Ses Kısıklığı Belirtileri


Ses kısıklığı, sesin sert, kaba ve kulak tırmalayıcı bir şekilde çıkmasını tanımlayan bir terimdir. Ses kısıklığına genellikle ses tellerinin tahriş edilmesi veya yaralanması neden olmaktadır. Ses tellerinde meydana gelen bu rahatsızlıklar ses tonunda bazı değişikliklere yol açmaktadır.

Ses kutusu veya gırtlak, solunum sisteminin ses üreten ses tellerini içeren kısmıdır. Farenks ve trakea arasında bulunmaktadır. Ses kutusu olarak da adlandırılan gırtlak, 2 inç uzunluğunda tüp biçimli bir organdır.

Nefes alırken, konuşurken veya yutkunurken gırtlak kullanılmaktadır. Dış duvar kıkırdağı ise adem elması olarak adlandırılan boynunun ön bölgesini oluşturmaktadır. Ses telleri ise gırtlakta bulunan iki kas sırasıdır. (1)

Ses kısıklığı nasıl anlaşılır? Ses kısıklığı başlangıcında kendisi bir belirti olsa da, çeşitli ses kısığı belirtileri de meydana gelebilmektedir. Ses kısıklığı belirtilerinden bazıları şunlardır:

  • Seste yorgunluk
  • Net olmayan ses
  • Gecikmeli olarak gelen ses
  • Düşük ve zayıf bir tonla ses
  • Düşük perde
  • Cümlelerin girişinde kesilen ses
  • Havalı veya nefesli ses
  • Yüksek ya da yumuşak sesle şarkı söyleyememe
  • Konuşmak veya şarkı söylemek için çaba gösterme
  • Hırıltılı ve kaba ses kalitesi
  • Sık sık boğaz temizleme ihtiyacı
  • Ses için ekstra kuvvet harcama
  • Sesin çıkması için çok zorlanma (2)

Ses Tellerinde Yetersiz Kan Dolaşımı

Ses telleri titreşirler, akciğerden atılan havanın akışını etkilerler ve çeşitli sesler çıkarırlar. Ses telleri, nefes aldığınızda açılmaktadır, nefesinizi tuttuğunuzda ise kapanır. Konuşma veya şarkı söylemek için titreşimle saniyede 440 kez açılıp kapanır. Kusurlu kan dolaşımı yüzünden ses telleri beyazlar. Ses tellerinde meydan gelen bu durumun en net belirtisidir üzerine oluşan beyazlıktır.

Larenjit

Larenjit, genellikle bir enfeksiyonun neden olduğu ses tellerinde meydana gelen şişmedir. En yaygın neden soğuk algınlığı gibi viral bir enfeksiyondur. Spor etkinliğine bağırmak ya da yüksek sesle şarkı söylemek gibi sesin aşırı kullanımları da larenjite neden olmaktadır. Ses tellerinin şişmesi, ses tonlarını kısık hale getirecek farklı titreşimlere sebebiyet verir. (3)

Ses Teli Paralizisi (Felci)

Ses teli paralizisi (felci) belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Ses değişiklikleri: Ses kısıklığı (boğuk veya kaba ses), nefes alıp verme gibi bir ses (sesle çok fazla hava), çaba sarf etmeden sesin çıkmaması (konuşma için ekstra çaba), hava israfı (normal konuşma sesi üretmek için aşırı hava basıncı gereklidir) ve diplofoni
  • Hava yolu sorunları: Egzersizde yaşanan nefes darlığı, gürültülü solunum ve öksürük
  • Yutma sorunları: Yutkunurken boğulma ya da öksürme, yiyecek, içecek ya da tükürüğün boğazına yapışması (4)

Asit Reflü

Mide asidi ses kutusunun tahrişine neden olabilmektedir. Bu tahriş, ses kutusunun arkası ve yemek borusunun yakınında daha belirgindir. Bu bozukluğun belirtileri ses kısıklığı, yutma sorunları, boğazda yabancı cisim hissi, sık sık boğaz temizleme isteği ve boğaz ağrısıdır.

Ses Teli Nodülleri, Polipleri ve Kistleri

Ses teli nodülleri ve polipleri ses tellerini etkileyen ancak, kanserli olmayan büyümelerdir. Ses telleri ağır kullanım sonucu kalınlaşarak nodül üretebilmektedir. Polip, çoğunlukla kan ve kan damarları içeren yumuşak ve pürüzsüz bir yumrudur.

Nodül de polipe benzemektedir, ancak daha sıkı meydana gelme eğilimindedir.

Kistler, ses tellerinde meydana gelen sıvı dolu keseciklerdir. Kistler ses kısıklığına neden olabilmektedir. İlerlemiş olan kist yara halini de alabilmektedir. Kistler genellikle ses tellerinin bir tarafında görülür ancak tahriş nedeniyle karşı tarafta da şişme meydana gelebilir. (5)

Gırtlak Kanseri

Gırtlak kanserinin ilk belirtisi genellikle ses kalitesinde 2-4 haftadan fazla süren bir değişikliktir. Ses sıklıkla kısık, kaba ya da çatlamış bir şekilde çıkar. Sigara belirtileri daha da kötüleştirmektedir. Bu nedenle, eğer sigara içiyorsanız, sürekli ses kısıklığı yaşıyorsanız veya seste meydana gelen problemleriniz 2-4 haftadan daha uzun sürüyorsa muayene edilmeniz önemlidir. (6)

Ses Kısıklığı Nedir?

Seste meydana gelen anormal bir değişiklik olan ses kısıklığı, kuru veya tahriş olmuş bir boğaz ile birlikte sıkça görülen yaygın bir durumdur. Ses kısık olduğunda, ses keskin, zayıf veya boğuk bir halde çıkabilmektedir. Bu da sesleri pürüzsüz bir şekilde çıkarmanızı engellemektedir.

Ses kısıklığı bir hastalık değildir, ancak bir belirti olarak değerlendirildiğinde, genellikle ses telleri ile ilgili bir sorundan kaynaklanmaktadır. Örneğin, iltihaplı bir Larenks sonucu oluşabilmektedir. Sürekli ses kısıklığı (kronik ses kısıklığı) 10 günden fazla sürüyorsa, ciddi bir tıbbi duruma sahip olma riskine karşı hemen bir doktora başvurmakta fayda vardır. (7)

Ses Kısıklığı Nedenleri

Ses kısıklığı neden olur? Ses kısıklığının olası birçok nedeni bulunmaktadır. Ses kısıklığına neden olan bazı faktörler ve hastalıklar şunlardır:

  • Asit reflüsü
  • Soğuk algınlığı
  • Üst solunum yolu enfeksiyonları
  • Alerjiler
  • Kronik öksürük
  • Ağır sigara içmek ya da alkol içmek, özellikle beraber kullanıldığında
  • Sesin aşırı kullanımı veya istismarı (yüksek sesle bağırma, uzun süre şarkı söyleme gibi)
  • Tahriş edici maddelerin soluması
  • Sert bir kimyasal sıvının alınması
  • Yemek borusunda yabancı bir cisim olması
  • Ses kutusunun etrafındaki kasları etkileyen sinir veya kas bozuklukları
  • Ergenlik
  • Yetersiz tiroid bezi
  • Ses teli nodülleri
  • Solunum tüpü kullanımı
  • Bronkoskopi
  • Ses kutusunda travma
  • Boğaz, gırtlak, tiroid bezi veya akciğer kanseri
  • Üst aort anevrizmaları
  • Sesi etkileyen sinirlerde sinir hasarı (8)

Ses Kısıklığı Tedavisi

Genellikle ses kısıklığı birkaç haftadan uzun sürerse ya da ağrı, yutma zorluğu, kan öksürme ya da boğaz bölgesinde bir yumru ile ilişkilendirilirse, bir uzmanın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ses kısıklığa neden olabilecek durumun teşhisi, genelde ses tellerinin görselleştirilmesine yardımcı olan ağrısız tekniklerle gerçekleştirilmektedir.

Ses kısıklığı nasıl geçer? Ses kısıklığının tedavisi teşhise bağlı olarak değişmektedir ve bazı durumlarda ses tellerini dinlendirme veya ses kullanımının kısıtlanması tercih edilen tedavi yöntemleri haline gelmektedir.

Kişi sigara içiyorsa, sigarayı bırakmak oldukça önerilir. Dehidrasyon önlenmeli ve yeterli miktarda su tüketilmelidir. Sıvı tüketimi, beslenme kontrolü (baharatlı gıdalar, kafein ve alkolden kaçınılması) ve bağırarak konuşmaktan kaçınma (çığlık atma, şarkı söyleme ve aşırı boğaz temizleme) çok etkili olabilmektedir. Bazı vakalarda, spesifik bir tedavi veya cerrahi tedavi gerekli görülmektedir. (9)

Ses Kısıklığı Ameliyatı

Doktor, ses kısıklığının bir nedeni olarak nodül veya polip gibi belirgin bir lezyon tespit ederse, bunları cerrahi müdehale ile almak için ameliyat önerebilir. (10)

Ses Kısıklığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ses kısıklığı teşhisi ve tedavisi için bir kulak, burun, boğaz uzmanına başvurmanız gerekir. (11)