı olabilir. Ağrı düzeldiğinde, bir fizyoterapist gelecekteki yaralanmaları önlemek için rehabilitasyon programı tasarlayabilir.

Alternatif tedaviler: Bazı insanlar osteopati, kayropraktik, masaj veya akupunktur yoluyla semptomlarını rahatlatmaktadırlar.

Siyatik ameliyatı: Çoğu siyatik olayı dört ile sekiz hafta içinde düzelirken, ameliyatsız tedavinin başarısız olduğu ciddi, uzun süreli durumlarda cerrahi düşünülmelidir. Ameliyat siyatik sinir üzerindeki baskıyı hafifletmeyi amaçlamaktadır. Bu, intervertebral disklerin bir kısmının çıkarılmasını (diskektomi) veya sinir üzerindeki baskının nedenini ortadan kaldırılmasını (dekompresyon) gerektirebilir. Siyatik hastalarının sadece yüzde beşinde ameliyat gerekli görülebilmektedir. Ameliyat düşünülmeden önce tüm diğer tedavi şekilleri olumsuz sonuç vermelidir. (5)

Siyatik için hangi doktora gidilir: Siyatik veya benzeri koşullara sahip hastalar tipik olarak Ortopedi uzmanları veya Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanları tarafından teşhis ve tedavi edilir. (6)

Detaylı bilgi almak için bakınız: siyatiğin tedavisi

Siyatiğe Ne İyi Gelir?

Siyatik Bitkisel Tedavisi

Zerdeçal: Zerdeçal antiinflamatuar özellikler içerir. Bu nedenle, siyatik için oldukça etkilidir. Ayrıca, inflamasyonu ve sinir ağrısını azaltmaya yardımcı olan bir bileşik olan kurkumin açısından da çok zengindir.

Sarımsak: Zerdeçal gibi sarımsak da antiinflamatuar özellikler içerir. Bu nedenle siyatik ağrısı için etkili bir evde ilaç olarak düşünülmelidir. Sarımsak takviyesi alabilir veya sarımsak yiyebilirsiniz.

Üzüm: Üzüm, çeşitli sağlık amaçları için kullanılabilen yaygın bir meyvedir. Üzümler antiinflamatuar özelliklere sahip olması nedeniyle, siyatik ağrı için etkili ev ilaçlarından biri olarak değerlendirilmektedir. (7)

Limon: Limon siyatik sorununu tedavi etmede inanılmaz derecede etkilidir. Bunun olası nedeni, limonun acıyı, şişmeyi ve ağrıyı hafifletebilen antiinflamatuar bir vitamin olan C vitamini açısından iyi bir kaynak olmasıdır.

Mürver: Kas rahatlatıcı özellikleri sayesinde etkilenen sinirlerin uçlarındaki baskıyı azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Daha iyi bir sonuç almak istiyorsanız günde iki kere mürver suyu içmelisiniz.

Kereviz: Kerevizde bulunan bir bileşik olan coumarin, siyatik ağrısının tedavisinde etkili olan antiinflamatuar ve antioksidan özellikler içermektedir.

Papatya: Antiinflamatuar özellikler sunan papatya oldukça etkilidir. Etkilenen bölgeye papatya yağı ile masaj yapmalısınız. Daha iyi sonuç almak için, bu tedaviyi birkaç hafta boyunca haftada birkaç kez tekrarlamalısınız. (8)

Zencefil: Siyatik sinir ağrısı hafifletmek söz konusu olduğunda zencefil tam bir tedavi yöntemidir. Antiinflamatuar ve ağrı kesici özellikleri ile dikkati çekmektedir.

Ananas: Enflamasyonun azaltılması ve rahatlatılması, siyatik sinir ağrısının hafifletilmesinde ana hedeflerden biridir. Ananas, bromelain olarak bilinen kolay emilen bir enzim nedeniyle inflamasyonu azaltmaya yardımcı olur. (9)

Siyatik Evde Tedavi Yöntemleri

Kompres: Sıcak ve soğuk kompreslerin kullanılması siyatik ağrısını ve iltihaplanmayı hafifletir. Sıcak kompres, siyatik siniri sıkıştırabilen gergin kasları rahatlatır. Soğuk kompres ise sinir çevresindeki şişmeyi azaltır ve aynı zamanda ağrıyı uyuşturur.

Ayrıca, sıcak kompres ile başlayan ve soğuk kompres ile biten yöntemleri de deneyebilirsiniz. Isı kullanırken, daha etkili olduğu için buharlı havlu gibi nemli bir ısı kullanın.

  • Etkilenen bölgeye 15-20 dakika sıcak veya soğuk bir kompres koyun.
  • Rahatlamak için birkaç saatte bir yapın.

Not: Dolaşım sorunlarınız varsa soğuk kompresleri kullanmayın. (10)

Masaj: Masaj terapisi, siyatik ağrıyı giderebilir ve özellikle kas spazmının neden olduğu bir problem olduğunda vücudun iyileşmesine yardımcı olabilir. Artı, gerginliği rahatlatmaya, dolaşımı uyarmaya ve hareket aralığını arttırmaya destek olur.

  • Rahatlamak için etkilenen bölgeyi günde 2 veya 3 kez sarı kantaron yağı ile masaj yapın. Sarı kantaronun siyatik ağrısı ve iltihaplanmasını hafifleten antiinflamatuar özellikler vardır.
  • Bir başka seçenek, 1 çay bardağı susam yağına 3 çorba kaşığı toz biber ilave etmektir. Karışımı ısıtın. İdeal derecede sıcak olduğunda, etkilenen bölgeye sürün ve masaj yapın. Birkaç hafta boyunca günde birkaç kez yapın. (11)

Epsom tuzu: Epsom tuzu, sinir sistemini rahatlatmak ve toksinleri vücudunuzdan atmak için etkilidir. Siyatik tedavisinde epsom tuzu kullanmak için sıcak su dolu küvete sadece 2 bardak epsom tuzu ilave etmeniz yeterlidir. Siyatik problemi olanlar, epsom tuz banyosunda yaklaşık 15-20 dakika kadar kalabilir. Bu banyo kan dolaşımını artırarak iltihaplanmayı azaltmaktadır. (12)

Kapsaisin: Acı biber, kapsaisin adı verilen ve doğal bir ağrı kesici olarak işlev gören aktif bir bileşen içerir. Ağrının azaltılmasına yardımcı olmaktadır.

  • İçinde kapsaisin bulunan bir krem ya da merhemi satın alın.
  • Etkilenen bölgeye en az 1 hafta boyunca günde 4 defa uygulayın.

Not: Kapsaisin krem veya merhem başlangıçta yanma hissi yaratabilir. Tahriş olmuş bir cilde uygulamayın. (13)

Siyetiğe ne iyi gelir detayı için bakınız