Sırt Ağrısı Nedenleri


Sırt ağrısı neden olur? Sırt, kasların, bağların, tendonların, disklerin ve kemiklerden oluşturduğu karmaşık bir yapıya sahiptir. Omurganın bölümleri, diskler olarak adlandırılan kıkırdak benzeri yastıklarla desteklenmektedir. Bu bileşenlerden herhangi biriyle ilgili sorunlar yaşandığında, sonuç olarak, sırt ağrısı ortaya çıkabilmektedir. Bazı durumlarda, sırt ağrısının kesin bir nedenini bulmak oldukça zor olabilmektedir. (1)

Gererek kasları zorlamak: Gerilme sırasında ortaya çıkan sırt ağrısının en yaygın nedenleri şunlardır:

  • Kasların sıkışması
  • Sabit ligamentler
  • Bir kas spazmı

Kas gerilmeleri ve spazmları aşağıda sıralanmış olan durumlar sonucu ortaya çıkabilmektedir:

  • Bir eşyayı vücut için uygun olmayan bir şekilde kaldırmak
  • Çok ağır bir eşyayı kaldırmak
  • Ani ve vücut için uygunsuz olan bir hareket yapmak (2)

Yapısal sorunlar: Vücuttaki bazı yapısal sorunlar sırt ağrısı ile sonuçlanabilmektedir. Sırt ağrısına neden olan yapısal sorunlar şunlar olabilmektedir:

Fıtıklaşmış disk: Omurganın yapısını oluşturan her omur gövdesi disklerle desteklenmektedir. Disk koptuğu zaman ise bir sinire daha fazla baskı uygulanmakta, sonuç olarak da sırt ağrısına neden olmaktadır.

Disk şişmesi: Tıpkı fıtıklaşmış diskte olduğu gibi disk şişmesinde de, disk bir sinir üzerine daha fazla baskı uygulamaya başlamaktadır. Bu durum sırt ağrısına yol açmaktadır. (3)

Siyatik: Bir sinir üzerine baskı uygulayan bir çıkıntı veya fıtıklı bir diskten kaynaklanan siyatik, kalça ve bacağın arkasından geçen keskin ve çekiştiren bir ağrıya neden olmaktadır. Bu ağrı sırtı da etkileyerek sırt ağrısını tetikleyebilmektedir.

Artrit: Osteoartrit yani eklem iltihabına sahip olan kişiler sıklıkla kalça, bel, sır, diz ve el eklemlerinde sorunlar yaşamaktadır. Bazı durumlarda, omurilik çevresindeki boşluğun ne zaman daraldığını tanımlamak için kullanılan terim olan spinal stenoz da gelişebilmektedir. (4)

Omurganın anormal eğriliği: Omurga olağandışı bir şekilde eğriyse, kişinin sırt ağrısı yaşama olasılığı daha yüksektir. Buna omurganın yana doğru eğik olduğu bir durum olan skolyoz örnek verebilmektedir.

Osteoporoz (kemik erimesi): Omurgada bulunan kemikler de dâhil olmak üzere kemikler gevrek ve gözenekli hale gelebilmektedir. Bu da, kemikleri kırılmalara daha açık bir hale getirmektedir. (5)

Sırt ağrına neden olan diğer faktörler ise şunlardır:

Cauda equina sendromu: Cauda equina, omuriliğin alt ucundaki sinirlerin ve sinir köklerinin sıkışması nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Bu sendroma sahip olan kişi, bel ve kalça üstlerinde his eksikliği yaşamanın yanı sıra, bel ve sırt ağrısı da hissedebilmektedir. Bazen bağırsak ve mesane fonksiyon bozuklukları da yaşanmaktadır. (6)

Sırt kanseri: Omurgada bulunan bir tümör bir sinire baskı uygulayabilmektedir. Bu durum sırt ağrısı ile sonuçlanabilmektedir.

Omurganın enfeksiyonu: Omurga enfeksiyonu sırt bölgesinde ateş, hassasiyet ve ağrıya neden olabilmektedir.

Diğer enfeksiyonlar: Pelvik inflamatuar hastalık, mesane veya böbrek enfeksiyonları sırt ağrısına neden olabilmektedir.

Uyku bozuklukları: Uyku bozukluğu olan bireylerin sırt ağrısı yaşama olasılıkları diğerlerine oranla daha yüksektir.

Zona: Sinirleri etkileyebilecek bir enfeksiyon etkilenen sinirlere bağlı olarak sırt ağrısına neden olabilmektedir.

Rahatsız bir yatak: Eğer vücudun belirli bölümlerini desteklemeyen bir yatakta yatıyorsanız ve yatak omurgayı düz tutmuyorsa, bu durum sırt ağrısı geliştirme riskini artırmaktadır. (7)

Gündelik Faaliyetler veya Uygun Olmayan Bir Duruş

Sırt ağrısı, bazı günlük aktivitelerin veya zayıf duruşların bir sonucu olarak da ortaya çıkabilmektedir. Şu durumlarda sırt ağrısı yaşanabilir:

  • Bir eşyayı itmek
  • Bir eşyayı çekip çıkarmak
  • Bir eşyayı taşımak
  • Bir eşyayı kaldırmak
  • Uzun süreli ayakta durmak
  • Uzun süre sırtı bükmek
  • Öksürmek
  • Hapşırmak
  • Kas gerginliği
  • Aşırı germek
  • Sırtı ileri doğru eğmek, örneğin bir bilgisayarı kullanırken
  • Uzun süre ve mola olmadan araç kullanmak (8)

Sırt Ağrısına Neden Olan Risk Faktörleri

Aşağıda sıralanmış olan bazı faktörler, sırt ağrısı geliştirme riskini daha da yükseltebilmektedir:

  • Zihinsel olarak stresli bir iş
  • Hamilelik (hamile kadınların sırt ağrısı yaşaması çok daha muhtemeldir)
  • Yerleşik bir yaşam tarzı
  • Yaş (yaşlı yetişkinler, genç erişkinlerden veya çocuklardan daha hassastır)
  • Anksiyete
  • Depresyon
  • Cinsiyet (sırt ağrısı kadınlarda erkeklerden daha yaygındır)
  • Obezite ve fazla kilo
  • Sigara içmek
  • Yorucu fiziksel egzersiz (özellikle düzgün yapılmazsa)
  • Zorlu fiziksel çalışma (9)

Sırt Ağrısı Nedir?

Sırt ağrısı, belki de, dünya genelinde, insanların sıklıkla doktora gitmeye ya da çalışma hayatından uzak kalmaya mecbur kaldıkları oldukça sık yaşanan bir durumdur. Nerdeyse, her insan hayatında en az bir kez sırt ağrısından muzdarip olmaktadır.

Neyse ki, sırt ağrısının önlemek, hafifletmek ve tedavi etmek için birçok yöntem bulunmaktadır. Sırt ağrısı için alınan önlemler başarısız olduğunda, evde uygulanabilecek basit tedavi yöntemleri ile birkaç hafta içinde sırtı ağrısı iyileşebilmektedir. Ağrıyı bu yöntemlerle hafifletmek mümkün olmadığında nadiren de olsa, ameliyatlar uygulanabilmektedir. (10)

Sırt Ağrısı Belirtileri

Sırt ağrısı nasıl anlaşılır? Sırt ağrısı başlangıcının en baskın belirtisi, genellikle beli, boynu ve omuzları da etkileyebilen bir ağrıdır. Çoğu durumda, belirtiler birkaç gün içinde düzelme eğilimindedir. Belirtilerin ne kadar sürdüğüne bağlı olarak sırt ağrısı akut veya kronik olabilmektedir.

  • Akut sırt ağrısı: Altı haftadan daha az sürmektedir.
  • Akut ve kronik arası sırt ağrısı: Altı hafta ile üç ay arasında sürmektedir.
  • Kronik sırt ağrısı: Üç aydan uzun sürmektedir.

Tüm bu vakalarda en sık karşılaşılan belirtiler ağrı, sertlik ve hareket kısıtlamalarıdır.

Daha seyrek ve daha ciddi durumlarda sırt ağrısı aşağıdaki gibi belirtilere neden olabilmektedir:

  • Ateş
  • Sırtta şişlik
  • Bacaklarda ve dizlerde ağrı
  • İnkontinans (normal olarak vücuttan dışarı atılacak şeylerin çıkmasını kontrol edememe)
  • Depresyon
  • Anksiyete
  • Uzuvların uyuşması
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Geceleri daha da kötüleşen ağrı (11)

Sırt Ağrısı Tedavisi

Sırt ağrısı nasıl geçer? Çoğu akut sırt ağrısı birkaç hafta içinde, evde tedavi yöntemleri ile daha iyi bir hale gelebilmektedir. Reçetesiz satılan ağrı kesiciler ve ısı veya buz kullanımı oldukça etkili tedavi yöntemleri olabilmektedir. Genellikle, uzun yatak istirahati tavsiye edilmemektedir.

Rahatsız etmiyorsa, yapabildiğiniz hareket etmeye çalışın. Yürüme ve günlük yaşam aktiviteleri gibi hafif aktiviteleri yapmak daha güvenli olacaktır. Ağrıyı arttıran aktiviteyi durdurun, ancak ağrı korkusuyla etkinlikten kaçınmaya çalışmayın. Evde tedavi yöntemleri birkaç hafta sonra yardımcı olmazsa, doktorunuz daha güçlü ilaçları, diğer terapi yöntemlerini veya ameliyatı önerebilir. (12)

Sırt Ağrısı Ameliyatı

Omurga kanalında siyatik, spinal stenoz veya tümörler bulunması durumunda, omurilik veya sinir üzerindeki baskıları hafifletmek için ameliyat yapılmasını gerekebilir. Aksi takdirde, ağrının hafifletilmesi için ameliyat genellikle tavsiye edilmemektedir. (13)

Sırt Ağrısı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Sırt ağrınız olduğunda ilk adım olarak aile hekimine başvurabilirsiniz. Aile hekiminiz sizi bir ortopediste, nöroloğa, fizik tedavi uzmanına sevk edebilir. (14)