Sara Hastalığı Nedir?


Sara hastalığı, hastanın tekrar tekrar yaşadığı nöbetlerle karakterize olan bir beyin bozukluğudur. Bu nöbetler beyindeki sinir hücreleri ya da nöron kümeleri yanlış işaretler gönderdiğinde gerçekleşmektedir. Bu durumda, sara hastası olan bir kişi değişik hisler ve duygulara sahip olabilir, diğer yandan, değişik davranabilir. Şiddetli kas spazmlarına ya da bilinç kaybına neden olabilecek nöbetler meydana gelebilir. Sara hastalığının beyin hasarı ve anormal beyin gelişimi gibi olası birçok nedeni bulunmaktadır, ancak, çoğu durumda nedeni bilinmemektedir.

Doktorlar sara hastalığı teşhisi koymak için beyin taramaları ve diğer testleri uygulamaktadır. Teşhis konduysa, hemen tedaviye başlamak oldukça önemlidir. Sara hastalığının aslında bir tedavisi bulunmamaktadır, ancak, ilaçlarla sara nöbetlerini kontrol altına almak mümkün olabilmektedir. İlaçlar hastaya yardımcı olmadığında, ameliyat veya vagal sinir stimülatörleri gibi cihazlar yardımcı alınabilmektedir. Diğer yandan,  bazı özel diyetler de sara hastası olan çocuklara yardımcı olabilmektedir. (1)

Sara Belirtileri

Kişini sara başlangıcı ya da sara nöbeti geçirip geçirmediğini anlamak zor olabilmektedir. Bazı nöbetler yalnızca kişiye dikkat edilmesiyle anlaşılabilir. Aksi durumda bunlar fark edilmeyebilir.

Sara nasıl anlaşılır? Bazı belirtiler beynin hangi bölümünde oluştuğuna bağlı olarak değişmektedir. Belirtiler aniden ortaya çıkmaktadır ve aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Kısa bir göz kararması ve ardından bir karışıklık dönemi
  • Giysilerini toplama gibi davranış değişiklikleri
  • Ağızda köpürme
  • Göz hareketleri
  • Çırpınmak
  • Mesane veya barsak kontrolü kaybı
  • Ani öfke, açıklanamayan korku, panik, sevinç veya kahkaha gibi ruh hali değişiklikleri
  • Tüm vücudun sallanması
  • Ani düşme
  • Acı veya metalik bir tat alma
  • Diş sıkma
  • Solunumu geçici olarak durdurma
  • Seğirme ve kolları sarkıtma gibi kontrol edilemeyen kas spazmları

Belirtiler birkaç saniye veya dakika sonra durabilir veya 15 dakika kadar devam edebilir. Nadiren daha uzun süre devam edebilmektedir.

  • Kişi sara nöbeti geçirmeden önce bazı uyarı niteliğinde belirtiler verebilir:
  • Korku ya da endişe
  • Mide bulantısı
  • Vertigo
  • Görsel belirtiler (parlak ışıklar, lekeler veya gözlerin önünde yanıp sönen dalgalı çizgiler) (2)

Sara Nedenleri

Sara neden olur? Sağlıklı insanlar belirli koşullar altında nöbet geçirme ihtimaline sahiptir, ancak bu nöbetler bilinen bir neden yüzünden oluyorsa, durum sekonder veya semptomatik epilepsi ya da sara olarak adlandırılır. Daha yaygın nedenlerden bazıları şunlardır:

  • Tümör
  • Düşük kan şekeri veya sodyum gibi kimyasal dengesizlik
  • Kafa yaralanmaları
  • Belirli toksik kimyasallar veya uyuşturucu madde kullanımı
  • Alkol yoksunluğu
  • Felç, kanama da dâhil
  • Doğum yaralanmaları (3)

Sara Tedavisi

Sara nasıl geçer? Genelde, sara hastaları hastalığı kendi başlarına yönetebilmektedir. Tedavi planı belirtilerin ciddiyetine, genel sağlığa ve terapiye ne kadar iyi tepki verildiğine bağlı olmaktadır.

Sara için uygulanan bazı tedavi yöntemleri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Antiepileptik (antikonvülsan, antiseptik) ilaçlar: Bu ilaçlar, yaşanılan nöbet sayısını azaltabilmektedir. Bazı insanlarda, nöbetleri ortadan bile kaldırabilmektedir. Etkili olabilmesi için, ilaç tam olarak reçete edildiği gibi alınmalıdır.
  • Vagal sinir stimülatörü: Bu cihaz ameliyatla göğüs üzerindeki derinin altına yerleştirilmektedir. Boyundan geçen siniri elektrikle uyarılmaktadır. Bu da, nöbetlerin önlenmesine yardımcı olabilmektedir.
  • Ketojenik diyet: İlaç tedavisine yanıt verilmeyen durumlarda hastaların yarısı bu yüksek yağlı, düşük karbonhidratlı diyetten yararlanmaktadır.
  • Sara ameliyatı: Beyindeki nöbet geçirilmesine neden olan alana müdehale edilmektedir. (4)

Sara İçin Hangi Doktora Gidilir?

Eğer çocuğunuz ya da siz ilk defa nöbet geçiriyorsanız, olayı ve olası sebebini bulmak için aile hekiminize veya çocuk doktorunuza başvurun. Doktorunuz sizi nörologlara sevk edebilir. Normal doktorunuz, nöbetleriniz kontrol altındaysa sara hastalığı tedavinizi denetleyebilir. (5)

Sara Hastalığına Ne İyi Gelir?

Sara Bitkisel Tedavisi

Sarımsak: Sarımsak sara hastalığı tedavisinde oldukça faydalı olabilmektedir. Antioksidan, antispazmodik ve antiinflamatuar özelliklere sahip olan sarımsak, vücuttaki zararlı serbest radikallerin yok edilmesine ve sinir sisteminin düzgün çalışmasına yardımcı olur. Böylece sara nöbetlerini önler.

Çarkıfelek: Çarkıfelek çiçeği nöbetleri azaltmaya da yardımcı olabilmektedir. Beyindeki gama aminobütirik asit (GABA) miktarını artırmaya yardımcı olan ve krysin olarak bilinen bir kimyasal madde içermektedir. Bu madde nöbetlerin yanı sıra anksiyete riskini de azaltmaktadır. (6)

Papatya çayı: Papatya çayı, antioksidan ve temizleyici özellikleri ile de bilinmektedir. Aynı zamanda, sara hastalığı belirtilerini de hafifletebilmektedir. Doğal bir yatıştırıcı olan papatya, sinirleri yatıştırmaya yardımcı olmaktadır.

Bektaşi üzümü: Bektaşi üzümü hem güçlü bir C vitamini kaynadığıdır hem de antioksidan ve mineral içermektedir. Özellikle bektaşi üzümü suyu sara hastalığı belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilmekte ve sara nöbetlerini önleyebilmektedir.

Fesleğen: Oldukça faydalı olan bu bitki, sara hastalığı da dâhil olmak üzere birçok hastalık ve rahatsızlığın tedavisinde kullanılabilmektedir. Fesleğenin hoş kokusu vücutta yatıştırıcı, sakinleştirici ve detoks etkisi yaratmaktadır. (7)

Kavun: Çeşitli kavun türleri, sara hastalığı probleminin tedavisinde en iyi tedavi yöntemlerinden biri olarak bilinmektedir. Kavun, sinir sistemine etki etmekte ve radikallerin vücuttan uzak durmasını sağlamaktır.

Misket limon: Misket limon sara hastalığını iyileştirmede etkilidir. Zehirli maddelerin vücuttan temizlenmesine yardımcı olan C vitamini açısından iyi bir kaynaktır ve vücudun bağışıklık sistemini güçlendirmektedir. Saf limon suyunun tüketilmesi kan dolaşımını hızlandırmaktadır.

Hardal tohumu: Hardal tohumu sara hastalarına yardımcı olabilmektedir. Düzenli olarak yemeklerde hardal tohumu kullanılabilir. Hardal tohumlarından elde edilen yağı kullanmak da etkilidir. (8)

Sara Evde Tedavi Yöntemleri

Hindistan cevizi yağı: Hindistan cevizi yağı, sara hastalığı tedavisinde oldukça etkilidir. Hindistan cevizi yağında bulunan yağ asitleri (orta zincirli trigliseritler) beyin hücreleri üzerinde terapötik etkilere sahiptir. Aynı zamanda, beyin hücreleri için enerji temin etmekte ve sara belirtilerini hafifletmektedir.

Epsom tuzu: Yapılan araştırmalara göre, Epsom tuzu, sara hastalarının yaşadığı nöbetleri azaltmada etkili olabilmektedir. Epsom tuzunda bulunan magnezyum sülfat beynin fizyokimyasal hücre ilişkisini değiştirebilmektedir, böylece de nöbetlerin ve konvülsiyonların frekansını azaltmaktadır. (9)

Süt: Sütte bulunan kalsiyum beyin sağlığı için hayati bir mineraldir. Günlük olarak tüketilen süt, beynin bu minerali düzenli olarak almasını sağlamaktadır. Aynı zamanda, sütte bulunan su içeriği vücudu sulu da tutmaktadır.

Susam yağı: Susam yağıyla yapılan masaj sara belirtilerini rahatlatmaya yardımcı olabilmektedir. Avuç içine alınan birkaç damla susam yağıyla avuç içlerine, şakaklara ve ayaklara masaj yapabilirsiniz.

Uçucu yağlar: Uçucu yağlar doğal yatıştırıcı ve sakinleştiricilerdir. Sinir sağlığını korumak ve sara hastalığıyla ilgili kaygı ve stres düzeyini azaltmak için lavanta, ylang ylang ve papatya yağlarını günlük olarak kullanılabilirsiniz. (10)

Tavsiyeler

Sara hastalığı nöbet riskini azaltmaya yardımcı olabilecek bazı tavsiyeler şöyle olabilmektedir:

  • Düzenli bir uyku çekmeye özen gösterin, her gece dinlenmiş olarak uyanacak kadar uyumaya çalışın.
  • Stres yönetimi ve gevşeme tekniklerini öğrenin.
  • Uyuşturucu ve alkolden mutlaka kaçının.
  • Tüm ilaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde almaya çalışın.
  • Parlak, yanıp sönen ışıklardan ve diğer görsel uyaranlardan uzak durun.
  • TV ve bilgisayar başında çok fazla saat harcamamaya çalışın.
  • Video oyunları oynamaktan kaçının.
  • Sağlıklı bir diyetle beslenin.

Sara hastalığı durumunda hastalığın nedenleri ve nasıl tedavi uygulanacağı kararlaştırılana kadar en iyi korunma yöntemi nöbet tetikleyicilerinden uzak durmaktır. Nöbetlerin sıklığını ve hangi koşulların ardından gerçekleştiğini dikkate almak oldukça yardımcı olacaktır. (11)