Sırt Ağrısı Tedavisi


Sırt ağrısı nasıl geçer? Sırt ağrısı yaşayan kişilerin büyük çoğunluğunda sırt ağrısı tıbbi yardım almadan sadece evde dikkatlice yapılan tedavi yöntemleriyle kendi kendine düzelmektedir. Ağrı genellikle reçetesiz satılan ağrı kesici ile giderilebilir. Ağrılı bölgeye sıcak kompres veya buz paketi uygulamak da ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilmektedir.

Dinlenmek faydalı olabilmektedir, ancak genellikle birkaç günden fazla sürmemelidir. Kasların zayıflamasına neden olabileceği için çok fazla istirahat durumu daha da zorlaştırabilir ve bu da gelecekte sırt ağrısı ataklarında artışa neden olabilir. (1)

Sırt ağrısı genellikle iki gruba ayrılmaktadır:

  • Akut sırt ağrısı: Sırt ağrısı aniden ortaya çıkmaktadır ve en fazla üç ay devam etmektedir.
  • Kronik sırt ağrısı: Bu tür sırt ağrısı yavaş yavaş daha uzun bir süre boyunca gelişmektedir. Genellikle üç aydan fazla sürmektedir ve uzun vadeli problemlere neden olmaktadır.

Sırt ağrısı problemi yaşayan kişilerin önemli bir yüzdesi, hem arada sırada meydana gelen daha şiddetli sırt ağrısına hem de az ya da sürekli ancak hafif olan sırt ağrısına maruz kalmaktadır. Bu durum genellikle doktorun sırt ağrısının akut mu yoksa kronik mi olup olmadığını belirlemesini zorlaştırmaktadır. (2)

Evde uygulanan tedavi yöntemleri istenen sonuçları vermezse, bir doktor aşağıdakileri önerebilir:

İlaç Tedavisi

Sırt ağrısı için alınan reçetesiz ağrı kesiciler ağrıyı hafifletmeye yardımcı olmadığı takdirde, reçeteli bir non steroidal antienflamatuar ilaç alınması gerektirebilir. Kodein veya hidrokodon gibi maddeler kısa süreli olarak reçete edilebilir, ancak bunların doktor tarafından yakından izlenmesi gerekir.

Yapılan bazı çalışmalara göre, bazı antidepresanlar hastanın depresyonu olup olmamasına bakılmaksızın sırt ağrısını hafifletebilmektedir. (3)

Fizik Tedavi

Sırt kasları ve yumuşak dokulara ısı, buz, ultrason ve elektrik stimülasyonunun yanı sıra bazı kaslarını rahatlatma teknikleri uygulanması ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilmektedir.

Ağrı giderek azaldığında fizyoterapist sırt ve karın kasları için esneklik ve güç egzersizi geliştirebilmektedir. Duruş geliştirmeye yönelik teknikler de yardımcı olabilir. Sırt ağrısının nüksetmesini önlemek için, ağrı gittikten sonra bile hastaya tekniklerin düzenli olarak uygulanması önerilmektedir. (4)

Kortizon Enjeksiyonları

Daha önce bahsedilen tedaviler yeterince etkili olmazsa veya sırt ağrısı hastanın bacaklarına kadar inerse, kortizon epidural alana (omuriliğin etrafındaki alana) enjekte edilebilmektedir.

Kortizon bir antiinflamatuar ilaçtır; sinir kökleri etrafındaki iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olmaktadır.

Enjeksiyonlar, ağrıya neden olduğu düşünülen alanları uyuşturmak için de kullanılabilmektedir. Bazı son çalışmalara göre Botox (botulizm toksini), spazma neden olan burkulmuş kasları felç ederek ağrıyı azaltabilmektedir. Bu enjeksiyonlar yaklaşık 3-4 ay boyunca etkilidir. (5)

Bilişsel Davranışçı Terapi

Bilişsel davranışçı terapi, hastaların kronik sırt ağrısını yönetmesine yardımcı olabilmektedir. Terapi, kişinin kısmen ağrının düşünmeyle ilgili olduğu üzerine yoğunlaşmaktadır. Hasta ağrıyı tetikleyen bu düşünceleri kontrol altına almayı öğrenmektedir.

Kişi ağrıya farklı bir şekilde tepki vermeyi öğrendiği için algılanan ağrıyı daha az yaşayabilmektedir. Bilişsel davranışçı terapide, gevşeme tekniklerinin yanı sıra olumlu tutumu koruyacak stratejiler de kullanabilmektedir. Çalışmalar, bilişsel davranışçı terapi gören hastaların daha aktif hale geldiğini, egzersiz yaptıklarını ve bu nedenle sırt ağrısı yaşamaya devam etme risklerinin daha az olduğunu göstermektedir. (6)

Tamamlayıcı Tedaviler

Çok sayıda hasta tamamlayıcı tedavileri ve konvansiyonel tedavileri tercih etmektedir. Kayropraktik, osteopati, shiatsu ve akupunktur yöntemler hastanın sırt ağrısını hafifletmesine yardımcı olabileceği gibi, hastanın daha rahat hissetmesini de sağlayabilmektedir.

  • Osteopati uzmanı iskelet ve kasların tedavisinde uzmanlaşmıştır.
  • Kayropraktik, başta omurga olmak üzere eklem, kas ve kemik problemlerini tedavi etmektedir.
  • Shiatsu, vücudun enerji çizgileri boyunca basınç uygulanan bir masaj çeşididir. Shiatsu terapisti parmakları, başparmakları ve dirsekleri ile baskı uygulamaktadır.
  • Akupunktur, Çin’den gelen bir tedavi yöntemidir ve vücudun belirli noktalarına iğnelerin batırılmasını içermektedir. Akupunktur, vücudun doğal ağrı kesicilerini (endorfinleri) serbest bırakmanın yanı sıra, sinir ve kas dokusunu uyarmaya yardımcı olmaktadır.
  • Yoga, belirli pozlar, hareketler ve nefes alma egzersizlerini içeren bir uygulamadır. Bazı yoga biçimleri sırt kaslarını güçlendirmeye ve duruşu geliştirmeye yardımcı olabilmektedir. Egzersizlerin sırt ağrısını daha da kötüleştirmemesine özen gösterilmelidir.

Tamamlayıcı tedaviler üzerine yapılan çalışmalar karışık sonuçlar vermektedir. Bazıları önemli fayda sağlasa da, bazıları hiç fayda sağlamayabilmektedir. Alternatif terapileri düşünürken, nitelikli ve kayıtlı bir terapist kullanmak önemlidir. (7)

TENS (Transkutanöz Elektriksel Sinir Uyarımı)

Kronik sırt ağrısı olan hastalar için popüler bir terapi yöntemidir. TENS makinesi cilde temas eden elektrotlar vasıtasıyla vücuda küçük elektrikler göndermektedir.

Uzmanlar TENS’in vücudu endorfin üretmeye teşvik ettiğine inanmaktadır. Bu da, beyne dönen ağrı sinyallerini engellemektedir. TENS üzerine yapılan çalışmalar karışık sonuçlar vermektedir. Bazı uzmanlar faydalı olduğunu düşünürken, bazıları hiçbir olumlu sonuç vermediğini söylemektedir.

Bir TENS makinesi mutlaka doktor veya sağlık uzmanının yönetimi altında kullanılmalıdır.

Hamile kadınlar, epilepsi hastaları, kalp pili kullanan kişiler ve kalp hastalığı öyküsü olan hastalar kesinlikle TENS makinesi kullanmamalıdır. (8)

Ameliyat

Sırt ağrısı ameliyatı çok nadir olarak uygulanmaktadır. Hastada fıtıklı bir diski varsa, özellikle kas güçsüzlüğüne neden olabilen kalıcı ağrı ve sinir sıkışması varsa, ameliyat bir seçenek olabilmektedir. Cerrahi işlem örnekleri şunları içermektedir:

Füzyon: İki omur aralarında bağlanmış bir kemik grefti ile birleştirilir. Omurlar, metal plakalar, vidalar veya kafeslerle birlikte splintlenmiştir. Ardışık omurgalı vertebrada daha sonra artrit riski bulunmaktadır.

Yapay disk: Yerleştirilen yapay bir disk iki omur arasındaki bant yerine geçer.

Diskektomi: Diskin bir kısmı, sinirine karşı rahatsız edici oluyorsa veya baskı yapıyorsa alınabilir.

Kısmen bir omurgayı çıkarmak: Omurgayı veya sinirleri sıkıştırıyorsa bir omurganın küçük bir kısmı çıkarılabilir. (9)

Sırt Ağrısı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Sırt ağrınız olduğunda ilk adım olarak aile hekimine başvurabilirsiniz. Aile hekiminiz sizi bir ortopediste, nöroloğa, fizik tedavi uzmanına sevk edebilir. (10)

Sırt Ağrısı Nedir?

Sırt ağrısı, belki de, dünya genelinde, insanların sıklıkla doktora gitmeye ya da çalışma hayatından uzak kalmaya mecbur kaldıkları oldukça sık yaşanan bir durumdur. Nerdeyse, her insan hayatında en az bir kez sırt ağrısından muzdarip olmaktadır.

Neyse ki, sırt ağrısının önlemek, hafifletmek ve tedavi etmek için birçok yöntem bulunmaktadır. Sırt ağrısı için alınan önlemler başarısız olduğunda, evde uygulanabilecek basit tedavi yöntemleri ile birkaç hafta içinde sırtı ağrısı iyileşebilmektedir. Ağrıyı bu yöntemlerle hafifletmek mümkün olmadığında nadiren de olsa, ameliyatlar uygulanabilmektedir. (11)

Sırt Ağrısı Belirtileri

Sırt ağrısı nasıl anlaşılır? Sırt ağrısı başlangıcının en baskın belirtisi, genellikle beli, boynu ve omuzları da etkileyebilen bir ağrıdır. Çoğu durumda, belirtiler birkaç gün içinde düzelme eğilimindedir. Belirtilerin ne kadar sürdüğüne bağlı olarak sırt ağrısı akut veya kronik olabilmektedir.

  • Akut sırt ağrısı: Altı haftadan daha az sürmektedir.
  • Akut ve kronik arası sırt ağrısı: Altı hafta ile üç ay arasında sürmektedir.
  • Kronik sırt ağrısı: Üç aydan uzun sürmektedir.

Tüm bu vakalarda en sık karşılaşılan belirtiler ağrı, sertlik ve hareket kısıtlamalarıdır.

Daha seyrek ve daha ciddi durumlarda sırt ağrısı aşağıdaki gibi belirtilere neden olabilmektedir:

  • Ateş
  • Sırtta şişlik
  • Bacaklarda ve dizlerde ağrı
  • İnkontinans (normal olarak vücuttan dışarı atılacak şeylerin çıkmasını kontrol edememe)
  • Depresyon
  • Anksiyete
  • Uzuvların uyuşması
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Geceleri daha da kötüleşen ağrı (12)

Sırt Ağrısı Nedenleri

Sırt ağrısı neden olur? Çoğu sırt ağrısı, omurganın bağlarını veya kaslarını etkileyen bir gerginlik, burkma veya yaralanma sonucu oluşmaktadır. Sırt ağrılarının nispeten küçük bir yüzdesi, dejeneratif disk hastalığı, omurilik stenozu, osteoartrit, ankilozan spondilit, psöriatik artrit, enteropatik artrit, polimiyalji romatika gibi çeşitli artrit tiplerinden kaynaklanmaktadır. Sırt ağrısı nedenleri şunlar olabilmektedir:

  • Darbeler veya burkulmalar
  • Spazmlar
  • Fıtıklı diskler
  • Vertebral kırıklar
  • Böbrek taşı veya böbrek hastalığı
  • Gebelik
  • Şişmanlık
  • Endometriozis
  • Aort anevrizmaları
  • Tümörler (13)