Kurdeşen Nedenleri


Kurdeşen neden olur? Kurdeşenin birçok farklı nedeni bulunabilmektedir, ancak, çoğunlukla kurdeşen, bağışıklık sistemindeki iltihaplı kimyasal olan histamin salınımı ile ilgilidir. Cildin bu durumu, alerjiler, zayıflamış bir bağışıklık sistemi veya belirli ilaç türleri gibi çeşitli nedensel faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir.

Gelecekte oluşabilecek rahatsız edici kurdeşen patlamalarına karşı önleyici tedbirler almanıza yardımcı olabileceğinden, bu sıkıntıyı tetikleyen şeyin ne olduğu hakkında fikir sahibi olmanız önemli olabilmektedir.

Kurdeşenin nedenleri şöyle açıklanabilmektedir: (1)

Alerjiler

Kurdeşen genellikle, cildiniz polen, ısırgan otu veya bazı yiyecek çeşitleri gibi alerjik bir madde ile temasa girdikten sonra ortaya çıkmaktadır. Bağışıklık sistemi bunları potansiyel olarak zararlı olarak tanıdığında, potansiyel tahriş edici maddeye saldırmak ve etkilenen bölgeyi iyileştirmek için bir inflamatuar kimyasal maddeleri salacaktır.

Histamin, etkilenen bölgeye daha fazla besin akışı sağlamak için kan damarlarını genişlettiğinden, bu kimyasal reaksiyonun bir sonucu olarak sık sık ortaya çıkmaktadır. Bazen de sonuç olarak, kanların damarlardan sızarak çevresindeki cilt dokusuna bulaşmasına ve böylelikle kurdeşenlerin ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. (2)

Genetik Faktörler

Kurdeşen dökme durumuna yatkın olmanıza neden olan bazı genetik faktörler bulunmaktadır.

PLCG2 geninin, kişiyi kurdeşenlere daha duyarlı bir hale getiren önemli bir enzim olan PLC-gama-2’nin işleviyle ilişkili olabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır.

Zayıf Bir Bağışıklık Sistemi

Kronik kurdeşen sıklıkla tiroid sorunları gibi temel sağlık koşullarının bir sonucu olarak veya bağışıklık sisteminin daha savunmasız olduğu zaman ortaya çıkmaktadır. Örneğin, kan nakli ya da soğuk algınlığı gibi viral bir enfeksiyon durumunda, bağışıklık sistemi zayıflar ve durumu kurdeşenler için elverişli bir hale getirir. Bağışıklık sistemi zayıf olduğunda, tahriş edicilere karşı daha duyarlı bir hale gelir ve zararsız hücreleri patojen olarak tanımaya daha yatkın olur.

Vücuttaki bu stres hali, iltihaplayıcı kimyasal dalgaların salınmasını, kan damarlarının rahatlatılmasını ve kan plazmasının çevresindeki dokulara girmesini kolaylaştırarak kurdeşenlerin alevlenmesini tetikleyebilmektedir. (3)

Zayıf Beslenme Alışkanlıkları

Bağışıklık sistemi söz konusu olduğunda, vücuda alınan besin değerleri oldukça kritiktir, bu nedenle zayıf bir beslenme, bağışıklık sisteminiz üzerinde zayıflatıcı bir etki yaratmaktadır.

Asitli gıdalar, rafine şekerler ve kafein açısından yüksek bir beslenme şekliniz varsa, bu durum, adrenalin veya histamin gibi iltihaplı kimyasalların salınımını tetikleyebilmektedir. Bu kimyasallar serbest bırakıldıklarında, kurdeşenler ortaya çıkabilmektedir.

Alkol de kurdeşen patlamalarıyla bağlantılı olabilmektedir, çünkü vücut sıcaklığını artırır ve kişiyi daha fazla terletir, böylece kolinerjik kurdeşenlerin tetiklenmesine neden olur.

Ayrıca, herhangi bir gıda ürününe karşı alerjiniz varsa ve bu gıda ürününü tükettiyseniz, kurdeşen dökebilirsiniz. (4)

Stres

Stres ile kurdeşen arasında bir bağlantı olduğu düşünülmektedir. Bunun nedeni, bağışıklık sisteminin duygusal sıkıntıya tepki göstermesidir. Bağışıklık sistemi vücudun kuvvetli fiziksel aktiviteye gireceğini öngördüğünden, kan damarlarını genişletir ve kalp atış hızını arttırır. Sonuç olarak da, inflamatuvar kimyasal salınımı gerçekleşir.

Vücut stres altında olduğunu düşündüğünde, vücut sıcaklığı yükselmektedir ve kişi daha fazla terlemektedir. Dolayısıyla da, vücut kurdeşenlere karşı daha savunmasız bir hale gelmektedir. (5)

  1. Pylori Bakterileri
  2. Pylori bakterileri veya Helicobacter pylori, dünyadaki bakteri enfeksiyonlarının en yaygın nedenidir ve kronik kurdeşen salgınlarıyla bağlantılıdır.
  3. Pylori, mide astarını zayıflatır, besin sindirimini etkiler ve sindirim sisteminde görülebilecek herhangi bir alerjene karşı duyarlılığı artırır.

Bakteriler, inflamatuar kimyasalların salınmasını tetikleyebilmekte ya da mevcut belirtilerin kötüleşmesine neden olabilmektedir. (6)

Çevresel Faktörler

Yaşanılan çevre, kişiyi kurdeşenlere karşı daha duyarlı bir hale getirebilir. Aşırı sıcaklık, düşük nem, aşırı soğuk veya UV radyasyona maruz kalma gibi durumlar, cildi etkileyebilmektedir. Sonuç olarak da, iltihaplı kimyasalların salınmasını uyarılmaktadır.

Kolinerjik kurdeşenlerin uzun süre süre devam etmesinin nedeni aşırı ısı ve terleme olabilir. Bu gibi durumlarda, cilt ve vücut genellikle kurur, kan dolaşımı ve sindirim sistemi etkilenir, toksinlerin vücuttan atılması engellenir.

Soğuk kurdeşenler (ürtikeri) daha az yaygındır ancak buz gibi suda yüzmek veya buz gibi kış rüzgârlarına maruz kalmak gibi aşırı soğuk algınlığına maruz kalmanın bir sonucu olarak ortaya çıkabilir. Bağışıklık sistemi bu duruma tepki vererek hayatta kalma şansını artırmak için iltihap kimyasalları serbest bırakır. (7)

Böcek Isırıkları

Sivrisinek ve benzeri böcekler tarafından ısırıldığınızda, cildiniz bu tarz böcek ısırıklarına tepki vermektedir. Bazı durumlarda, özellikle sivrisinek sokması durumunda, bağışıklık sistemi böcek tükürüğündeki proteinleri vücut için zararlı olarak tanımlamaktadır ve zararlı patojenleri öldürmek için bağışıklık tepkisini tetiklemektedir. Bu durum pek çok cilt problemiyle birlikte kurdeşene de neden olmaktadır.

İlaçlar

Nadir bir durum da olsa, belirli ilaç türleri kişiyi kurdeşenlere daha duyarlı bir hale getirebilmektedir.

Aspirin, antibiyotikler gibi sıradan ağrıkesiciler ve belirli kan basıncı ilaçları, bağışıklık sisteminde olumsuz reaksiyon gösterebilir ve kurdeşenlerin ortaya çıkmasını teşvik edebilir.

Bunun nedeni, bazı ilaçların bağışıklık sistemindeki inflamatuar tepkiyi tetiklemesidir. Sonuç olarak da, kimyasal salınımı gerçekleşir ve kurdeşenler ortaya çıkar. (8)

Kurdeşen Nedir?

Kurdeşen (ürtiker ve ısırgan döküntüsü olarak da bilinmektedir), alerjik reaksiyonlar, ilaçlar ve ısı gibi çeşitli nedenler tarafından tetiklenebilen bir deri döküntüsüdür. Genelde kurdeşeni neyin tetiklediğini tahmin etmek mümkün olabilirken, bazı durumlarda tetikleyici tam olarak bilinmemektedir.

Kurdeşen, vücut histamin adı verilen ve virüs veya bakteri ile savaşmak için kullanılan bir protein ürettiğinde ortaya çıkmaktadır.

İlk dikkat çeken belirtisi cilt üzerinde görülen kırmızı döküntülerdir. Bazen bunlara, kabarcıklar da eşlik edebilmektedir. Cildin kurdeşen döken alanları genellikle birkaç saat sonra normale dönmeye başlamaktadır, ancak bazen vücudun başka yerlerinde da tekrar ortaya çıkabilmektedir. (9)

Kurdeşen Belirtileri

Kurdeşen nasıl anlaşılır? Kurdeşen belirtileri birkaç dakika, birkaç ay hatta yıllarca sürebilmektedir. Kurdeşen başlangıcı belirtileri genellikle, böcek ısırıklarına benzeyen kurdeşenler çeşitli şekillerde farklılıklar gösterebilmektedir: (10)

  • Kaşıntı
  • Cilt yüzeyinde kenarları kırmızı renk olan kabarcıklar
  • Yuvarlak bir şekli olan ve bir bölgede toplanan döküntüler
  • Yuvarlar olabilen bu döküntülerin aynı zamanda biçimi değiştirebilir, kaybolabilir ve birkaç saat içinde tekrar ortaya çıkabilir
  • Kabarıkların ortasına parmağınızla bastığınızda, rengi beyaza döner (11)

Kurdeşen Tedavisi

Kurdeşen nasıl geçer? Kurdeşenlerin hafif olması durumunda tedavi gerekli olmayabilir. Kendi kendine yok olacaklardır. Kaşıntı ve şişmeyi azaltmak için:

  • Sıcak banyo veya duş almayın.
  • Alanı tahriş edebilecek, sıkı oturan giysiler giymeyin.
  • Sağlık uzmanınız, bir antihistaminik önerebilir. İlacı nasıl alınacağınızla ilgili talimatları dikkatlice takip edin.

Eğer reaksiyonunuz şiddetli ise, özellikle de şişlikler boğazınıza kadar geldiyse, acil olarak epinefrin veya steroid almanız gerekebilir. Boğazda bulunan kurdeşenler hava yolunu tıkayarak nefes almayı zorlaştırabilmektedir. (12)

Kurdeşen İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kurdeşen teşhisi ve tedavisi için bir cilt hastalıkları uzmanına (dermatolog) başvurabilirsiniz. (13)