Kurdeşen Nedir?


Kurdeşen, diğer adıyla ürtiker, kızarık, kabarmış ve kaşıntılı olan cildi içeren, bir veya daha fazla belirtinin eşlik ettiği yaygın bir deri döküntüsüdür. Kurdeşenler, nispeten küçüktür, ancak, bir akşam yemeği tabağı kadar da büyük olabilmektedirler. Bu döküntüler dairesel, oval veya halka şeklinde ortaya çıkabilmektedir.

Kurdeşen vücudun herhangi bir yerini etkileyebilmektedir, ancak özellikle göğüs, boğaz, kol ve bacaklarda yaygındır. Genelde kümeler halinde toplanmaktadır, bir küme iyileşirken diğer küme daha daha da kötüleşebilmektedir.

Çoğu kurdeşen iz bırakmaksızın birkaç saat içinde kaybolmaktadır. Diğer yandan, cildin başka bir yerinde yeniden ortaya çıkabilir. 24 saatten fazla aynı yerde devam eden kurdeşen, ürtikeryal vaskülit olarak bilinen farklı bir bozukluğa işaret edebilmektedir. (1)

Akut kurdeşende, kurdeşenler birkaç gün veya haftalar boyunca gelip gidebilir. Nadiren de olsa, altı haftadan daha uzun sürmektedir. Kronik kurdeşen daha az yaygın bir durumdur. Kurdeşenler aylarca hatta yıllarca gelip gidebilir.

Her altı kişiden birinin hayatlarının bir noktasında akut kurdeşen ataklarına maruz kalacağı düşünülmektedir. Çoğu insanda bu durum herhangi bir alerjiden kaynaklanmaz.

Akut kurdeşen çeşitli faktörlerden dolayı tetiklenebilir. Genel nedenler arasında solunum yolu enfeksiyonları (özellikle küçük çocuklarda), hayvanlar veya bitkilerle temas, gıdalara alerjik reaksiyonlar veya ilaçlar (özellikle ağrı kesiciler ve antibiyotikler) ve bazen böcek sokmaları, sıcaklık veya soğukluk, stres, gıda katkı maddeleri veya koruyucular sayılabilir.

Kronik kurdeşen durumunda bir neden bulmak nadirdir, ancak özellikle, aspirin ve kodein kullanımıyla beraber şiddetlendiği düşünülmektedir. (2)

Kurdeşen Belirtileri

Kurdeşen başlangıcında belirtiler yeni olduğu için, teşhis etmek oldukça kolaydır. Kurdeşen nasıl anlaşılır? Kurdeşen belirtileri aşağıda sıralanmaktadır, ancak tüm belirtiler bunlarla sınırlı değildir:

  • Cilt üzerinde kırmızı renkli döküntüler
  • Kaşıntı (beraberinde yanma ve batma da hissedilir)
  • Döküntü küçük olabilirken, yemek tabağı kadar da büyük olabilir
  • Bazen kurdeşenlerde bir araya toplanarak büyük bir alanı kaplar ve o bölgede yoğun bir kaşınma ihtiyacı yaratır

Genellikle, gövde ve kolların üst kısımları ve bacaklar gibi vücudun kapalı olan bölgelerinde görülmektedir. Bununla birlikte, vücudun ellerde, ayaklarda, göğüslerde, yüzde, kulaklarda dahil olmak üzere vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir.

Kurdeşen yerini ve şeklini değiştirebilir, ortadan kaybolabilir ve birkaç dakika veya saat sonra geri dönebilir.

Kurdeşenler tipik olarak çok hızlı bir şekilde ortaya çıkar. Bu kurdeşenlere ciltte anjiyoödem olarak da bilinen ciddi şişlikler eşlik edebilir. (3)

Kurdeşen Nedenleri

Kurdeşen neden olur? Kurdeşene neden olduğu bilinen bazı faktörler şöyle sıralanmaktadır:

  • İlaçlar (antibiyotikler, aspirin ve kodein gibi)
  • Bazı gıda katkı maddeleri
  • Enfeksiyonlar (bakteriyel, viral veya parazit dâhil)
  • Sistemik lupus eritematosus, kızamıkçık ve hepatitler gibi bazı spesifik koşullar
  • Duygusal stres
  • Bitkiler veya hayvanlarla temas
  • Sıcaklık
  • Soğuk hava
  • Egzersiz ve terleme
  • Arı ve yaban arısı sokmaları (4)

Kurdeşen Tedavisi

Kurdeşen nasıl geçer? Kurdeşenlerin hafif olması durumunda tedavi gerekli olmayabilir. Kendi kendine yok olacaklardır. Kaşıntı ve şişmeyi azaltmak için:

  • Sıcak banyo veya duş almayın.
  • Alanı tahriş edebilecek, sıkı oturan giysiler giymeyin.
  • Sağlık uzmanınız, bir antihistaminik önerebilir. İlacı nasıl alınacağınızla ilgili talimatları dikkatlice takip edin.

Eğer reaksiyonunuz şiddetli ise, özellikle de şişlikler boğazınıza kadar geldiyse, acil olarak epinefrin veya steroid almanız gerekebilir. Boğazda bulunan kurdeşenler hava yolunu tıkayarak nefes almayı zorlaştırabilmektedir. (5)

Kurdeşen İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kurdeşen teşhisi ve tedavisi için bir cilt hastalıkları uzmanına (dermatolog) başvurabilirsiniz. (6)

Kurdeşene Ne İyi Gelir?

Kurdeşen Bitkisel Tedavisi

Elma sirkesi: Elma sirkesi, kurdeşen için etkili çözümlerden biridir. Antihistaminik özellikleri iltihaplanmayı çabucak gidermeye ve vücudun bağışıklık sistemi tepkisini düzenlemeye yardımcı olur. Aynı zamanda genel cilt sağlığınızı iyileştirmede önemli bir rol oynar. (7)

Isırgan otu: Isırgan otu kurdeşeni iyileştirmede faydalı olabilmektedir. Kurdeşenden etkilenen bölgeye ısırgan otu özütünü yerleştirin. Isırganın doğru şekilde kullanılmadığında, durumu kötüleştirebilir, bu nedenle, bu sürecin oldukça dikkatli bir şekilde takip edilmesi son derece önemlidir. Bu çarenin her gün uygulanması önerilir. (8)

Aloe vera: Aloe vera ile yapılan jel, kaşıntıyı azaltmasıyla bilinmektedir. Doğrudan cilde uygulamaktan korkmayın. Yaklaşık 30 dakika kadar bir süre kullanılması tavsiye edilebilmektedir. Sonrasında ise, suyla temizleyin ve yatıştırıcı olabileceğini tecrübe edin.

Yulaf ezmesi: Hemen hemen herkes yulaf ezmesinin cilt üzerindeki faydalılarını bilmektedir. Karbonat ile pişmemiş yulaf ezmesi ile hazırlanan karışım kurdeşen durumunda tedaviye yardımcı olabilmektedir. Ekstra etkiler yaratmadan ağrıyı ve rahatsızlığı hafifletebilir ve cildinizi iyileştirebilir. (9)

Fesleğen çayı: Papatya çayı da deneyebilirsiniz. Bazı geleneksel uzmanlara göre fesleğenin toksinleri temizleyen özellikleri bulunmaktadır. Kurdeşenler için durulama olarak kullanıldığında, cildin şişmesi ve kurumasını azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Ayrıca, kurdeşenlerin geri dönmesini de engelleyebilir. (10)

Zencefil: Başka bir evrensel çözüm olan zencefil dâhili ve harici olarak yardımcı olmaktadır. Cildinizi yumuşatmak ve antiinflamatuar faydaları elde etmek için zencefil çayları içebilir veya zencefil karışımlarını topikal olarak uygulayabilirsiniz. (11)

Yeşil çay: Yeşil çay, histaminler gibi serbest radikallerin nötralize edilmesine yardımcı olan kateşinlerin zengin bir kaynağıdır. Yeşil çay yaprağı temin edemiyorsanız, bunun yerine yeşil çay poşetleri kullanabilirsiniz. Yeşil çay da yüksek bir kafein içeriğine sahip olduğundan, kendinizi günde üç fincana kadar sınırlamak en iyisidir. (12)

Nane: Nane, antioksidan ve soğutma özelliklerinden dolayı, kurdeşenle mücadele ederken en çok aranan maddelerden biridir. Birkaç adet taze nane yaprağını ezin. İki çay kaşığı alıp birkaç dakika kaynar suda demleyin. Süzdükten sonra sıvıyı soğutun. Etkilenen alanları bu serin su ile günde 5-6 kez yıkayabilirsiniz. (13)

Zerdeçal: Zerdeçal, kurdeşenleri de içeren çeşitli cilt hastalıklarını tedavi edebilmektedir. Antiinflamatuar özelliklidir ve bu sorunun tedavisine yardımcı olur.

Meyan kökü: Meyan kökü ile yapılan çay, kurdeşen durumundaki iltihaplanmayı hafifletir. Çayı içmek için 15 dakika verin ve tadını arttırmak için bal ekleyin. Olumlu etkiler elde etmek için günde bir kez için. Bu çay, şeker hastalığı nedeniyle ilaç kullanan insanlar için önerilmez. (14)

Kurdeşen Evde Tedavi Yöntemleri

Karbonat: Kurdeşen için karbonat oldukça popüler bir çaredir. Antiinflamatuar özellikleri inflamasyonun azaltmanın yanı sıra kaşıntıyı azaltmaya da yardımcı olur. Sıcak suyla dolu bir küvete yarım bardak karbonat ekleyin. Karışımı iyice karıştırın ve 20 ila 30 dakika boyunca bu suda bekleyin. (15)

Hint yağı: Organik hint yağı, belirtileri tedavi etmeye yardımcı olabilecek doğal antienflamatuar ve antibakteriyel özelliklere sahiptir ve aynı zamanda alanı sekonder enfeksiyonlardan korumaktadır. Etkilenen bölgeye uygulamak sadece kaşıntıda biraz rahatlama sağlamaz aynı zamanda durumu tedavi etmenize yardımcı olur. İstediğiniz sıklıkta uygulamaktan çekinmeyin. (16)

Magnezyum hidroksit: Magnezyum hidroksit, özellikle kurdeşen rahatsızlığı olan kişiler için, kaşıntıların hafifletilmesi konusunda güvenilir bir başka çözümdür. Kurdeşenin yarattığı kaşıntıdan kurtulmak için bu çözümü uygulayabilirsiniz.

Çay poşeti: Yatıştırıcı özellikleri nedeniyle kurdeşenin oluşturduğu kaşıntının hafifletilmesi için çay poşetleri önerilebilir. Çay poşetini kaynamış suda yaklaşık 10 dakika boyunca bekletin. Kurdeşenlere uygulamadan önce biraz soğutma süresi verin. (17)

Vitamin C: Vitamin C, histaminin etkilerini azaltmada oldukça etkilidir ve kurdeşenlerden kaynaklanan ağrı ve rahatsızlıktan kurtulmaya yardımcı olur. Vitamin tüketimi cilt için son derece yararlıdır ve vücudun bağışıklığını arttırır. Cildinize Vitamin C ve çinko karışımı içeren jel veya kremleri uygulayabilirsiniz. Bu uygulamayı günde iki kez yapabilirsiniz. (18)