Osteoartrit Belirtileri


Osteoartrit yani halk arasında bilinen ismiyle kireçlenme, 65 yaş üstü yetişkinlerin üçte birinden fazlasını etkilemektedir. Genç yetişkinlerin önemli bir kısmı da osteoartrit belirtilerini yaşamaktadır.

Osteoartrit başlangıcı, kıkırdağın yaş veya ağır kullanım nedeniyle kopmaya başlamasıyla ortaya çıkar. Kıkırdak normalde kemik uçlarını örter ve kemiklerin serbestçe hareket etmelerini sağlar. Kıkırdak dejenerasyonu eklem kemiklerini ortaya çıkarır ve kemiklerin birbirine temas etmesine neden olur. (1)

Osteoartrit nasıl anlaşılır? Osteoartrit ana belirtileri şunlardır:

  • Ağrı
  • Etkilenen eklemleri hareket ettirmede sorun yaşama
  • Sertlik (güne başlarken daha şiddetlidir, ancak kişi hareket etmeye başladıktan yaklaşık 30 dakika sonra düzelmeye başlar)

Bazı durumlarda osteoartrit olan bazı kişiler bu belirtileri yaşamayabilir. Belirtiler genelde yalnızca bir eklemde veya sadece bir kaçında hissedilir. Birçok durumda bu belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkar.

Osteoartrit ’in diğer belirtileri ise şunları içerir:

  • Etkilenen eklemler her zamankinden daha büyüktür
  • Eklemi bir süre hareket ettirmedikten sonra ağrı ve sertlik daha da kötüleşir
  • Eklemlerde sıcaklık hissi
  • Kas kaybı
  • Etkilenen eklemdeki hassasiyet
  • Etkilenen eklemlerde hareket sınırlılığı
  • Hasta, etkilenen eklemde çıtırtılı bir ses hissedebilir (2)

Sertleşme (Kireçlenme)

Osteoartrit olan çoğu insan için, sertlik sabahları oldukça rahatsız edici olur. Genellikle, hareketsizlik veya dinlenme periyotlarından sonra da daha kötüleşir. Bu zamanlarda, eklemler fazlasıyla hissedebilir. Ağrı, sertlik ve hareket etmede zorlama en belirgin belirtilerdir.

Ağrı

Eklem hastalıklarının en ortak belirtisidir. Kas ağrısı çevredeki dokuda da oluşabilir. Genellikle ağrı ve sertlik uykudan veya bir süre hareketsizlikten sonra daha yoğun olur. Osteoartrit olan bazı insanlar, eklem hareketleri sırasında daha fazla ağrı hissetmekte ve dinlenme sırasındaki ağrıları azaltmaktadır. Zamanla, eklemler kullanılmadığında bile ağrı oluşabilir. Ağrıyla beraber eklem hassasiyeti de başlamaktadır. (3)

Şişme

Şişme, romatizmal artrit olan hastalarda daha yaygın olarak görülen bir belirtidir. Bununla birlikte, osteoartrit olan insanlar da şişme yaşayabilirler. Şişkinlik, tahriş edici maddelere, (örneğin; kemiğe temas eden kemik gibi) vücudun bir tepkisidir. Bu durum yaşanan sertlik ve ağrıya katkıda bulunur.

Esneklik kaybı ve hareket alanı kısıtlılığı

Osteoartrit olan insanların yaklaşık yüzde 80’inde hareket alanı ile ilgili bazı sorunlar yaşanmaktadır. Yaklaşık yüzde 25’inin günlük yaşam aktivitelerine katılabilmesi için yardıma ihtiyacı bulunmaktadır.

Yorgunluk

Osteoartrit olan insanlar genellikle yaşamanın temel günlük görevlerini yerine getirmek için ekstra fiziksel gayret göstermek zorundadırlar. Bu yorgunluğa neden olabilir.

Eklemlerin ses çıkarması

Osteoartrit olan birçok insan hareket ederken eklem sesleri duyar.

Ateş

Ateş genellikle bir osteoartrit belirtisi değildir. Bununla birlikte, yaygın inflamasyon düşük dereceli bir ateşe neden olabilir. (4)

Diz, kalça veya eller en sık etkilenen eklemlerdir. (5)

Dizlerde Osteoartrit

Osteoartrit bir yaralanma (veya başka bir durum) sebep olmadıkça, çoğu durumda her iki dizi de etkiler. Hasta yürürken, özellikle yokuş yukarı veya merdiven çıkarken ağrı yaşar. Dizler pozisyonda kilitlenebilir, bu da bacağın düzeltilmesini zorlaştırır. Diz, kullanıldığında yumuşak, çıtırtılı bir ses çıkarabilir.

Kalçalarda Osteoartrit

Bir arabanın içine girip çıkmak veya ayakkabı ve çorapları giymek gibi kalça ekleminin hareketini gerektiren herhangi bir şey sorunlara neden olur.

Kalçadaki ağrı oldukça yaygındır, ancak kalçalarında osteoartrit bulunan bazı hastalar dizlerinde de ağrı çekerler. Daha az sıklıkta, uyluklarda ve ayak bileklerinde de ağrı hissedilebilir.

Ağrı genellikle yürüme sırasında hissedilir. Ancak bazı insanlar dinlenirken bile acı çekebilirler. (6)

Ellerde Osteoartrit

Bu durumdan üç alan etkilenebilir:

  • Başparmak tabanı
  • Parmakların üst eklemi (tırnağa en yakın)
  • Parmakların orta eklemi

Parmaklar sert, şişmiş ve ağrılı olabilir. Bazen parmak eklemlerinde çarpmalar meydana gelebilir. Bazı durumlarda parmak ağrısı azalır ve sonunda kaybolur; şişme ve yumrular kalır.

Etkilenen eklemlerde parmaklar biraz yana eğilebilirler. Parmakların arkasında sıvı dolu topaklar (kistler) gelişebilir; genellikle ağrılıdırlar.

Başparmakla bileğin yerde bir yumru gelişebilir. Bu durum yazı yazmak ya da kavanoz açmak gibi günlük işleri zor ve ağrı verici hale getirebilir. (7)

Acil olarak tıbbi yardım gerektiren durumlar

Osteoartrit yaşam kalitenizi olumsuz etkileyebilir. Bununla birlikte, genellikle acil yardım gerektiren bir hastalık değildir. Eklem ağrısına, diğer ciddi sağlık sorunları da neden olabilir. Aşağıdaki durumlarda doktorunuzu başvurun:

  • Eklem ağrısının üç günden uzun sürmesi
  • Şiddetli, açıklanamayan eklem ağrısı
  • Eklemde şiddetli şişlik
  • Eklem hareketinde zorluk
  • Eklem çevresindeki deride ısı veya kızarıklık
  • Ateş veya açıklanamayan kilo kaybı (8)

Osteoartrit Hastalığı Nedir?

Osteoartrit yani halk arasında yaygın olarak bilinen kireçlenme, artritin en yaygın biçimidir ve dünya genelinde milyonlarca insanı etkilemektedir. Kemik uçlarındaki koruyucu kıkırdağın zamanla aşınmasıyla ortaya çıkmaktadır.

Osteoartrit vücudunuzdaki herhangi bir ekleme zarar verebilmesine rağmen, en çok elinizde, dizlerinizde, kalçalarınızda ve omurganızdaki eklemleri etkilemektedir.

Altta yatan süreç tersine çevrilmemesine rağmen, osteoartrit belirtileri genellikle etkili bir şekilde kontrol altına alınabilir. Aktif olma, sağlıklı bir kilo verme ve diğer tedaviler hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir, ağrı ve eklemin işlevini iyileştirmeye yardımcı olabilir. (9)

Osteoartrit hastalığı hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Osteoartrit Nedenleri

Normal yaşamın bir parçası olarak, eklemleriniz sürekli olarak hafif hasarlara maruz kalır. Çoğu durumda, vücut hasarı kendisi onarır ve bu durumda herhangi bir belirti yaşamazsınız.

Fakat osteoartrit durumunda, kemiklerin uçlarındaki koruyucu kıkırdak bozulur ve ağrıya neden olur, şişer ve eklem hareketini sınırlandırır. Kemik büyümeleri gelişebilir ve bölge iltihaplanabilir (kırmızı ve şişmiş).

Osteoartrit neden olur? Kesin nedeni bilinmemekle birlikte bazı koşulların osteoartrit gelişme riskinizi artırdığı düşünülmektedir:

Eklem yaralanması – ekleminizde oluşan bir yaralanma veya ameliyat sonrasında eklemin iyileşmeye zaman bulamadan aşırı şekilde kullanımı

Diğer koşullar (sekonder artrit) – osteoartrit, romatoid artrit veya gut gibi daha önceki veya mevcut bir durumla ciddi hasar gören eklemlerde ortaya çıkabilir

Yaş – büyüdükçe eklem rahatsızlıkları geliştirme riski artar

Aile öyküsü – yapılan çalışmalarda osteoartrit’ in kalıtsal bir hastalık olup olmadığı net olarak ortaya konmamış olsa da, aileden birinin osteoartrit geçmişi olması riski artırabilir

Obezite – obez olma, özellikle diz ve kalça eklemlerinizde fazla gerginlik yaratır (10)

Osteoartrit nedenleri daha fazlası için

Osteoartrit Tedavisi

Osteoartrit nasıl geçer? Osteoartrit için bilinen herhangi bir tedavi mevcut değildir, ancak durum zamanla kötüleştiği için belirtilerin hafifletilmesi üzerine bir takım tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Osteoartrit belirtilerinin hafifletilmesine yardımcı olması için uygulanan başlıca tedavi yöntemleri ise şunları:

Yaşam tarzı önlemleri: Sağlıklı bir şekilde kilo vermek ve düzenli olarak egzersiz yapmak gibi değişiklikler osteoartrit belirtileriyle mücadele etmenize yardımcı olur.

İlaç: İlaçlar tedavi yöntemi daha çok ağrıyı hafifletmeye üzerine odaklanmaktadır.

Destekleyici tedaviler: Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu, Sıcak veya soğuk kompresler, masaj terapisi, yardımcı cihazlar gibi günlük aktiviteleri daha kolay yapabilmek için uygulanan tedavi yöntemleridir.

Bu tedavi yöntemlerinin yararlı olmadığı bazı durumlarda ise hasar görmüş eklemleri onarmak, güçlendirmek veya yerini almak için cerrahi de düşünülmelidir. (11)

Osteoartrit ameliyatı: Eklem ameliyatı ciddi hasar görmüş eklemlere müdehale etmek için uygulanmaktadır. Bu yöntemle özellikle kalçalar veya dizlerdeki eklemler onarılır ve değiştirilir. Doktor eğer hastayı eklem ameliyatına uygun görürse bir ortopedi cerrahına yönlendirecektir. (12)

Osteoartrit için hangi doktora gidilir: Osteoartrit olup olmadığınızı anlamak için aile hekimine ya da dâhiliye (iç hastalıklar) uzmanına başvurabilirsiniz. Tedavinin sonraki aşamalarında fizyoterapist, ortopedi cerrahı ya da bir diyetisyen size yardımcı olabilir. (13)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Osteoartrit Tedavisi