Siroz Belirtileri


Siroz başlangıcında yani erken dönemde herhangi bir belirti olmayabilmektedir. Aslında, siroz hastası olan pek çok kişi, başka bir hastalık için testler yapıldığı sırada siroz olduklarını öğrenmektedir. Ayrıca, belirtiler çok belirgin olmayabilir, yani siroza bağlı olmayan diğer durumlardan da kaynaklanabilir.

Siroz nasıl anlaşılır? Eğer sirozunuz varsa, aşağıdaki belirtilerin bir veya daha fazlasını geliştirebilirsiniz. Bu belirtilerden herhangi biriyle ilgili endişeleriniz varsa mutlaka doktorunuza danışın: (1)

Erken dönem siroz belirtileri

  • Genelde kişi kendini iyi hissetmez
  • İştah kaybı
  • Kilo ve kas kaybı
  • Hasta hissetmek (bulantı) ve kusma
  • Karaciğer bölgesinde hassasiyet ya da ağrı
  • Bel seviyesinin üzerindeki ciltte örümcek ağır benzeri küçük kılcal damarların ortaya çıkması (spider anjiom)
  • Kırmızı lekeli avuç içi
  • Rahatsız uyku düzeni (2)

Karaciğerin çalışmasına engel olabilen ileri seviye siroz belirtileri

  • Aşırı derecede kaşıntılı cilt
  • Göz beyazlarının ve cildin sararması (sarılık)
  • Beyaz tırnaklar
  • Kalınlaşan parmak uçları
  • Saç dökülmesi
  • Ayakların ve ayak bileklerinin şişmesi (ödem)
  • Karın şişmesi (asit)
  • Koyu renkli idrar
  • Soluk renkli dışkı ya da çok koyu, siyah katran dışkı
  • Sık yaşanan burun kanamaları ve diğer kanamalar
  • Küçük kanamalarda hemen morarma
  • Kan kusma (3)
  • Sık yaşanan kas krampları
  • Sağ omuz ağrısı
  • Erkeklerde göğüs büyümesi ve büzülmüş testis
  • Kadınlarda düzensiz regl veya menstrüel periyot eksikliği
  • İktidarsızlık ve cinsel istek kaybı
  • Baş dönmesi ve aşırı yorgunluk (anemi)
  • Nefes darlığı
  • Çok hızlı kalp atışı
  • Yüksek sıcaklık ve ateşle beraber gelen titreme
  • Unutkanlık, hafıza kaybı, karışıklık ve uyuşukluk
  • Kişilik değişiklikleri
  • El titremesi
  • Yazı yazmada zorluk çekme
  • Yürüyüş sırasında dengesiz yürüyüş ve düşme eğilimi
  • Hem medikal hem de rekreasyonel ilaçlara karşı artan hassasiyet
  • Alkole karşı duyarlılığın artması (4)

Tıbbi Açıdan Acil Yardım Gerektiren Belirtiler

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz, özellikle yakın zamanda siroz tanısı almışsanız, hemen bir doktora görünmelisiniz:

  • Yüksek ateş ve titreme (çoğunlukla bir enfeksiyon neden olur)
  • Nefes darlığı
  • Kan kusma
  • Çok koyu veya siyah renkte dışkı
  • Zihinsel karışıklık veya uyuşukluk dönemleri

Bu belirtiler çok farklı görünse de, karaciğer çok farklı işlevden sorumludur bu nedenle, düzgün çalışmazsa, bir dizi sorun ortaya çıkabilir. (5)

Sarılık

Cildiniz ve gözlerinizin beyazları sarardıysa sarılık olabilir. Sarılığa neden olan iki şey durum bulunmaktadır:

  • Safra kanalı tıkanıklığı
  • Karaciğerin hasar görmesi işlevini görememesine neden olur, böylece eski kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasının yan ürünü olan bilirubin ile başa çıkamaz.

Bunlardan herhangi biri meydana gelirse, sarı olan bilirubin kana geri akar, ciltte ve gözlerde ortaya çıkar. (6)

Karnın ve Bacakların Şişmesi

Karında şişme, karında su toplanması olarak da bilinir. Şişkinlik, karın etrafındaki astarda sıvı biriktirilmesinden kaynaklanır. Bu, haftalar ya da aylar boyunca yavaş yavaş olabilir ve özellikle sıvı enfekte olduğunda, acilen dikkat edilmesi gerekiyorsa acı verici hale gelir. Ayrıca bacaklarda, ayak bileklerinde veya ayaklarda, periferik ödem olarak bilinen şişlikler de ortaya çıkabilir. (7)

Yüksek Ateş ve Titreme

Siroz hastaları, karaciğer rahatsızlığını daha da arttırabilen enfeksiyonlara daha yatkındır. Sonuç olarak, eğer yüksek ateş gibi bir belirti varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır. (8)

Siyah Renkte Dışkı ve Kan Kusma

Karaciğer hasarına bağlı iç kanama genellikle çok siyah renkte dışkılara ve kusmaya neden olur. Bu belirtilerin ikisine birden sahip olmak acil tıbbi yardım gerektiren bir durumdur.

Karaciğer sirozdan kötü şekilde yaralanmışsa, kan kolayca içinden akamaz. Sonuç olarak, karın içine bağırsaktan kan taşıyan damarda basınç yükselir. Basınç yükseldiğinde ekstra damarlar kullanarak kalbe ulaşmanın başka bir yolunu bulur. Sonuçta da iç kanama meydana gelir.

Hafıza Kaybı ve Karışıklık (Ensefalopati)

Karaciğer düzgün çalışmazsa, karışıklık, kısa süreli hafıza sorunları ve hatta bilinç kaybı meydana gelebilir. Uykulu hissetmek, titreme yaşamak ve basit görevleri yapmada zorluk çekmek de diğer belirtilerdir. Bunun nedeni, karaciğerin iyi çalıştığı zaman vücudu atıklardan arındırmasıdır. Hasar gördüğünde, atık ürünler kanla beraber beyne ulaşır. Bu durum Ensefalopati olarak da bilinir. (9)

Siroz Hastalığı Nedir?

Siroz, sağlıklı hücrelerin skar dokusu ile yer değiştirdiği bir karaciğer hasarı türüdür. Karaciğer, metabolizmanın, kan pıhtılaşma faktörleri de dâhil olmak üzere proteinlerin üretilmesi, ilaçların ve toksinlerin filtrelenmesi gibi hayati işlevleri yerine getiren bir organdır.

Birçok kişi, aşırı miktarda alkol tüketmenin karaciğer sirozuna neden olduğunu düşünmektedir, ancak karaciğerin hasar görmesinde ve sirozun oluşmasında rol oynayan bir dizi başka neden bulunmaktadır.

Nedenlere bağlı olarak, siroz aylar ya da yıllar sonra gelişebilir. Herhangi bir tedavi yöntemi bulunmaktadır. Tedavi, karaciğer hasarını durdurmayı, belirtileri yönetmeyi ve diyabet, osteoporoz (kırılgan kemikler), karaciğer kanseri ve karaciğer yetmezliği gibi komplikasyon riskini azaltmayı amaçlamaktadır. (10)

Siroz hastalığı nedir hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Siroz Nedenleri

Siroz neden olur? Sirozun başlıca nedenleri şunlardır:

  • Kronik alkolizm
  • Kronik viral hepatitten kaynaklanan viral enfeksiyonlar (B, C ve D türleri)
  • Alfa-1-antitripsin eksikliği, galaktozemi ve glikojen depo bozuklukları gibi metabolik hastalıklar
  • Wilson hastalığı ve hemokromatoz gibi kalıtsal hastalıklar
  • Primer biliyer kolanjit (PBC) ve primer sklerozan kolanjit (PSC) gibi hastalıklardan kaynaklanan biliyer siroz
  • Reçete edilen ilaçlara karşı şiddetli reaksiyonların ya da uzun süre çevresel toksinlere maruz kalmanın neden olduğu toksik hepatit
  • Karaciğer tıkanıklığı ile kalp yetmezliği (11)

Siroz nedenleri daha fazlası için

Siroz Tedavisi

Şu anda için siroz hastalığının herhangi bir tedavisi bulunmaktadır. Ancak belirtileri ve komplikasyonları yönetmek ve ilerlemesini yavaşlatmak mümkün olabilmektedir.

Hepatit C enfeksiyonunu tedavi etmek için antiviral ilaçlar kullanmak gibi temel nedenin tedavisi sirozun daha da kötüleşmesini de önleyebilir.

Aşırı kilolu iseniz kilo vermeye çalışabilir, aşırı alkol tüketiyorsanız alkol tüketimini kesebilirsiniz. Çok çeşitli alkol destek hizmetleri sunulmaktadır.

Karaciğeriniz ciddi şekilde yaralanmışsa, işlevini durdurabilir. Bu durumda, karaciğer nakli tek tedavi seçeneğidir. (12)

Siroz Ameliyatı

Bu operasyonda hastalıklı karaciğer çıkarılır ve organ bağışı sonucu bağışlanan sağlıklı bir karaciğer ile değiştirilir. Karaciğer ameliyatı geçiren insanların çoğu hayatta kalmaktadır. Ancak bütün organ ameliyatlarında olduğu gibi, ameliyat öncesi ve sonrası destekleyici bakım, ameliyatın başarısının belirlenmesinde çok önemlidir. (13)

Siroz İçin Hangi Doktora Gidilir?

Eğer sirozunuz varsa, sindirim sistemi (gastroenterolog) veya karaciğer (hepatolog) konusunda uzmanlaşmış bir doktora danışabilirsiniz. (14)

Detaylı bilgi almak için bakınız: siroz tedavisi