Sara Tedavisi


Sara nasıl geçer? Doktor, genelde sara hastalığını ilaçla tedavi etmektedir. Eğer ilaçla sara hastalığını tedavi etmek mümkün değilse, o zaman ameliyat veya başka bir tedavi yöntemi önerebilmektedir.

İlaçla Tedavi

Sara hastalarının çoğu, antiepileptik ilaç olarak adlandırılan nöbet karşıtı ilaç alarak nöbetleri önleyebilmektedir. Diğerleri ise ilaç kombinasyonu alarak nöbet sıklığını ve nöbet şiddetini azaltabilmektedir. Doktorunuz ilacı bırakmanız gereken zaman hakkında size bilgi verecektir.

Sara hastalığı belirtileri yaşamayan sara hastası çocukların yarısından fazlası ilaçları kesebilir ve nöbet geçirmeden bir yaşam sürdürebilir. Çoğu yetişkin ise nöbet geçirmeden iki veya daha fazla yıl sonra ilaçları almayı kesebilmektedir. (1)

Doğru ilacı ve dozajını bulmak oldukça karmaşık olabilmektedir. Doktorunuz, hangi ilacın reçete edileceğini seçerken durumunuzu, nöbet sıklığını, yaşınızı ve diğer faktörleri dikkate alacaktır. Doktorunuz, antiepileptik ilaçların birbiriyle etkileşime girip girmediğini garantilemek için alacağınız diğer ilaçları da gözden geçirecektir.

Doktorunuz muhtemelen düşük bir dozajda tek bir ilaç reçete edecektir ve nöbetleriniz kontrol altına alınıncaya kadar dozajı kademeli olarak artıracaktır.

Sara nöbetlerini önleyen ilaçların bazı yan etkileri olabilmektedir. Hafif yan etkiler şunları içerir: (2)

  • Yorgunluk
  • Baş dönmesi
  • Kilo almak
  • Kemik yoğunluğunda azalma
  • Deri döküntüleri
  • Koordinasyon kaybı
  • Konuşma problemleri
  • Hafıza ve düşünce problemleri

Daha ciddi olan fakat nadir görülen yan etkiler şunlardır: (3)

  • Depresyon
  • İntihar düşüncesi ve davranışları
  • Şiddetli döküntü
  • Karaciğer gibi bazı organların iltihaplanması

İlaçla sara nöbetlerini en şekilde kontrol altına almak için şu adımları izleyebilirsiniz:

  • İlaçları tam talimatlarında olduğu gibi alın.
  • İlacınızla beraber reçetesiz bir ilaç veya bitkisel ilaçlar kullanmadan önce daima doktorunuza danışın.
  • İlacınızı doktorunuzla konuşmadan asla almayı kesmeyin.
  • Depresyon, intihar düşünceleri veya ruh halinizde veya davranışlarınızdaki olağandışı değişiklikler hakkında yeni ya da artan duygular hissederseniz hemen bu durumu doktorunuza bildirin.
  • Migren varsa doktorunuza bildirin. Doktorlar, migreni önleyebilecek ve sarayı tedavi edebilecek antiepileptik ilaçlardan birini reçete edebilir. (4)

Sara teşhisi konan tüm insanların en az yarısı ilaç tedavisine başlayarak nöbet geçirmeden bir hayat yaşayabilmektedir. Antiepileptik ilaçlar tatmin edici sonuçlar vermezse, doktorunuz ameliyat veya diğer terapileri önerebilir. Durumunuzu ve ilaçlarınızı değerlendirmek için doktorunuzla düzenli şekilde görüşmelisiniz.

Sara Ameliyatı

Sara nöbetleri beynin konuşma, dil, motor fonksiyon, görme ya da işitme gibi yaşamsal işlevleri etkilemeyen küçük, iyi tanımlanmış bir bölümden kaynaklandığını gösterdiğinde ameliyat yapılabilir. Ameliyat sırasında doktorunuz, beyninizin nöbetlere neden olan alanını kaldırmaktadır.

Diğer yandan, sara nöbetleri beynin hareket, konuşma ve diğer işlevleri kontrol eden bir bölümünden kaynaklanıyorsa, ameliyatın sırasında uyanık kalmanız gerekebilir. Doktorlar sizi izleyecek ve işlem sırasında sorular soracaktır. (5)

Diğer Tedavi Yöntemleri

Vagal sinir stimülasyonu: Vagal sinir stimülasyonunda, doktor göğüs derisinin altına vagal sinir stimülatörü adı verilen bir cihazı yerleştirmektedir. Uyarıcıdan gelen kablolar boynundaki vagus sinirine bağlanmaktadır.

Pil ile çalışan cihaz, vagus sinirinden beyninize elektrik enerjisi patlamaları gönderir. Cihaz genellikle nöbetleri yüzde 20 ile 40 oranında azaltabilmektedir.

Çoğu insan antiepileptik ilaç almak zorunda kalmasına rağmen, bazıları ilaç dozlarını düşürebilir. Boğaz ağrısı, ses kısıklığı, nefes darlığı veya öksürük vagus sinir stimülasyonunun yan etkilerinden bazılarıdır. (6)

Ketojenik diyet: Sara hastası olan bazı çocuklarda, yüksek yağ ve düşük karbonhidratlı bir diyet uygulandığında, nöbet riski düşebilmektedir.

Ketojenik diyet olarak adlandırılan bu diyette, vücut, enerji için karbonhidrat yerine yağları parçalamaktadır. Birkaç yıl sonra, bazı çocuklar ketojenik diyeti uygulamayı bırakabilir ve nöbet geçirmeden yaşayabilir. Ketojenik diyet uygulamayı düşünüyorsanız, mutlaka öncesinde doktorunuzdan onay almanız gerekmektedir.

Ketojenik diyetin yan etkileri arasında dehidrasyon, kabızlık, beslenme yetersizlikleri bulunmaktadır. Diyet düzgünse ve tıbben denetleniyorsa, bu yan etkiler nadir yaşanmaktadır. (7)

Sara İçin Hangi Doktora Gidilir?

Eğer çocuğunuz ya da siz ilk defa nöbet geçiriyorsanız, olayı ve olası sebebini bulmak için aile hekiminize veya çocuk doktorunuza başvurun. Doktorunuz sizi nörologlara sevk edebilir. Normal doktorunuz, nöbetleriniz kontrol altındaysa sara hastalığı tedavinizi denetleyebilir. (8)

Sara Hastalığı Nedir?

Epilepsi halk arasında sara hastalığı olarak bilinmektedir. Sara hastalığı, kişinin tekrarlayan nöbet geçirdiği bir durumdur. Sara nöbeti ise beyin sinir hücrelerinin anormal ya da düzensiz aktivitesi olarak tanımlanmaktadır. Bu durum, motor, duyu veya zihinsel işlevin geçici olarak bozulmasına neden olmaktadır.

Öncelikle beynin hangi bölümünde oluştuğuna bağlı olarak, birçok nöbet türü bulunmaktadır. Epilepsi terimi, nöbet türü veya nöbet hakkında ya da nöbetlerin tekrar tekrar neden gerçekleştiği hakkında hiçbir şey söylememektedir. Terim genel olarak hastalığı tanımlamaktadır. Ancak, sara hastalığı altta yatan nedenine bağlı olarak idiyopatik epilepsi ve semptomatik epilepsi olmak üzere iki türe sahiptir. (9)

Sara Belirtileri

Kişini sara başlangıcı ya da sara nöbeti geçirip geçirmediğini anlamak zor olabilmektedir. Bazı nöbetler yalnızca kişiye dikkat edilmesiyle anlaşılabilir. Aksi durumda bunlar fark edilmeyebilir.

Sara nasıl anlaşılır? Bazı belirtiler beynin hangi bölümünde oluştuğuna bağlı olarak değişmektedir. Belirtiler aniden ortaya çıkmaktadır ve aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Kısa bir göz kararması ve ardından bir karışıklık dönemi
  • Giysilerini toplama gibi davranış değişiklikleri
  • Ağızda köpürme
  • Göz hareketleri
  • Çırpınmak
  • Mesane veya barsak kontrolü kaybı
  • Ani öfke, açıklanamayan korku, panik, sevinç veya kahkaha gibi ruh hali değişiklikleri
  • Tüm vücudun sallanması
  • Ani düşme
  • Acı veya metalik bir tat alma
  • Diş sıkma
  • Solunumu geçici olarak durdurma
  • Seğirme ve kolları sarkıtma gibi kontrol edilemeyen kas spazmları

Belirtiler birkaç saniye veya dakika sonra durabilir veya 15 dakika kadar devam edebilir. Nadiren daha uzun süre devam edebilmektedir.

  • Kişi sara nöbeti geçirmeden önce bazı uyarı niteliğinde belirtiler verebilir:
  • Korku ya da endişe
  • Mide bulantısı
  • Vertigo
  • Görsel belirtiler (parlak ışıklar, lekeler veya gözlerin önünde yanıp sönen dalgalı çizgiler) (10)

Sara Nedenleri

Sara neden olur? Sağlıklı insanlar belirli koşullar altında nöbet geçirme ihtimaline sahiptir, ancak bu nöbetler bilinen bir neden yüzünden oluyorsa, durum sekonder veya semptomatik epilepsi ya da sara olarak adlandırılır. Daha yaygın nedenlerden bazıları şunlardır:

  • Tümör
  • Düşük kan şekeri veya sodyum gibi kimyasal dengesizlik
  • Kafa yaralanmaları
  • Belirli toksik kimyasallar veya uyuşturucu madde kullanımı
  • Alkol yoksunluğu
  • Felç, kanama da dâhil
  • Doğum yaralanmaları (11)