Parkinson Belirtileri


Parkinson hastalığı, hareket, bilişsel sorunlar, davranış sorunları gibi duyusal ve uyku güçlükleri ile ilgili sorunlara neden olur. Belirti ve bulgular genellikle yavaş, yavaş ve çoğunlukla rasgele olacak şekilde başlar.

Her bir hasta, benzersiz bir dizi belirtiden farklı şekilde etkilenmektedir. Hastalar aynı zamanda tedaviye de farklı tepki verme eğilimindedir. Belirtilerin şiddeti de oldukça değişkendir. Bazı hastalar birincil belirti olarak titreme (sallama) yaşayabilirken diğerleri titreme yaşamaz, ancak denge sorunları ile mücadele etmek zorunda kalırlar. Parkinson başlangıcı bazı kişiler için yavaş gelişebilirken diğerleri için hızlı ilerleyebilir. (1)

Parkinson nasıl anlaşılır? Parkinson hastalığı belirtileri, yavaş fiziksel hareketler (bradikinezi), titreme (sallanma), kas sertliği (sertlik) ve postural dengesizlik (denge ve koordinasyon bozukluğu) olmak üzere dört ana belirtiyi içermektedir. Bunlara birincil motor belirtiler denmektedir. (2)

Birincil Motor Belirtiler

Bradikinezi (hareket yavaşlığı): Sandalyeden kalkmaya çalışmak gibi bir hareketi başlatmak bile zorlaşabilir. Hastanın görevlerini yerine getirmesi genellikle daha uzun sürer. Koordinasyon eksikliği de meydana gelmektedir. Zorluk yalnızca hareketin uygulanması ile değil, planlama ve başlatma ile de ilgilidir. Bradikinezi yaşlı hastalar tarafından sıklıkla göz ardı edilir, çünkü onlar normal yaşlanma döngülerine girdiklerini düşünürler, ancak başka belirtiler de oluşmaya başlarsa teşhis için bir doktora başvururlar. (3)

Titreme (sallama): Titreme sıklıkla başparmağın veya işaret parmağının ileri geri titremesi gibi başlar. Titreme vücudun bir ayağında veya bir tarafında başlayabilir. Çene veya yüzde daha az sıklıkla titreyen yerlerdir. Titremelerin vücut dinlendiğinde ortaya çıkması daha muhtemeldir. Stres veya kaygı titremenin daha belirgin olmasına neden olabilir. Bununla birlikte, birçok hastada ciddi titreme her zaman mevcut değildir. (4)

Diğer koşullar, multipl skleroz, ensefalit (beyin iltihabı) veya alkolizm gibi belirtilerinden biri olan titremeyi içerebilir. Titremenin varlığı, bireyin Parkinson hastalığına sahip olduğu anlamına gelmez. Yapılan araştırmalara göre, Parkinson hastalarının yaklaşık % 70’inde erken bir aşamada hafif bir titreme görülür. (5)

Sertlik (kas sertliği): Kasların sertleştiği hissedilmektedir. Bazı günlük görevleri yapmak, bir sandalyeden kalkmak, yatakta dönmek, vücut dilini uygun bir şekilde kullanmak veya ince parmak hareketleri yapmak oldukça zahmetli olabilir. En yaygın olarak, sertlik bacaklarda ve boyunda görülür. Çok şiddetli olabilir, çünkü hareket aralığı ciddi derecede zayıflar. Bazen beraberinde ağrı da meydana gelebilir. (6)

Duruş ve Denge: Ayakta durulduğunda dengesizlik veya dengede bozulma meydana gelebilir. Bu belirtiler, bradikinezi ile birlikte düşme riskini de önemli ölçüde artırmaktadır.

İkincil Motor Belirtileri

  • Eğilme eğilimi, öne doğru eğilmez
  • Kramp
  • Konuşma bozuklukları
  • Yorgunluk
  • El yazısı çok küçük ve sıkışık olabilir (mikrografi)
  • Bozuk ince motor becerisi (ince parmak hareketleri)
  • Engellenmiş motor koordinasyonu
  • İstemsiz hareketler ve uzun kas kasılmaları (distoni)
  • Yüz ifadesinin kaybolması (bazı kişiler, konuşurken ilgisiz (ifadesiz) görünebilir, bazıları ise göz kapaklarını bile kapatmadan sabit şekilde bakmaktadır)
  • Cinsel işlev bozukluğu
  • Konuşma problemleri (konuşmalar daha hızlı, yavaş veya monoton olabilir, tekrarlanan kelimeler ya da saçmalama olabilir)
  • Yutma zorlukları (disfaji)
  • Yürürken kollar sallanmayabilir (7)

Diğer Belirtiler

  • Demans (bu hastalığın ilerleyen aşamalarında ortaya çıkabilir, hastada hafıza ve zihinsel berraklık sorunları olabilir, Parkinson olan bir kişinin demans gelişme olasılığı diğer insanlara göre 6 kat daha fazladır)
  • Uyku sorunları (Parkinson hastalığına yönelik ilaçlarla kötüleşebilir, bununla birlikte, uyku sorunları hastalığın temel özelliğidir, hasta gün boyunca aşırı uykulu olabilir)
  • Kabızlık
  • Depresyon
  • Disfaji (yutma zorluğu)
  • Yorgunluk, enerji kaybı
  • Parestezi (kişinin cildinde karıncalanma veya uyuşma hissi (iğneleme))
  • Ağrı duygusunun azalması
  • Koku duyusunun azalması
  • Üriner inkontinans (mesane zayıflığı)
  • İdrar retansiyonu (idrara çıkma zorluğu) (8)

Parkinson Hastalığı Nedir?

Parkinson hastalığı, kişinin konuşmasına yazı yazmasına müdehale eden ilerlemiş bir sinir sistemi bozukluğudur. Belirtileri genellikle yavaş yavaş gelişir. Çoğu zaman, bir el her zamankinden çok hafif titremeye başlar.

Parkinson hastalığı olan insanların hareketlerinde bir sertlik meydana geldiği fark edilir. Kişi daha önce hareket ettiği hızda hareket etmede zorluk çeker. Buna bradikinezi denmektedir. Parkinson hastası olan kişinin kasları zayıflar ve birey olağandışı bir duruş sergileyebilir.

Parkinson hastalığı, hareket bozuklukları adı verilen bir grup rahatsızlığı içermektedir. Hareket bozuklukları, beyin felci, Ataksi (denge bozukluğu) ve Tourette sendromu gibi nörolojik temelleri olan anormal vücut hareketlerini tanımlar. (9)

Parkinson hastalığı nedir hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Parkinson Nedenleri

Parkinson neden olur? Parkinson hastalığında beyindeki belirli sinir hücreleri (nöronlar) yavaş yavaş parçalanır veya ölür. Belirtilerin birçoğu beyninizde dopamin denilen kimyasal bir haberci üreten nöronların kaybından kaynaklanmaktadır. Dopamin seviyeleri düştüğünde anormal bir beyin aktivitesine neden olur ve bu da Parkinson hastalığına yol açar.

Parkinson hastalığının nedeni bilinmemektedir, ancak aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir:

  • Genetik faktörler
  • Çevresel tetikleyiciler
  • Lewy cisimciğinin varlığı (10)

Parkinson nedenleri daha fazlası için

Parkinson Tedavisi

Parkinson nasıl geçer? Şu anda Parkinson hastalığının bir tedavisi bulunmamaktadır, ancak belirtileri gidermek ve yaşam kalitenizi korumaya yardımcı olan tedaviler mevcuttur.

Bu tedaviler şunları içerir:

  • Destek terapileri – fizik tedavi gibi
  • İlaç
  • Ameliyat (bazı insanlar için)

Genellikle belirtilerin hafif olduğu Parkinson hastalığının erken dönemlerinde herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Bununla birlikte, durumun izlenebilmesi için uzmanla düzenli olarak görüşülmelidir.  Sağlık bakımı ekibiniz, aileniz veya bakıcılarınızla bir bakım planı üzerinde anlaşmaya varılmalıdır. Böylece hem erken dönemlerinde hem de ilerideki zamanlarda nasıl bir yol izleneceği gözden geçirilir. (11)

Parkinson Ameliyatı

Parkinson ameliyatı sadece ilaçlar belirtileri yeterince kontrol edemediğinde düşünülmektedir. Parkinson için kullanılan iki cerrahi yaklaşım ise pallidotomi ve talamotomidir. (12)

Parkinson İçin Hangi Doktora Gidilir?

Parkinson hastalığı teşhisi ve tedavisi için öncelikli olarak fiziksel hareketi etkileyen hastalıklarla ilgili bir nöroloji (sinir sisteminin anatomi, fizyoloji ve hastalıkları ile ilgilenen tıp dalı) uzmanına başvurulmalıdır. (13)

Detaylı bilgi almak için bakınız: parkinson tedavisi