Mangonun faydaları nelerdir?


Mango sert çekirdekli meyve (drupe) ailesine ait, içinde bir tohum bulunan ve etrafı etli kısımla kaplanan bir bitki besin türüdür. Rengine şekline, tohumuna ve lezzetine göre değişen birçok farklı mango türü vardır. Mangonun renkleri yeşilden, kırmızı, sarı veya turuncuya kadar değişebilmektedir. Çoğunlukla etli olan kısmı sarı renktedir. Tatlı ve kremsi tadı aynı zamanda 20’nin üzerinde vitamin ve mineral içermektedir.

Mango tüm dünyada tüketilen yaygın bir meyve olarak bilinmektedir. Mango tüketimi durumunda faydalanılan bazı sağlığa olan yararları sindirim, kemik sağlığı, cilt ve saç sağlığı, makula dejenerasyonu riskini azaltma, kolon kanseri riskinde azalma olarak sayılabilmektedir. (1)

Mangonun sağlığa faydaları

Mangonun sağlığa olan faydaları

Antioksidan kaynağıdır: Antioksidanlar vücutta yaşanan oksidatif hasarlara karşı önleyici olarak çalışan besin maddeleridir. Mango yemenin başlıca faydalarından biri yüksek oranda antioksidan içermesidir. Fenol isimli bir antioksidanı barındıran mango insan vücudu için güçlü antioksidan kaynağı haline gelmektedir. (2)

Kanseri önler: Mango yüksek miktarda pektin içerdiği için kolesterol seviyelerini düşürmek için faydalı olabilmektedir. Fakat pektinin önemli bir aktivitesi prostat kanserine yakalanma riskini azaltmasıdır. Son zamanlarda yapılan araştırmalarda, pektinin içinde neredeyse tüm kanser aşamalarını önleyemeye yardımcı olabilen galektin 3 isimli bir bileşik keşfedilmiştir. Böylece mango tüketmek kanser riskini azaltmak için güçlü bir yol olarak görülmektedir.

Kilo vermeye yardımcı olur: Mango tüketimi kilo vermenin en kolay yollarından biridir. Mango vücut tarafından kolayca absorbe edilmektedir ve kalorisi yaklaşık olarak 86’dır. Ayrıca, mango şekere dönüşen nişasta içerdiği için kilo vermeyi desteklemektedir. Bazı insanlar için mango diyetin kesinlikle vazgeçilmez bir parçasıdır. Mango ile hazırlanan içecek karışımları da bu dönemde kilo verme sürecini hızlandırabilmektedir. (3)

Kan şekerine etki eder: Glisemik indeks (GI) gıda ve içeceklere dayalı artış potansiyeline sahiptir. Örneğin; beyaz pirinç ve ekmek glisemik indeksi artırabilmektedir. Bu durumda kan şekeri düzeylerinde hızlı bir değişme gözlemlenir. Mangodaki şeker ise kan akışı tarafından yavaşça emilmektedir. Böylece şeker isteğinde ya da ruh halinde değişimler olmaz. Tip 2 diyabetik hastalığı olan kişilerin öncelikle doktora danışmaları önerilmektedir.

Kan basıncına etki eder: Mango potasyum ve düşük sodyum içeriğine sahiptir, bu nedenle hipertansiyonu olan insanlar için faydalı olabilmektedir. Mango özellikle yüksek potasyum içeriği ile bilinmektedir. Bir fincan mangoda sodyum 3.3 miligram olarak hesaplanırken potasyum miktarı 257 miligram olarak belirlenmiştir. Böylece kan damarlarının rahatlamasını sağlayarak uygun kan basıncının korunmasını sağlamaktadır. (4)

Kolesterolü düşürür: Mango vitamin C, pektin ve lif açısından oldukça iyi bir kaynaktır. Bu nedenle kolesterol seviyelerini düşürmek için etkili olabilmektedir. Taze mango kalp hızını ve kan basıncını kontrol etmeye yardımcı olur ve zengin potasyum kaynağı olduğu için hücre ve vücut sıvıları için değerli bir hale gelmektedir.

Cilt sağlığına yardımcı olur: Mango cilt gözeneklerinin açılması ve yüz tazeliğinin korunması için faydalı olabilmektedir. Mango her cilt tipine uygundur. Bu nedenle sivilceye neden olan tıkanmış gözlerleri açmaya yardımcı olmaktadır. İnce parçalar haline getirdiğiniz mango dilimlerini 10-15 dakika yüzünüzde tutup sonrasında yüzünüzü yıkayarak mangodan yararlanabilirsiniz. (5)

Kalp sağlığını destekler: Mango beta-karoten, E vitamini, potasyum ve selenyum içermektedir. Bu besin değerleri kalp sağlığı için oldukça etkilidir. Özellikle kalp hastaları için yararlı olan beta-karoten çok faydalıdır. Potasyum ise kalp, sinir ve kas yapısının düzgün çalışmasını sağlamaktadır. Vitamin C ise mikropları yok ederken faydalı bakterileri uyarmakta böylece bağışıklık sistemine destek olmaktadır.

Göz sağlığına iyi gelir: Mango içindeki Vitamin A, C, E gibi vitamin ve mineraller; diğer yandan ise flavonoidler, beta-karoten, alfa-karoten ve beta-kriptoksantin içeriği göz sağlığı için çok faydalıdır. Tüm bu besin değerleri gözleri sağlıklı tutmak ve oluşabilecek çeşitli göz hastalıklarını önlemek için son derece etkilidir.

Sindirim sistemine iyi gelir: Mango magneferin, katechol oksidaz ve laktaz gibi sindirim sistemi problemlerine yardım eden sindirim enzimleri ile doludur. Diğer yandan asitlik ve kabızlık gibi durumları rahatlatabilecek lif içeriği de sahiptir. Mide ve bağırsak için bir temizleyici görevi görmektedir. Ayrıca karaciğeri kuvvetlendirmek için de etkilidir. (6)

Beyin için faydalıdır: Mango beyin için oldukça faydalı bir besin olarak görülmektedir. İçerdiği vitamin B6 sayesinde beyin fonksiyonlarının korunması ve geliştirilmesi için etkili olabilmektedir. Vitamin B6 ve diğer B vitaminleri sağlıklı beyin nörotransmitterlerin korumak için çok önemlidir. Aynı zamanda sağlıklı bir ruh halinin yanı sıra sağlıklı uyku alışkanlıklarını da desteklemeye yardımcı olmaktadır.

Anemi (kansızlık) için faydalıdır: Mango demir yönünden zengindir, bu nedenle demir eksikliği çeken insanlar için faydalı olabilmektedir. Demir eksikliği aneminin sebebidir. Vücuttaki demir eksikliği kansızlığa yol açmaktadır. Bu nedenle mangoyu direk tüketebilir ya da tariflerinize ekleyebilirsiniz.

Bağışıklık sistemini güçlendirir: Bağışıklık sistemi istenmeyen istilacılara karşı vücudun savunma mekanizmasını oluşturmaktadır. Daha öncede belirtildiği gibi mango bağışıklık sistemini destekleyen beta-karoten bakımından zengindir. Aynı şekilde, ekstra beta-karoten vücudun içinde A vitamini haline dönüşür ve A vitamini vücudunuza zarar verebilecek serbest radikallere karşı savaşmak için yardımcı olmaktadır. (7)

Enerji verir: Mango sakaroz olan şeker içeriğini barındırmaktadır. Böylece vücut için enerji kaynağı oluşturmaktadır. Mangonun şeker içeriği olmasa da yine enerji artışı için mükemmel bir seçenektir fakat özellikle olgun mangolarda olan sakaroz oldukça yüksek bir enerji potansiyeline sahiptir.

Diş sağlığını destekler: Hem antioksidan görevi gören hem de vitamin C kaynağı olan mango, sağlıklı kılcal damarlar için faydalı olması nedeniyle diş ve diş etkilerinin bakımı için etkilidir. Diğer yandan demir emilimini de sağlayan mango kanseri tetikleyen maddeleri etkisiz hale getirmektedir. Vitamin C yaraların çabuk iyileşmesini de sağlamaktadır.

Afrodizyak etkisine sahiptir: Vitamin E cinsel ilişkinin kalitesini artırması ile bilinmektedir, bu neden mangonun vitamin E kaynağı olması nedeniyle üreme organlarının verimliliğini artırdığı düşünülmektedir. (8)

Astım oluşumunu engeller: Eğer genetik olarak astıma eğiliminiz varsa büyük miktarlarda mango yemelisiniz. Mango içerdiği beta karoten sayesinde astım gelişimi riskini azaltabilmektedir.

Kemik sağlığına iyi gelir: Vitamin K eksikliği kemiklerin kırılma riskini yükseltebilmektedir. Bu nedenle yeterli vitamin K tüketimi kalsiyumun kemikler tarafından absorbe edilebilmesi için hayati önem taşımaktadır. Mango tüketimi ise bu besinleri sağladığı için kemik sağlığını geliştirmek için oldukça faydalıdır. (9)

Mango tohumunun faydaları

Genellikle etli kısmı yendikten sonra atılan mango tohumlarının sağlığa faydalı oldukça değerli besinlerle yüklü olduğu bilinmektedir. Bu tohumlar tamamen kuru olduğunda, çeşitli şekillerde kullanmak için uygun hale gelmektedir. İşte mango tohumunun bilinen bazı faydaları:

  • Mango tohumları kepek probleminden kurtulmak için faydalı olabilmektedir. Mango tohumundaki yağ saçtaki kepeğin tedavisi için oldukça etkilidir.
  • Mango toz haline getirilip diş için kullanılabilmektedir. Bir avuç mango tohumunu birazcık sulandırdıktan sonra diş fırçasını batırıp dişleri fırçalayabilirsiniz. Bu uygulama sağlıklı dişler için dişteki boşlukları önleyebilmektedir.
  • Mango tohumu tozu boğaz iltihabı ve öksürüğün tedavisinde çok etkilidir. Aynı zamanda difteri için bir ev yapımı çare olarak kullanılmaktadır. Ilık uyun içine bir kaç damla eklenen mango tozu gargara olarak uygulanabilmektedir.
  • İshal veya şiddetli dizanteri gibi bir durumdan muzdarip olan insanlar toz mango tohumunu gün içinde en az 3 kere kullanabilmektedir.
  • Taze çiğ mango suyuna eklenen mango tohumu tozu etkilenen bölgeye sürüldüğünde arı ya da akrep ısırığı nedeniyle oluşan ağrıyı rahatlatmaktadır.
  • Mango tohumları toksinleri vücuttan atmaya etki edebildiği için kilo vermeye çalışan insanlara yardımcı olabilmektedir.
  • Mango tohumu ve hardal yağı ile hazırlanan macunun güneşte kurumasını bekledikten sonra uygulanması kepek, saç kaybını ve erken ağaran saçların tedavisine yardımcı olabilmektedir.
  • Vitamin C zengini olan bu tohumlar iskorbüt tedavisinde faydalı olabilmektedir.
  • Mango tohumları kan dolaşımını hızlandırmaya yardımcı olmaktadır. Böylece kötü kolesterol düzeyini azaltmak için etkili hale gelebilmektedir.
  • Mango tohumları hipertansiyon ile birlikte kardiyovasküler hastalıklar ile ilişkili tüm hastalık riskleri en aza indirmek için etkili olabilmektedir.
  • Kuru mango tohumu asitlikle mücadelede etkili olabilmektedir. Böylece sindirimi geliştiren mango tohumu fenol ve fenol bileşikler açısından zengin olduğu için antioksidan görevi görerek sindirimin artırılmasına yardımcı olmaktadır.
  • Mango tohumu yağı kuru ciltler için harikalar yaratabilmektedir. Kuru veya çatlamış ciltlerden muzdarip olan insanlar göz bölgesinden uzak tutarak mango tohumunu tıpkı yumuşak bir tereyağı gibi cilde uygulayabilmektedir. (10)

Mangonun zararları

Diyabet: Olgun mango şeker açısından zengin bir kaynaktır, bu yüzden sık sık kan şekeri düzeyini artırmak eğilimindedir. Yani, diyabet hastası kişilerde olgun mango tüketimi tehlikeli olabilmektedir.

İshal: Bir adet orta boy mangoda 3g oranında lif vardır. Bu nedenle aşırı mango tüketiminde lif içeriği ishale neden olabilmektedir. Aşırı yemek yerine ölçülü olarak tüketmeye çalışmalısınız.

Alerji: Genellikle meyvelere alerjisi olan kişilerde mango tüketimi reaksiyonlara neden olabilmektedir. Bu semptomlar sulu gözler, burun akıntısı, solunum problemleri, karın ağrısı, hapşırma ya da şok şeklinde gözlemlenebilir.

Kontakt dermatit: Mango bitki özü urushiol adı verilen bir kimyasalı ihtiva etmesiyle bilinmektedir. Birçok kişide kontakt dermatit olarak sonuçlanan bu maddeye karşı hassasiyeti bulunmaktadır. Bu durumda deri iltihabı, kaşıntılı, pul pul dökülme yaşanabilmektedir.

Kilo alma: Mango kötü olmasa da kalorilidir. Bu durum sadece aşırı mango yemekle olsada kilo almaya sebebiyet verebilmektedir. Aynı zamanda zengin şeker içeriği de olan mangoyu aşırı tüketmekten kaçınmakta fayda vardır.

Böylece mangonun olası yan etkileri sıralanmış oldu fakat bunlardan kaçınmanın en iyi yolu aşırı mango tüketiminden uzak durmaktır. (11)

Tavsiyeler

  1. Mango meyvesini herhangi bir baharat ya da malzeme eklemeden tek başına yiyebilirsiniz.
  2. Taze mangoyu küpler halinde kesip salatanıza ekleyebilirsiniz.
  3. Buz küpleri ile soğutulmuş mango suyunun lezzetini çıkarabilirsiniz.
  4. Mangoyu süt ile harmanlayıp milkshake şekilde içebilirsiniz.
  5. Mango meyvesi reçel, jöle, dondurma ve tatlı-şeker sektörlerinde kullanılabilmektedir.
  6. Olgunlaşmamış, ham, yeşil mango Asya ülkelerinde turşu ve reçel (marmelat) yapımında kullanılmaktadır. (12)