Kireçlenme Tedavisi


Kireçlenme nasıl geçer? Kireçlenme belirtilerinin kontrol altına alınmasına yönelik en etkili adım, mümkün olan en kısa zamanda erken teşhis ve tedavinin başlamasıdır. Cerrahi olmayan tedaviler genellikle fiziksel belirtilerin yönetimi ve günlük işleyişinin korunması için yeterlidir.

Kireçlenme tedavisi programları genel olarak ilaç ve egzersiz terapisinin bir kombinasyonunu içermektedir. (1)

İlaçla Kireçlenme Tedavisi

İlaç tedavisi, ağrıyı azaltmaya ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya odaklanmaktadır. Bu nedenle fiziksel belirtileri yönetmek için kullanılır. Sık kullanılan bazı ilaçlar ise şunlardır:

  • Analjezikler: Ağrıyı gidermek için ağrı gidericiler veya asetaminofen ya da tramadol içerikli analjezikler kullanılır, ancak iltihaplanmayı veya şişmeyi hafifletmezler. Yan etkileri az olduğundan analjezikler, hafif ile orta derecede ağrı yaşayan hastalar için önerilir.
  • Topikal analjezikler: Topikal analjezikler, etkilenen bölge üzerinden cilde doğrudan uygulanabilen kremlerdir. Bu kremler hazırlanırken genellikle keklik üzümü ve okaliptüs gibi ağrıyı azaltan içerikler kullanılır. Topikal analjezikleri eczanelerden kolayca temin etmek mümkündür. Çoğu durumda hem oral ağrı kesici hem de topikal ağrı kesici birlikte kullanılır.
  • Steroidal olmayan antienflamatuarlar: Aspirin, ibuprofen, naproksen, cox-2 inhibitörleri gibi steroidal olmayan antienflamatuar ilaçlar şişme ve iltihaplanmayı azaltmak için kullanılır. Genelde orta ile şiddetli ağrı yaşayan hastalar için önerilir. (2)

Kireçlenme İçin Fizik Tedavi

Fizik tedavi, yürüme, banyo yapma ve giyinme gibi günlük görevleri yerine getirebilme yeteneğini sağlamaya yardımcı olan hedefli egzersizleri içermektedir. Dinlenme iyileşme sürecinin önemli bir parçası olmakla birlikte, hasar gören deriyi çevreleyen kasları güçlendirmek için ılımlı düzeydeki aktivitelere de ayak uydurmak önemlidir. Güçlü kaslar, eklem için daha fazla denge sağlar ve bu da eklem üzerindeki stresin azalmasına yardımcı olur.

Ağrıya neden olabilecek günlük aktivitelerde uygun değişiklikleri göstermek için mesleki terapi de önerilebilir.

Kireçlenme İçin Enjeksiyonlar

Steroid Enjeksiyonlar: Steroid enjeksiyonlar, ağrı orta şiddette ya da şiddetliyse ve özellikle ağrı belirtisi hastanın egzersizlere katılma imkanını sınırlıyorsa uygulamaktadır. Fizyoterapi ile kombine edildiğinde steroid enjeksiyonu, hastanın terapiye daha fazla katılım gösterebilmesi için önemli bir fırsat sunmaktadır, çünkü ağrı giderilir veya en azından kontrol altında tutulur.

Hastanın terapiye katılmasını sağladığı için hasta, etkilenen eklem ya da eklemler çevresindeki önemli kasları gerginleştirebilir, güçlendirebilir ve böylece eklem ya da eklemler tarafından yaşanan yükü azaltabilir. Neticede iltihaplanma ve ağrı da geri dönmez. (3)

Hyaluronik Asit Enjeksiyonları: Hyaluronik asit enjeksiyonları, eklemin yağlanmasını sağlayarak eklem ağrısı ve iltihabının azaltılması için tasarlanmış bir enjeksiyon yöntemidir. Bu enjeksiyonlar, eklemin doğal akışkanının yerini almaya yardımcı olmaya çalışmaktadır ve bazen eklemlerdeki boşlukların içini doldurmayla tanımlanmaktadır.

Eklemdeki iltihaplanmayı ve ağrıyı azaltarak, tıpkı steroid enjeksiyonlarında olduğu gibi, hastanın kaslarını çalıştırması ve güçlendirmesi için imkan sunmaktadır. Hasta bu imkanı kullanmazsa, genellikle belirtiler 6-12 ay içinde tekrar ortaya çıkar ve bu noktada gerekirse enjeksiyonlar tekrarlanabilir. (4)

Kireçlenme Ameliyatı

Çoğu hasta için, kireçlenme belirtileri ameliyat dışındaki bakım ile başarıyla yönetilebilir. Bununla birlikte, bazı hastalarda ciddi eklem hasarı, aşırı ağrı ya da çok sınırlı hareketlilik yaşıyorsa cerrahi uygun bir seçenek olabilir. Kalça kireçlenmesi veya diz kireçlenme için yaygın cerrahi tipleri artroskopik cerrahi, osteotomi ve artroplasti (total eklem replasmanı) bulunmaktadır.

Hareket etmenin mümkün kılınması ve ağrının dindirilmesi gibi ameliyatın potansiyel faydaları cazip gelse de, herhangi her ameliyat gibi bu ameliyatın da risk taşıdığını unutmamak önemlidir. Bu riskler fazla kilolu veya diğer sağlık sorunları olan hastalar için daha yüksektir, sonuç olarak, bunlar birçok kireçlenme hastası için endişe kaynağıdır. (5)

Kireçlenme için hangi doktora gidilir?

Eklemlerinizde kireçlenme olup olmadığını anlamak için aile hekimine ya da dâhiliye (iç hastalıklar) uzmanına başvurabilirsiniz. Tedavinin sonraki aşamalarında fizyoterapist, ortopedi cerrahı ya da bir diyetisyen size yardımcı olabilir. (6)

Kireçlenme Hastalığı Nedir?

Osteoartrit yani halk arasında yaygın olarak bilinen adıyla kireçlenme, artritin en yaygın biçimidir ve dünya genelinde milyonlarca insanı etkilemektedir. Kemik uçlarındaki koruyucu kıkırdağın zamanla aşınmasıyla ortaya çıkmaktadır.

Kireçlenme vücudunuzdaki herhangi bir ekleme zarar verebilmesine rağmen, en çok ellerinizde, dizlerinizde, kalçalarınızda ve omurganızdaki eklemleri etkilemektedir.

Altta yatan süreç tersine çevrilememesine rağmen, kireçlenme belirtileri genellikle etkili bir şekilde kontrol altına alınabilir. Aktif olma, sağlıklı biçimde kilo verme ve diğer tedaviler hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir, ağrı ve eklemin işlevini iyileştirmeye yardımcı olabilir. (7)

Kireçlenme Belirtileri

Kireçlenme başlangıcı belirtileri genellikle yavaş gelişir ve zamanla kötüye gitmeye başlar. Kireçlenme nasıl anlaşılır?  Kireçlenmenin belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Ağrı: Hareket sırasında veya sonrasında eklem ağrısı olabilir.
  • Hassasiyet: Ekleminize hafif basınç uyguladığınızda bile bir hassasiyet hissedebilirsiniz.
  • Sertlik: Sabah uyandığınızda veya bir süre hareketsiz kaldıktan sonra, eklem sertliği daha belirgin olabilir.
  • Esneklik kaybı: Ekleminizi tüm hareket alanı boyunca hareket ettiremeyebilirsiniz.
  • Eklem hareketi sesi: Eklemi kullandığınızda çıtırtılı bir ses duyabilir veya hissedebilirsiniz.
  • Kemik darbeleri: Sert topaklar gibi hissedilen bu ekstra kemik parçaları, etkilenen eklem çevresinde oluşabilir. (8)

Kireçlenme Nedenleri

Normal yaşamın bir parçası olarak, eklemleriniz sürekli olarak hafif hasarlara maruz kalır. Çoğu durumda, vücut hasarı kendisi onarır ve bu durumda herhangi bir belirti yaşamazsınız.

Fakat kireçlenme durumunda, kemiklerin uçlarındaki koruyucu kıkırdak bozulur ve bu da şişerek ve eklemimin hareketini sınırlandırarak yoğun bir ağrıya neden olur. Kemik büyümeleri gelişebilir ve bölge iltihaplanabilir (kırmızı ve şişmiş).

Kireçlenme neden olur? Kireçlenmenin kesin nedeni bilinmemekle birlikte bazı koşulların kireçlenme gelişme riskinizi artırdığı düşünülmektedir:

  • Eklem yaralanması – ekleminizde oluşan bir yaralanma veya ameliyat sonrasında eklemin iyileşmeye zaman bulamadan aşırı şekilde kullanımı
  • Diğer koşullar (sekonder artrit) – osteoartrit, romatoid artrit veya gut gibi daha önceki veya mevcut bir durumla ciddi hasar gören eklemlerde ortaya çıkabilir
  • Yaş – büyüdükçe eklem rahatsızlıkları geliştirme riski artar
  • Aile öyküsü – yapılan çalışmalarda kireçlenmenin kalıtsal bir hastalık olup olmadığı net olarak ortaya konmamış olsa da, aileden birinin kireçlenme geçmişi olması riski artırabilir
  • Obezite – obez olma, özellikle diz ve kalça eklemlerinizde fazla gerginlik yaratır (9)