Nane çayının faydaları nelerdir?


Nane sakız ve diş macunu yapımında oldukça popüler bir lezzettir; aynı zamanda çayı mideyi sakinleştirmeye oldukça etkili, sindirime destekçi ve oldukça faydalı bir bitkidir. Bu yatıştırıcı ve uyuşturucu etkisi sayesinde genellikle baş ağrısı, cilt tahrişi, bulantı, ishal, adet krampları, gaz ve depresyon ilişkili kaygının tedavisinde kullanılmaktadır. Ayrıca soğuk algınlık belirtilerinde ve göğüs bölgesi ağrıları için losyonlarda kullanılmaktadır. Test tüplerinde, nane anti bakteriyel, anti mantar ve anti viral özellikleri sayesinde bakteri, mantar ve bazı virüs türlerini öldürebilmektedir. Mentol ve metil salisilât nanenin ana maddeleridir ve antispazmodik özellikleri nedeniyle gastrointestinal sistem üzerinde yakinleştirici bir etkiye sahiptir. Bazı araştırmalar hazımsızlık sorunları ve irritabl barsak sendromu içinde nane kullanımını desteklemektedir. (1)

Oldukça güçlü olan nane çayı küçük miktarlarda vitamin A, vitamin C, vitamin B2, bakır, kalsiyum, potasyum, demir ve magnezyum içerir. Antioksidanlarla dolu olan bu çay yaşlanma karşıtı etki için mükemmel bir seçenektir. Nane çayı içmenin oldukça faydalı olmasının nedeni sahip olduğu aktif bir bileşen olarak bilinen mentol özelliğinden gelmektedir. (2)

nane çayının sağlığa faydaları

Nane çayının sağlığa faydaları

Sindirimi destekler: Nane yağı ve nane çayı çeşitli sindirim, mide ve bağırsak sorunları için binlerce yıldır kullanılmaktadır. Hatta arkeolojik kanıtlar aslında nane bitkisinin 10.000 yıl öncesinden beri besin takviyesi olarak kullanıldığını kanıtlamıştır. Nane çayı gaz giderici olarak bilinmektedir, bu da vücutta birikme nedeniyle oluşan şişkinlik, kramp ve mide rahatsızlıklarına neden olan gazın giderilmesin yardımcı olduğu anlamına gelmektedir. Ayrıca nane çayı sindirim verimliliğini artırmak için safra akışını uyarır ve sağlıklı bağırsak hareketlerine teşvik eder. Nane çayı gaz giderici olduğu gibi analjezik bir etkiye de sahiptir; bu yüzden kramplar, şişkinlikler ve hazımsızlık nedeniyle oluşan ağrıları yatıştırmaktadır. Nedeni ise bağırsak ve sindirim sistemindeki kasları gevşetmesinden kaynaklanmaktadır. İshal, irritabl bağırsak sendromu ve kabızlık gibi problemlere yardımcı olan nane çayı sistem hareketlerine daha iyi bir aktivite düzeyi getirmektedir. (3)

Ateşi düşürür: Nanenin sahip olduğu mentol etkisi soğutma görevi görerek yüksek ateşi düşürmeye yardımcı olur. Nanedeki mentol faktörü vücudu terleterek soğumasını sağlamaktadır. Nane çayının sindirilmesiyle toksinler terleme yoluyla vücuttan dışarı atılır ve böylece vücuttaki ateş düşmektedir. Nane çayı içmek ayrıca yüksek ateşin yarattığı semptomlara da iyi gelmektedir.

Stresi rahatlatır: Zihin ve beden stres tarafından sarılmış ise bir fincan sakinleştirici nane çayı içmek size biraz rahatlamaya sağlayacaktır. Nane çayındaki mentol bir kas gevşetici olarak çalışarak gergin kasları rahatlatmaktadır. Eğer bitkin düşmüş hissediyorsanız uyumadan önce bir fincan nane çayı içmeniz size rahat ve dinlendirici bir uyku için yardımcı olacaktır. (4)

Kötü nefesi azaltır: Kötü nefes probleminden muzdarip olan kişiler daha hoş bir koku sağlaması için nane çayını yudumlayabilirler. Düzenli olarak nane çayı içmenin kalıcı kötü nefes problemlerinden kurtulmak isteyenlere yardımcı olacağı söylenmektedir, ancak bu iddiaların bilimsel anlamda tamamen onaylanması gerekmektedir. (5)

Soğuk algınlık ve gribe iyi gelir: Tıkanıklık, ateş, burun akıntısı soğuk algınlık ve gribin en tipik belirtileridir. Neyse ki bu belirtileri ortadan kaldırmak için çayını yaparak kullanabileceğiniz bir nane bitkisi mevcuttur. Nane çayının içinde bulunan mentol doğal bir dekonjestan olarak kabul edilir; öksürük ve nefes almada zorluğa neden olan balgama sökmeye yardımcı olmaktadır. Naneyi insanlar genelde yağ olarak göğüs bölgesini ovmak için kullanmaktadır fakat sadece bu değil solunum ve burun tıkanıklığı için yardımcı pek çok kreme de dâhil olmaktadır. Nane bitkisinin yapraklarında astıma yardımcı olduğu söylenen rozmarinik asit bulunmaktadır. Bu asidi doğal yollarla almak nefesi daha kolay açmayı sağlayacaktır. Eğer öksürük ve boğaz ağrısından şikâyetçiyseniz bu sıcak içecek size bir rahatlama sağlayacaktır. (6)

Adet ağrılarını tedavi eder: Nane çayı genel olarak daralan kasları gevşetmeye yardımcıdır. Bu çay sporculardan tutan kaygı ve endişeden muzdarip insanlara kadar herkes için faydalı olmaktadır. Bununla birlikte rahim duvarı kaslarını ve bazı belirli kaslarından dolayı oluşan rahatsızlıkları tedavi etmektedir. Mentolün sahip olduğu antispazmodik özellikler mide rahatsızlıklarının yanı sıra menstrüel krampların tedavisine de yardımcı olmaktadır. 2 ya da 3 gün boyunca günde bir fincan nane çayı içmek regl sırasındaki krampları hafifletmekte ve regl öncesinde yaşanan PMS ve Dismenore rahatsızlıklarını yatıştırmaya yardımcı olmaktadır. (7)

Karaciğeri ve safra kesesini destekler: İyi çalışır durumda bir karaciğer ve safra kesesi sahibi olmak için düzenli olarak nane çayı içmekte fayda vardır. Her derde deva olabilen bu bitki ağrılı safra kesesi ataklarını rahatlatmaya yardımcı olmaktadır. Ayrıca düzenli olarak nane çayı tüketimi küçük safra kesesi taşlarını eriterek genel tedavi planına etkisini gösterebilmektedir. (8)

Kilo vermeye yardımcıdır: Eğer çok paralar harcamak istemediğiniz sihirli bir çay arıyorsanız nane çayı en doğrusu olacaktır ve böylece nane çayının faydalarından da biraz yararlanmış olursunuz. Bu naneli lezzeti tüketmek iştah bastıcı olarak görev yapması ve daha az yemek yemenin sağlanması için yardımcı olacaktır. Nane çayını yeşil çay ile harmanlayarak tüketmek yaptığınız egzersiz programlarıyla beraber metabolizmanın hızlanmasını destekleyecek ve maksimum sonuç almanızı sağlayacaktır. Yine de nane çayı çoğu insanın istediği gibi büyük kilo kayıplarına neden olmasa da düzenli tüketimi yeme içme ve kilo verme hedeflerinize ulaşmanız için oldukça yardımcı olacaktır. (9)

Kusma ve mide bulantısına iyi gelir: Her hangi bir hastalığa yakalanmak mide bulantısı ve kusma gibi tatsız durumlara yol açabilmektedir. Nane çayı gevşeticidir; bu yüzden tekne, uçak ya da hastalık nedeniyle hissedilen mide bulantısı ve kusma ihtimalini azalmaya yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda hastalık nedeniyle oluşan mide ağrısını azaltmakta, nanenin sahip olduğu anti inflamatuarlar nitelikler midenizin normale dönmesini sağlamaktadır. (10)

Hafızayı kuvvetlendirir: Eğer bir şeyleri hatırlamakta zorluk çekiyorsanız nane çayını deneyebilirsiniz. Yeni bir araştırmaya göre, sağlıklı erişkinlerde uzun süre nane çayı tüketimi çalışan belleği artırmaktadır. (11)

Uykuya yardımcıdır: Nane çayı kafein içermemekte ve uyuma problemi yaşayan insanlara genellikle tavsiye edilmektedir. Eğer ağır bir yemek sonrası midenin sakinleşmesi gerekiyorsa bu bitkisel ve şifalı çay oldukça iyi gelmektedir. Genellikle iyi bir gece uykusu için önerilmesinin de nedeni budur.

Bağışıklık sistemini güçlendirir: Anti bakteriyel özellikler içerdiği için nane çayı içmek bağışıklık sistemini desteklemekte ve güçlendirmektedir. (12)

Baş ağrısını hafifletir: Nane çayı genellikle stres ve kötü beslenmenin neden olduğu baş ağrılarını durdurmada etkilidir.  Baş ağrılarının genelde nedeni beyindeki kan damarlarının sıkışmasıdır. Etkili ağrı kesiciler beyindeki kan damarlarını gevşeterek ağrıyı kesmektedir. Nane çayı da aynen bu şekilde çalışarak beyindeki kan damarlarını gevşetip baş ağrısı olanlarda rahatlama sağlamaktadır. (13)

Diş ağrısını giderir: Çok yönlü bir bitki olan nanenin bir başka yararı da ağzınızdaki ağrıları dindirme yeteneğidir. Eğer nane çayınızı yudumlarken diş ağrısı, hafif bir yara ya da iltihaplı diş etleriniz varsa çayınızı ağzınızın içinde döndürerek yudumlamak bu sıkıntıları hafifletecektir. Ağrıyan diş ve diş etlerine sıcak çayı doğrudan uygulayabileceğiniz gibi nemli bir nane çay poşetini kullanmakta etkili olacaktır. (14)

Nane çayının cilde olan faydaları

  • Yağlı cildi tedavi eder: Çağlardan beridir mentol yağlı ciltleri tedavi etmek için kullanılmaktadır. Cildimiz kir ve toz parçacıklarını çekmede adeta bir mıknatıs gibi davranır. Nane yapraklarının temel unsuru olan mentol yağ bezlerinden gelen yağın salgılanmasını engellemektedir. Bu da yağsız ve kusursuz bir cilde sahip olmak için size yardımcı olacaktır.
  • Cilt tahrişini tedavi eder: Eğer cildiniz hassas ve sık olarak tahriş sorunuz yaşıyorsanız sıcak nane çayını deneyebilirsiniz. Zamanla cildinizdeki alerji ve tahrişi yatışmaya yardımcı olacaktır. Ayrıca nanenin soğutma özelliği böcek sokması, döküntü, cilt iltihabı ve yanma gibi durumları yatıştıracaktır.
  • Akneyi tedavi eder: Nane yaprağında mevcut olan mentol sivilce ve akneleri kurutmaya yardımcı olmaktadır. Mentolün soğutma etkisinin yağlı ve sivilceye eğilimli ciltler üzerinde büyülü bir etkisi vardır. (15)

Saçı uzatmaya yardımcı olur: Nane çayı kafa derisi üzerindeki kan dolaşımını artırarak saç köklerine yardımcı olmaktadır. Böylece saçın güçlü bir şekilde büyümesi sağlanmaktadır. Eğer saçınızdaki açılmalardan şikâyetçiyseniz nane çayını deneyip farkı gözlemleyebilirsiniz. (16)

Nane çayı tarifi

Nane çayının hazırlanışı

  • Size taze nane yaprakları denemeyi öneririz. Onları iyice durulayın ve tercihen bir havanın içinde ezin. Bu tıbben yararlı olan yağların serbest kalmasını sağlayacaktır.
  • Eğer taze nane yaprakları yoksa hazır çay paketlerinde olanları da aynı işlemi yaparak kullanabilirsiniz.
  • 250 ml suyu kaynattıktan sonra 5 dakika daha bekleyin sonra ateşin kapatın ve nane yapraklarını ya poşet çayı içine ekleyin. Bitki çayları kaynamak yerine sıcak buharla demlendiğinde daha iyi sonuç vermektedir.
  • 5-10 dakika üstünü kapattığınız çayı bekletin ama soğumasına izin vermeyin.
  • Daha sonra çayın içindeki nane yapraklarını fincanınızdan çıkarmalısınız.
  • Çayın lezzetini artırmak istiyorsanız yapabileceğiniz birkaç şey vardır. Genellikle bunun en iyi yolu bal, süt, limon ve limon suyudur. Portakal dilimleri de kullanılabilir. Bunlar eklemek için güzel olabilir fakat diğer yandan nane çayının lezzetini maskelemesine de izin vermemelisiniz. (17)

Adaçaylı, dağ kekikli, naneli çay

Kekik, nane ve adaçayı öksürük ve ateş için iyidir. Kekik güçlü bir antiseptik olarak, adaçayı mukus birikimini engellemek için kullanılmaktadır. Nanenin sahip olduğu uçucu yağ ise soğuk algınlıkta yaşanan tıkanıklığı hafifletmek ve nefesi açmak için düşünülmektedir.

  • 1 çay kaşığı kekik
  • 1 çay kaşığı adaçayı
  • 1 çay kaşığı kurutulmuş nane
  • 1 fincan kaynamış su

Bir çay topuna ya da süzgece otları yerleştirin.

Üzerine sıcak suyu dökün ve üstünü kapatarak 8-10 dakika bekleyin.

Bal ile tatlandırın. 3-4 gün boyunca günde 1 ya da 2 bardak sıcak olarak tüketebilirsiniz. (18)

Limonlu, zencefilli, naneli çay

  • Sıcak su
  • 1 parça zencefil kökü
  • 1 adet limon
  • 1-2 çay kaşığı bal
  • 2 adet taze nane yaprağı

Elektrikli çay makinesinde ya da ocakta suyu kaynatın. Su sıcakken limonun suyunu sıkın. Zencefil kökünü ve nane yapraklarını dilimleyin. Daha sonra sıcak suyu zencefil, nane, limon suyu ve balın üzerine dökün. 5 dakika bekledikten sonra çayınız servise hazır olacaktır. (19)

 

Nane çayı maskesi

 

Bir bardak nane çayı midenizi rahatlattığı gibi cildinizi de gençleştirir. Bu neden düzenli nane çayı tüketimi cilt yağını dengeleyip kusursuz bir cilde kavuşturur. Değişen mevsimlerde bir bardak nane çayıyla kendinizi ödüllendirebilir, geri kalanı ile de yüzünüz için kullanabilirsiniz.

  • 1 fincan taze nane yaprağı
  • 1 fincan sıcak su

5-10 dakika kaynatın ve soğumaya bırakın. Hazırladığınız nane çayına pamuğu batırarak yavaşça yüzünüze sürerek uygulayabilirsiniz. (20)

 

Nane çayının zararları

 

  • Gastro- özofageal reflü hastalığı olan kişilerin nane çayı içmesi önerilmemektedir. Kasların gevşemesine neden olacağı için mide içeriğinin yukarı doğru hareket etmesine sebep olabilir.
  • Eğer ilaç kullanıyorsanız nane çayını tüketmeden önce doktorunuza danışmalısınız ve nane çayını ilaç tedavisi sırasında aldığınız durumlarda neler olabileceğini kontrol ettirmelisiniz.
  • Günde 5-6 bardağı geçen nane çayı aşırı doz olarak nitelendirilmektedir. Bu şekilde tüketmekten kaçınmalısınız; fazla tüketirseniz ishale neden olabilir. Eğer fazla tüketmeye devam ederseniz düzensiz kalp atışı, baş ağrısı, baş dönmesi, uykusuzluk ve iştah kaybına neden olabilir. (21)

 

Hamilelikte nane çayı tüketimi: Nane çayının ve nanenin diğer formlarının hamilelik sırasında tüketilmemesi önerilmemektedir. “Gale Encyclopedia of Alternative Medicine” çalışmaları özellikle geçmişte düşük gibi bir durum yaşanmışsa nane çayı tüketimini kesinlikle önermemektedir. Nane çoğu anne için güvenli olsa da büyük miktarda da düşük tetikleyicisidir.

Çocuklarda nane çayı tüketimi: Küçük çocuklara ve bebeklere çok küçük dozlarda olsa dahi nane çayı vermemelisiniz. Nanenin sahip olduğu hoş kokulu yağ çocuklarda solunum problemlerine neden olabilir. Emziren annelerinde nane çayını tüketmemesi önerilmektedir. (22)