Kansızlık Tedavisi


Kansızlık nasıl geçer? Kansızlığın tıbbi tedavisi geniş çeşitlilik göstermektedir. Diğer yandan da, kansızlığın nedeni ve şiddetine bağlı olarak değişmektedir. Kansızlık hafifse ve belirtiler ya da minimal belirtiler ile ilişkili değilse, ayakta tedavi ortamında (doktor ofisi) kapsamlı bir doktor muayenesi yapılacaktır. Herhangi bir neden bulunursa, uygun tedavi başlayacaktır. Örneğin, eğer kansızlık hafifse ve düşük demir seviyeleri ile ilişkili olduğu tespit edilirse, demir eksikliği nedeninin belirlenmesi için daha ayrıntılı inceleme yapılırken demir takviyeleri verilebilir.

Öte yandan, kansızlık bir yaralanma veya hızlı kanayan bir mide ülseri ile oluşan ani kan kaybıyla ilgiliyse, belirtileri gidermek ve kayıp kanın telafisi için hastaneye kaldırma ve alyuvar nakli gerekebilir. Daha fazla kan kaybını durdurmak ve kanamanın kontrolü için daha başka tedbirler de alınabilir. (1)

Demir Eksikliği Kansızlığı

Kansızlığın bu formu için genellikle demir takviyeleri almak ve diyet değişiklikleri yapmak yeterli olmaktadır.

Demir eksikliğinin altında yatan neden kan kaybına neden oluyorsa (menstrüasyon dışındakiler) kanamanın kaynağı belirlenmeli ve durdurulmalıdır. Bu durumlar ameliyatı da gerektirebilir.

Vitamin Eksikliği Kansızlığı

Folik asit ve B-12 eksikliği tedavisinde diyet takviyeleri bulunur ve diyetinizde bu besin maddelerinin miktarı artırılır.

Sindirim sisteminizde yediğiniz gıdanın B-12 vitamini emiliminde sorun yaşanıyorsa, B-12 vitaminine ihtiyacınız olabilir. İlk zaman alımlar bir gün arayla olabilir. Sonunda, ayda bir kere atış yapmanız gerekir; durumunuza bağlı olarak, ömür boyu da sürebilir. (2)

Kronik Hastalık Kansızlığı

Bu tür kansızlık için özel bir tedavi bulunmaktadır. Doktorlar altta yatan hastalığın tedavisine odaklanmaktadır. Belirtiler şiddetli hale gelirse, kan transfüzyonu veya böbrekler tarafından normal olarak üretilen bir hormon olan sentetik eritropoietin enjeksiyonu (kan dopingi), kırmızı kan hücrelerinin üretimini uyarır ve yorgunluğu hafifletir.

Aşırı Kansızlık

Bu kansızlık türü için tedavi, kan hücrelerinin seviyelerini yükseltmek için kan transfüzyonlarını içerebilir. Kemik iliğiniz hastalıklıysa ve sağlıklı kan hücreleri yapamıyorsa, bir kemik iliği nakline ihtiyacınız olabilir.

Kemik İliği Hastalığına Bağlı Olarak Oluşan Kansızlık

Bu tür hastalıkların tedavisinde ilaç, kemoterapi veya kemik iliği transplantasyonu yapılabilir.

Hemolitik Kansızlık

Hemolitik anemi tedavisi, şüpheli ilaçlardan kaçınılması, ilgili enfeksiyonların tedavisi ve bağışıklık sisteminizi bastıran, alyuvarlarınıza saldıran ilaçların alınmasını içerir.

Kansızlık şiddetinize bağlı olarak, kan transfüzyonu veya plazmaferez (plazma değişimi) gerekli olabilir. Plazmaferez, kan filtreleme prosedürünün bir türüdür. Bazı durumlarda, dalağın çıkarılması faydalı olabilir.

Orak Hücre Kansızlığı

Bu kansızlık türü için tedavi, ağrıyı azaltmak ve komplikasyonları önlemek için oksijen, ağrı giderici ilaçlar ve oral ve intravenöz sıvıların verilmesini içerebilir. Doktorlar aynı zamanda kan nakli, folik asit takviyeleri ve antibiyotikleri de önerebilir.

Bazı durumlarda kemik iliği nakli etkili bir tedavi olabilir. Orak hücre anemisini tedavi etmek için Hidroksiüre adı verilen bir kanser ilacı da kullanılır.

Talasemi ya da Akdeniz Kansızlığı

Bu kansızlık türü kan transfüzyonları, folik asit takviyeleri, ilaçlar, dalağın alınması (Splenektomi) veya kan ve kemik iliği kök hücre nakli ile tedavi edilebilir. (3)

Kansızlık Ameliyatı

Splenektomi, midenin yakınında, sol göğüs kafesinin altına yerleşen yumuşak, yumruk büyüklüğündeki bir organ olan dalağı çıkarmak için yapılan ameliyattır. Dalak, vücudun savunma (bağışıklık) sisteminin önemli bir parçasıdır. Aynı zamanda eski kırmızı kan hücrelerinin vücudun dolaşımından uzaklaştırılmasına veya filtrelenmesine yardımcı olur. Dalağın yalnızca bir kısmı çıkarılırsa, bu işlem kısmi Splenektomi olarak adlandırılır. (4)

Kansızlık için hangi doktora gidilir?

Doktorların hemen hemen hepsi kansızlığı teşhis ve tedavi edebilmektedir. Bununla birlikte, nedeni bulma ve iyileştirme yolculuğu sırasında, kansızlık sorunu olan bir hasta muhtemelen gastroenterolog (sindirim sistemi hastalıkları uzmanı) veya hematolog (kan hastalıkları uzmanı) tarafından tedavi edilecektir. (5)

Kansızlık Hastalığı Nedir?

Anemi olarak da bilinen kansızlık, dolaşımdaki kırmızı kan hücrelerinin sayısının azaldığı bir hastalık olarak teşhis edilmektedir. Vücudumuzun yeterli sağlıklı kırmızı kan hücresi üretmediği, çok sayıda kırmızı kan hücresini yok ettiği veya dolaşan kırmızı kan hücrelerini kaybettiği durumların hepsi kansızlığa neden olabilmektedir.

Kırmızı kan hücreleri vücudumuzun refahı için kritik önem taşımaktadır. Çünkü demir molekülleri içeren karmaşık bir protein olan hemoglobini içermektedir. Bu moleküllerin temel işlevi akciğerlerden vücudun geri kalanına oksijen taşımaktır. Yeterli miktarda kırmızı kan hücresi yoksa kişi yorgun veya zayıf hissetme gibi belirtileri yaşayabilmektedir. (6)

Kansızlık Belirtileri

Kansızlığın başlangıcı ve en yaygın belirtisi, türüne bakılmaksızın, yorgunluk hissi ve enerji yetersizliğidir. Kansızlık nasıl anlaşılır? Kansızlığın diğer yaygın belirtileri ise şunları içerebilir:

  • Ciltte solgunluk
  • Hızlı veya düzensiz kalp atışı
  • Nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Hafif sersemlik (7)

Kansızlık Nedenleri

Kansızlık neden olur? Vücudun birçok kısmı kırmızı kan hücrelerinin oluşmasına yardımcı olsa da, işin çoğu kemik iliğinde yapılır. Kemik iliği, kemiklerin merkezinde bulunan ve tüm kan hücrelerinin oluşumuna yardımcı olan yumuşak dokudur. Sağlıklı kırmızı kan hücreleri 90 ile 120 gün arasında üretilir. Vücudunuzun parçaları daha sonra eski kan hücrelerini çıkarır. Böbreklerinizde yapılan eritropoietin adı verilen bir hormon, kemik iliğinizi daha fazla kırmızı kan hücresi yapmak üzere işaret eder. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerindeki oksijen taşıyan proteindir. Kırmızı kan hücrelerine rengini verir. Kansızlık bulunan insanlarda yeterli miktarda hemoglobin bulunmamaktadır.

Vücutta yeterli miktarda kırmızı kan hücresi yapmak için belirli vitaminler, mineraller ve besin maddeleri gerekir. Demir, vitamin B12 ve folik asit en önemlileridir. Vücut şu sebeplerden dolayı yeterli miktarda besleyiciye sahip olmayabilir:

  • Midenin veya bağırsağın astarındaki değişiklikler, besinlerin ne kadar iyi emildiklerini etkiler (örneğin, Çölyak hastalığı)
  • Kötü beslenme
  • Midenin veya bağırsağın bir bölümünü ortadan kaldıran bir ameliyat

Kansızlığı olası nedenleri şunlardır:

  • Bazı ilaçlar
  • Normalden daha erken kırmızı kan hücrelerinin imha edilmesi (bağışıklık sistemi problemlerinden kaynaklanıyor olabilir)
  • Kronik böbrek hastalığı, kanser, ülseratif kolit veya romatoid artrit gibi uzun süreli (kronik) hastalıklar
  • Akdeniz anemisi veya orak hücre anemisi gibi kalıtsal olabilen bazı anemi formları
  • Gebelik
  • Lenfoma, lösemi, miyelodisplazi, multipl miyelom veya aplastik anemi gibi kemik iliği ile ilgili sorunlar
  • Yavaş kan kaybı (örneğin, adet dönemleri veya mide ülseri)
  • Ani ve ağır kan kaybı (8)