Şeker Hastalığı Tedavisi


Şeker hastalığı nasıl geçer? Şeker hastalığı için çeşitli tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Tip 1 şeker hastalığı, insülinle (birden fazla günlük enjeksiyon veya pompa ile), diyetle ve diğer yaşam tarzı değişiklikleriyle tedavi edilebilmektedir. Tip 2 şeker hastalığı ise genellikle diyetle, orta-şiddetli egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlarla tedavi edilmektedir.

Eğer şeker hastasıysanız, diyet, egzersiz, uyku ve diğer alışkanlıklarda sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri yapmak glisemik (kan şekeri) kontrolünü artırmaya ve şeker hastalığıyla ilgili komplikasyonları önlemeye veya en aza indirmeye yardımcı olmaktadır. (1)

Diyet

Sağlıklı bir diyet, kan şekeri düzeylerini kontrol etmek, sağlıklı seviyelerde tutmak ve şeker hastalığı komplikasyonlarını önlemek için oldukça etkilidir.

  • Şeker hastası olan kişi obez ise ya da kilo vermekte güçlük çekiyorsa, bir sağlık uzmanıyla görüşmelidir. Hastanın hedefe ulaşmasına yardımcı olması için bir diyetisyenden yardım alması oldukça faydalı olacaktır.
  • Lif açısından zengin, doymuş yağ açısından düşük ve konsantre şekerlemeler açısından düşük tutarlı, dengeli bir diyet uygulamaya özen gösterebilirsiniz.
  • Yaklaşık olarak günün aynı saatlerinde kabaca aynı kalori sayısıyla tutarlı öğünleri içeren bir diyet, sağlık uzmanının doğru dozu veya insülini reçete etmesine yardımcı olmaktadır.
  • Sağlıklı bir diyet aynı zamanda kan şekerini nispeten düz bir seviyede tutmaya yardımcı olur. Böylece tehlikeli ve hayatı tehdit eden aşırı düşük veya yüksek kan şekeri seviyelerinden kaçınılması sağlanmaktadır. (2)

Egzersiz

Düzenli olarak egzersiz yapmak, şeker hastalığı geliştirme riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Egzersiz yapmak aynı zamanda kalp hastalığı, felç, böbrek yetmezliği, körlük ve bacak ülseri gibi şeker hastalığı komplikasyonları geliştirme riskini de azaltabilmektedir.

  • Haftada üç kez 20 dakika olacak şekilde yapılan yürüyüşün kanıtlanmış bir çok faydası bulunmaktadır. Ancak, tabi ki yapılan her türlü egzersiz oldukça yararlıdır. Ne kadar kolay ya da ne kadar uzun olursa olsun, biraz egzersiz yapmak hiç yapmamaktan iyidir.
  • Şeker hastalığının (örneğin göz, böbrek veya sinir problemleri) komplikasyonları varsa, hem egzersiz türlerinde hem de durumlarını kötüleştirmeden güvenle yapabilecekleri egzersiz süreleriyle durum sınırlar içinde tutulabilir. Herhangi bir egzersiz programına başlamadan önce sağlık uzmanınıza danışın. (3)

Alkol Tüketimini Sınırlandırma

Alkol tüketimi en aza indirilmeli ya da tamamen bırakılmalıdır. Haftada en fazla yedi adet alkollü içecek içmek ya da asla akşamları ikiden fazla içki içmemek başlangıç için doğru bir adım olabilir. Aşırı alkol kullanımı tip 2 şeker hastalığı için bilinen bir risk faktörüdür. Alkol tüketimi, düşük veya yüksek kan şekeri seviyelerine, sinir ağrısına ve trigliseridlerde bir artışa neden olabilir. (4)

Sigarayı Bırakma

Kişi şeker hastasıysa ve sigara içiyorsa, şeker hastalığından kaynaklanan hemen hemen tüm komplikasyonlar için riskleri çarpıcı bir şekilde artırmaktadır. Sigara, kan damarlarına zarar verir ve kalp hastalığına, felce ve ekstremitelerde zayıf dolaşıma neden olur. Kişinin tütün kullanımını bırakmak için yardıma ihtiyacı varsa, bir sağlık uzmanıyla görüşmelidir. (5)

Kan Şekeri Kontrolü

Kan şekeri düzeylerini sık sık, en azından yemeklerden önce ve yatmadan önce kontrol edin, daha sonra sonuçları bir günlük defterine kaydedin.

  • Bu kayıt ayrıca insülin veya oral ilaçların ne zaman ve ne dozda alınması gerektiğiyle ilgili de yardımcı olmaktadır. Günümüzde şeker hastalarına yardımcı olması için pek çok mobil uygulama bulunmaktadır.
  • Kan şekeri düzeylerini daha az ağrılı ve daha rahat test etmeye yardımcı olan basit aletler mevcuttur. (6)

İlaç Tedavisi

Tip 1 şeker hastalığının başlıca tedavisi enjeksiyon yoluyla veya insülin pompasıyla alınan insülindir. Tip 1 şeker hastalığı, bağışıklık sistemi pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine saldırdığında gelişir. Bu hücreler düzgün çalışmazsa, vücut artık insülin üretemez. Bu nedenle tip 1 şeker hastalığı olan insanlar yaşam boyu sürecek insülin tedavisine ihtiyaç duyarlar. Diğer tedavi yöntemleri arasında ise ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri bulunmaktadır. Bunlar kişilerin hastalığı kontrol altında tutmasına yardımcı olabilmektedir. (7)

Tip 2 şeker hastalığına sahip olan bazı kişiler diyetle ve egzersizle kan şekeri düzeylerini tek başlarına kontrol altında tutabilirken çoğu kişi de şeker hastalığı veya insülin tedavisine ihtiyaç duymaktadır. Hangi ilaçların en doğrusu olduğuna karar verirken, kan şekeri seviyeniz ve sahip olduğunuz diğer sağlık sorunları da dâhil olmak üzere birçok faktör değerlendirilmektedir. (8)

Şeker Hastalığı Ameliyatı

Tip 1 şeker hastalığının bazı komplikasyonları ameliyatla tedavi edilir. Örneğin, vitreus dekolmanını çıkarmak için cerrahi işlem uygulanması (vitrektomi) göz hastalıklarını iyileştirebilir.

Pankreas ameliyatı: İnsülin kan şekerini hedef aralığında tutmak için yeterli olmadığında, bir pankreas nakli gerekli olabilir. Başarılı olursa, artık şeker hastalığı tedavisine ihtiyacınız olmayabilir. (9)

Tip 2 şeker hastalığınız varsa ve vücut kitle indeksi 35’in üzerindeyse, kilo kaybı bariatrik cerrahi uygulanabilir. İnce bağırsağın bir bölümünü baypas eden ameliyatlar, diğer kilo kaybı ameliyatlarından daha fazla kan şekeri düzeyine etki eder.

Yalnız bu ameliyatların yüksek ölüm riski bulunmaktadır. Ek olarak, şiddetli yaşam tarzı değişiklikleri gereklidir ve uzun vadeli komplikasyonlar, beslenme yetersizliklerini ve osteoporozu içerebilmektedir. (10)

Şeker Hastalığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Şeker hastalığı teşhisi ve tedavisi için aile hekimi, dâhiliye uzmanı (iç hastalıkları uzmanı), çocuk doktoru, endokrinolog (metabolizma hastalıkları uzmanı) ve diyetisyenden yardım alabilirsiniz. (11)

Şeker Hastalığı Nedir?

Şeker hastalığı, kan şekeri olarak da adlandırılan kan şekeri çok yüksek olduğunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Kan şekeri vücudun ana enerji kaynağıdır ve yediğiniz gıdalardan gelmektedir. Pankreas tarafından üretilen bir hormon olan insülin, gıdalardan enerji almak için hücrelerinize girmesine yardımcı olur. Bazen vücudunuz yeterli insülini yapamaz ya da insülini iyi kullanmaz. Bu durumda, şeker daha sonra kanınızda kalır ve hücrelerinize ulaşamaz.

Zamanla, kandaki çok fazla şeker sağlık problemlerine neden olabilir. Şeker hastalığının kesin bir tedavisi olmasa da, şeker hastalığınızı idare etmek için bazı adımlar atabilir ve sağlıklı kalabilirsiniz. (12)

Şeker hastalığı nedir detayı için bakınız

Şeker Hastalığı Belirtileri

Şeker hastalığı belirtileri kan şekerinizin ne kadar yükseldiğine bağlı olarak değişmektedir. Bazı insanlar, özellikle de pre-diyabetik veya tip 2 şeker hastalığı olanlar, şeker hastalığı başlangıcında belirti yaşamayabilir. Tip 1 şeker hastalığında ise, belirtiler hızlı bir şekilde ortaya çıkma eğilimi gösterir ve daha şiddetli olur.

Şeker hastalığı nasıl anlaşılır? Tip 1 ve tip 2 şeker hastalığının bazı belirtileri şunlardır:

  • Susuzluk yaşama
  • Sık idrara çıkma
  • Aşırı açlık
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • İdrarda keton varlığı (ketonlar, yeterli insülin olmadığında ortaya çıkan kas ve yağ parçalanmasının bir yan ürünüdür)
  • Yorgunluk
  • Sinirlilik
  • Bulanık görme
  • Yavaş iyileşen yaralar
  • Dişeti veya cilt enfeksiyonları ve vajinal enfeksiyonlar gibi enfeksiyonların sık yaşanması (13)

Şeker hastalığı belirtileri daha fazla bilgi için

Şeker Hastalığı Nedenleri

Şeker hastalığı neden olur? Kandaki şeker miktarı genellikle pankreas (midesinin arkasında bulunan bir bez) tarafından üretilen “insülin” adı verilen bir hormon tarafından kontrol edilmektedir.

Gıda sindirildiğinde ve kan dolaşımına girdiğinde, insülin şekeri kandan çıkarır ve enerji üretmek üzere parçalara bölündüğü hücrelere gönderir.

Ancak, şeker hastalığı olması durumunda, vücut şekeri enerjiye bölebilir. Bunun nedeni, şekeri taşımak için yeterli insülin bulunmaması ya da üretilen insülinin düzgün çalışmamasıdır. Kan içinde oluşan şeker yüksek kan şekeri seviyelerine neden olur. (14)

Şeker hastalığı nedenleri daha fazla detay için