Sistit Hastalığı Nedir?


Sistit, mesanenin iltihaplanması durumudur. İltihaplanma, vücudunuzun bir bölümünün tahriş olması, kırmızı bir renk alması veya şişmesi halidir. Çoğu vakada, sistitin nedeni idrar yolu enfeksiyonu olarak kabul edilir. Bir idrar yolu enfeksiyonu bakterisi, mesaneye veya üretraya girdiğinde çoğalmaya başlar. Vücudunuzda dengesiz hale gelen doğal olarak oluşan bakteriler de olabilir. Bu bakteriler enfeksiyona ve iltihaba neden olur.

Sistit her zaman enfeksiyona bağlı değildir. Örneğin bazı ilaçlar ve hijyen ürünleri de iltihaba neden olabilir. Sistit tedavisi altta yatan nedene bağlı olarak değişmektedir. Çoğu sistit vakası akuttur veya aniden ortaya çıkar. İnterstisyel sistit olguları ise kronik veya uzun sürelidir. Sistit herkesi etkileyebilir ancak en sık kadınlarda görülür. (1)

Sistitin Belirtileri

Sistit nasıl anlaşılır? Yetişkinlerde sistitin başlangıcı ve belirtileri şunlar olabilir:

  • İdrar yaparken ağrı, yanma veya batma hissi
  • Normalden daha sık ve acil olarak idrara çıkma isteği
  • İdrara çıktıktan sonra bile tekrar çıkma isteği
  • Koyu, bulanık veya güçlü kokulu idrar
  • Karın ağrısı
  • Hasta, yorgun ya da iyi hissetmemek
  • İdrarda kanın olması

Yetişkinlerde sistit genellikle yüksek ateşe neden olmaz. 38 ° C veya daha yüksek bir sıcaklığa sahipseniz ve beliniz veya sırtınızda ağrı varsa, bu bir böbrek enfeksiyonu belirtisi olabilir.

Çocuklarda sistit belirtileri

Bir çocuğun sistit olup olmadığını anlamak zor olabilir, çünkü semptomlar genelde belirsizdir ve küçük çocuklar nasıl hissettiklerini kolayca anlatamazlar.

Küçük çocuklarda olası sistit belirtileri şunları içerebilir:

  • 38 C veya daha yüksek bir sıcaklık (ateş)
  • Zayıflık ve yorgunluk
  • Sinirlilik
  • İştah kaybı
  • Kusma

Sistit olan çocuklar normalde yetişkinlerde görülen, örneğin idrara çıkarken ağrı, normalden çok idrar yapma ve mide ağrısı gibi belirtilere de sahip olabilirler. (2)

Sistitin belirtileri hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Sistitin Nedenleri

Sistit neden olur? Sistit genellikle bakteriyel bir enfeksiyondan kaynaklanır, ancak mesanedeki hasar veya tahriş sonucu (enfeksiyöz olmayan sistit) da olabilir. Birçok iltihaplanma nedeni bulunmaktadır; bu nedenle, sistitten sıklıkla muzdarip oluyorsanız, durumuzun kaydını tutmak sistitinizi tetikleyen şeyleri belirlemenize yardımcı olabilir.

Mesane enfeksiyonu olan bakteriyel sistitin nedenleri şunlardır:

  • İdrar yaparken mesaneyi tamamen boşaltmamak
  • Gebelik yüzünden mesane basıncı yaşamak
  • Bir diyafram kullanma
  • Tuvalete gittikten sonra yanlış şekilde temizlenmek (önden arkaya doğru silin)

Mesanede oluşan iritasyon veya hasar kaynaklı bakteriyel olmayan sistitin nedenleri ise şunlardır:

  • Hormon değişimleri (ör. menopoz)
  • Nikotin
  • Dehidrasyon
  • Aşırı cinsel ilişki
  • Sabunlardaki kimyasallar ve parfümeri
  • Diyabet
  • Kateter kullanımı (3)

Sistitin nedenleri daha fazlası için

Sistitin Tedavisi

Sistit nasıl geçer? Sistit genellikle kendiliğinden temizlenir, herhangi bir işlem yapılmaz. Belirtilerinizi hafifletmek için bu süre içerisinde yapabilecek birkaç şey sıralanabilir:

  • Ağrınızı hafifletmeye yardımcı olması için ağrı kesicilerden yararlanın.
  • Enfeksiyonu boşaltmaya yardımcı olması için su gibi sıvıların tüketimini artırın.
  • Herhangi bir rahatsızlığı hafifletmek için belinize sıcak su şişesi koyun.
  • Mümkün olduğunca dinlenmeye çalışın.

Belirtileriniz birkaç günden daha uzun sürerse, doktorunuza başvurun. Enfeksiyonlardan kurtulmak için size antibiyotik reçete edilebilir.

Antibiyotikler sıklıkla sistit tedavisinde kullanılır. Bunları tablet olarak alınmaktadır. Semptomlarınız genellikle antibiyotik başladıktan birkaç gün sonra iyileşmeye başlar ve sekiz gün içinde tamamen gider.

Antibiyotikler işe yaramazsa, interstisyel sistit adı verilen farklı bir sistit türü olmanız olasıdır. Bu sistit türü mesanede sürekli iltihap bulunmasıyla oluşan uzun süreli bir durumdur. Antibiyotikle tedavi edilemez. Doktorunuz sizi daha fazla test yapmak için bir üroloji uzmanına (idrar yolları konusunda uzman bir doktor) yönlendirir. (4)

Sistit için hangi doktora gidilir: Sistit için başvurabileceğiniz uzman doktorlar jinekologlar ve ürologlardır. (5)

Sistit Ameliyatı: İnterstisyel sistiti olan insanlar için hidrodistanslı sistoskopi olarak adlandırılan bu cerrahi prosedür, hem interstisyel sistiti teşhis etmek hem de tedavi etmek için kullanılabilir. İnterstisyel sistit belirtilerinin hafifletilmesi amacıyla bir elektriksel sinir stimülatörünü yerleştirmek için cerrahi yapılabilir. Yalnızca interstisyel sistit tedavisinde deneyimli bir üroloji uzmanı durumunuza göre cerrahinin uygunluğu konusunda size bilgi verebilir. (6)

Detaylı bilgi almak için bakınız: sistitin tedavisi

Sistite Ne İyi Gelir?

Sistit Bitkisel Tedavisi

Kızılcık suyu: Kızılcık suyu içmek bakterilerin üriner sistem duvarına yapışmasını önlemeye yardımcı olur. Kızılcık suyunu idrar yolları enfeksiyonları için kullandığınızda içine şeker katılanlardan uzak durulması gerekir. (7)

Elma sirkesi: Elma sirkesi sistit durumunda doğal bir antibiyotik gibi hareket ederek enfeksiyonu doğal bir şekilde tedavi etmeye yardımcı olur.

Karbonat: Karbonat asidik dengeleyici olduğu için idrardaki asit dengesini koruyarak ağrının azaltılmasına yardımcı olacaktır.

Ananas: Ananas, bromelain adı verilen ve idrar yolu enfeksiyonlarının semptomlarını azaltabilecek bir anti inflamatuar enzim içermektedir. Sistit için ananas suyu içebilir ya da direk taze meyveyi tüketebilirsiniz. (8)

Yaban mersini suyu: Yaban mersini kızılcık ile aynı aileye aittir ve bakteri önleyici özelliklere sahiptir. Yapılan bir çalışmaya göre, yaban mersini suyunun idrar yolu enfeksiyonlarını önlediği bulunmuştur. (9)

Yeşil çay: Her gün iki veya üç bardak çay içebilirsiniz. Yeşil çayın yakın zamanda yapılan bir çalışmaya göre, mesane inflamasyonunu azaltabilecek belirli antioksidanlar içerdiği ortaya çıkarılmıştır.

Sarımsak: Sarımsak bakterilerle mücadele etmek için birebirdir ve idrar yolu enfeksiyonunu temizlemeye yardımcı olur. (10)

Maydanoz suyu: Akşam yemeğinden sonra olağanüstü ferahlatıcı olmasının yanı sıra, maydanoz suyu idrar yolu enfeksiyonunu hafifletmeye de yardımcı olabilen bir diüretiktir.

Zencefil çayı: Zencefil çayı iltihaplanmayı önlemeye, mevcut iltihaplanmayı ve ağrıyı azaltmaya destek olur. Oldukça güçlüdür ve antiinflamatuar ilaçlarla aynı işlemi görür. (11)

Atkuyruğu (kırk kilit): Atkuyruğu idrar yolu enfeksiyonlarında kanamanın yanı sıra doğru idrar akışına yardımcı olan iyi bir diüretiktir.

Ekinezya: Ekinezya doğal bir antibiyotiktir. Bu nedenle idrar yolunda enfeksiyonun ana nedeni olan virüslere ve bakterilere karşı savaşmaya yardımcı olur. (12)

Sistit Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcak kompres: Sıcak su kompreslerinin düzenli kullanımı, mesane basıncını en aza indirmeye yardımcı olur ve enfeksiyonun neden olduğu ağrıdan kurtulmanıza destekçidir. Sıcak kompres uygulamak iltihabı da azaltır ve enfeksiyona neden olan bakterilerin büyümesini önlemeye de yardımcı olur.

Esnek bir su şişesine biraz sıcak su koyun. Sıcak su şişesini alt karnınıza birkaç dakika yerleştirin. Ağrıdan kurtulmak için alt karın bölgesine bir ısıtma pedi de yerleştirebilirsiniz. (13)

Kuersetin: Kuersetin, doğal bir antioksidandır ve çeşitli alerjilerin, ürtikerlerin, astımın ve diğer hastalıkların tedavisinde kullanılır.

Çalışmalar interstisyel sistit tedavisinde kuersetin gibi flavonoidlerin etkinliğini bulmuştur. Hastalığın belirtilerini hafifletmek için bu bileşik açısından zengin yiyecekleri tüketmeyi tercih edebilirsiniz.

Kurkumin: Kurkumin sistit de dahil olmak üzere birçok rahatsızlığa yararlıdır. Zerdeçalda bulunan bu bileşik antiinflamatuar, antioksidandır ve antikanser özelliklerine sahiptir. Bu özelliklerden dolayı, interstisyel sistit ve mesane problemleriyle ilgili semptomları tedavi etmek için kullanılır. Bu bileşiği diyetinize dahil etmek için, körilere, sebzelere, sütlere vb. ekleyebilirsiniz. Daha iyi sonuç almak için olarak günlük tüketin.

Epsom tuzu: Epsom tuzu, magnezyum içerdiği için kasların ve vücudun diğer bölümlerinde oluşan ağrıyı azaltmaya yardımcı olur. Bazı çalışmalar, magnezyum tabletlerinin idrar yolu enfeksiyonu ve interstisyel sistit için yararlı olabileceğini de göstermektedir. Ana bileşeni magnezyum olan bu tuzu banyo sularında kullanabilirsiniz. (14)

Vitamin C: Bazı doktorlar, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu gelişen hastalar için günde en az 5,000 mg veya daha fazla C vitamini reçete edebilmektedir.  C vitamini, idrarın asitlendirilmesiyle mesanenin sağlıklı olmasını sağlar ve potansiyeli olan zararlı bakterilerin giriş imkânını engeller. (15)

Probiyotikler: Mesane enfeksiyonunuz için zaten antibiyotik kullanıyorsanız, diyetinizi probiyotik açısından zengin yiyecekler (veya kapsüller) ile destekleyin. Bu kolay bakteriler, zararlı bakterilerin çoğalmasını önleyebilmekte ve bir enfeksiyonun tekrarlama şansınızı azaltabilmektedir. (16)