Kansızlık Nedenleri


Kansızlık neden olur? Kansızlık, kanınızda yeterli sayıda kırmızı kan hücresi yoksa oluşmaktadır. Kansızlık şu durumlarda ortaya çıkabilmektedir:

  • Vücudunuz yeterince kırmızı kan hücresi üretmemesi
  • Kanama (vücudun yenileyebileceğin çok daha hızlı bir şekilde kırmızı kan hücrelerini kaybetmenize neden olur)
  • Vücudunuz kırmızı kan hücrelerini yok etmesi

Vücudunuz üç çeşit kan hücresi yapmaktadır. Bunlar, enfeksiyona karşı savaşan beyaz kan hücreleri, kan pıhtınıza yardımcı olan trombositler ve alyuvarlar yani vücudunuz boyunca oksijen taşıyan kan hücreleridir.

Kırmızı kan hücreleri hemoglobin içerir. Hemoglobin, alyuvarların akciğerlerinizden vücudunuzun her yerine oksijen taşımasına ve vücudun diğer bölgelerinden akciğerlerine karbon dioksit taşınmasına olanak tanır.

Kırmızı kan hücreleri de dâhil olmak üzere çoğu kan hücresi, büyük kemiklerin birçoğunun boşluklarında bulunan süngerimsi bir madde olan kemik iliğinde düzenli olarak üretilir. Hemoglobin ve kırmızı kan hücreleri üretmek için, vücudunuz yediğiniz gıdalardan demir, vitamin B-12, folat ve diğer besin maddelerini alır. (1)

Farklı kansızlık türleri ve nedenleri şunları içermektedir:

Demir Eksikliği Kansızlığı

Bu, dünyadaki en yaygın kansızlık türüdür. Demir eksikliği kansızlığı, vücudunuzdaki demir eksikliğinden kaynaklanır. Hemoglobin yapmak için kemik iliğinizin demirlenmesi gerekir. Yeterli demir olmazsa, vücudunuz kırmızı kan hücreleri için yeterli miktarda hemoglobin üretemez.

Demir takviyeleri olmadığı durumlarda bu tür kansızlık en çok hamile kadınlarda görülür. Ayrıca ağır kanamadan, ülserden, kanserden ve ağrı kesicilerden, özellikle de aspirinden kaynaklanan kan kayıpları da kansızlığın nedeni olabilmektedir.

Vitamin Eksikliği Kansızlığı

Demire ek olarak, vücudunuz yeterince sağlıklı kırmızı kan hücreleri üretmek için folat ve B-12 vitamine de ihtiyaç duyar. Bu ve diğer temel besin maddelerinden yoksun bir diyet, azalmış kırmızı kan hücresi üretimine neden olabilir.

Ayrıca, bazı insanlar B-12’yi yeterince tüketebilir, ancak bedenleri vitamini işleyemez. Bu, pernisiyöz anemi olarak da bilinen vitamin eksikliği anemisine neden olabilir.

Kronik Hastalık Kansızlığı

Kanser, HIV / AIDS, romatizmal artrit, böbrek hastalığı, Crohn hastalığı ve diğer kronik enflamatuvar hastalıklar gibi bazı hastalıklar kırmızı kan hücrelerinin üretimine müdahale edebilir.

Aşırı Kansızlık

Hayatı tehdit eden bu nadir kansızlık türü, vücut yeterince kırmızı kan hücresi üretmediğinde ortaya çıkar. Aplastik aneminin nedenleri arasında enfeksiyonlar, bazı ilaçlar, otoimmün hastalıklar ve toksik kimyasallara maruz kalma sayılabilir.

Kemik İliği Hastalığına Bağlı Kansızlık

Lösemi ve miyelofibroz gibi çeşitli hastalıklar, kemik iliğindeki kan üretimini etkileyerek kansızlığa neden olabilir. Bu tür kanser ve kanser benzeri rahatsızlıkların etkileri hafif ile hayatı tehdit eden boyutlar arasında değişebilir.

Hemolitik Kansızlık

Bu kansızlık grubu, kırmızı kan hücreleri kemik iliğinin yerini alabileceğinden daha hızlı yok edildiğinde ortaya çıkar. Bazı kan hastalıkları, kırmızı kan hücrelerinin yıkımını arttırır. Bu anemi türü kalıtsal olarak aileden gelebilir ya da sonrasında kendiliğinden gelişebilir.

Orak Hücre Kansızlık

Bu kalıtsal ve bazen ciddi olan durum, kalıtsal bir hemolitik anemi türüdür. Bunun nedeni, kırmızı kan hücrelerini anormal hilal (orak) şeklini almaya zorlayan kusurlu bir hemoglobin formudur. Bu düzensiz kan hücreleri erken ölür, kronik alyuvar kıtlığı ile sonuçlanır.

Diğer Kansızlık Türleri

Akdeniz anemisi ve Malarial anemisi gibi birkaç başka anemi formu da bulunmaktadır. (2)

Kansızlık Hastalığı Nedir?

Anemi olarak da bilinen kansızlık, dolaşımdaki kırmızı kan hücrelerinin sayısının azaldığı bir hastalık olarak teşhis edilmektedir. Vücudumuzun yeterli sağlıklı kırmızı kan hücresi üretmediği, çok sayıda kırmızı kan hücresini yok ettiği veya dolaşan kırmızı kan hücrelerini kaybettiği durumların hepsi kansızlığa neden olabilmektedir.

Kırmızı kan hücreleri vücudumuzun refahı için kritik önem taşımaktadır. Çünkü demir molekülleri içeren karmaşık bir protein olan hemoglobini içermektedir. Bu moleküllerin temel işlevi akciğerlerden vücudun geri kalanına oksijen taşımaktır. Yeterli miktarda kırmızı kan hücresi yoksa kişi yorgun veya zayıf hissetme gibi belirtileri yaşayabilmektedir. (3)

Kansızlık Belirtileri

Kansızlığın başlangıcı ve en yaygın belirtisi, türüne bakılmaksızın, yorgunluk hissi ve enerji yetersizliğidir. Kansızlık nasıl anlaşılır? Kansızlığın diğer yaygın belirtileri ise şunları içerebilir:

  • Ciltte solgunluk
  • Hızlı veya düzensiz kalp atışı
  • Nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Hafif sersemlik (4)

Kansızlık Tedavisi

Kansızlık nasıl geçer? Kansızlığın tedavisi nedenine ve ciddiyetine bağlı olarak değişmektedir, ancak genel anlamda aşağıdakileri içerebilir:

  • Vitamin ve mineral takviyeleri (eksiklik durumunda)
  • Demir enjeksiyonu (kişinin demir seviyesi çok düşükse)
  • Enjeksiyon yoluyla B12 vitamini takviyesi ( (pernisiyöz anemi için gereklidir)
  • Antibiyotikler (enfeksiyon nedeni ise)
  • Gerekirse antiinflamatuar ilaçlar gibi düzenli ilaçların dozunu veya rejimini değiştirme
  • Gerekirse kan nakli
  • Gerektiğinde oksijen tedavisi
  • Anormal kanamanın önlenmesi için cerrahi (adet düzensizliği gibi)
  • Ağır hemolitik anemi vakalarında dalak çıkarmak için cerrahi (Splenektomi) (5)

Kansızlık ameliyatı: Splenektomi, midenin yakınında, sol göğüs kafesinin altına yerleşen yumuşak, yumruk büyüklüğündeki bir organ olan dalağı çıkarmak için yapılan ameliyattır. Dalak, vücudun savunma (bağışıklık) sisteminin önemli bir parçasıdır. Aynı zamanda eski kırmızı kan hücrelerinin vücudun dolaşımından uzaklaştırılmasına veya filtrelenmesine yardımcı olur. Dalağın yalnızca bir kısmı çıkarılırsa, bu işlem kısmi Splenektomi olarak adlandırılır. (6)

Anemi için hangi doktora gidilir?

Doktorların hemen hemen hepsi kansızlığı teşhis ve tedavi edebilmektedir. Bununla birlikte, nedeni bulma ve iyileştirme yolculuğu sırasında, kansızlık problemi yaşayan bir hasta muhtemelen gastroenterolog (sindirim sistemi hastalıkları uzmanı) veya hematolog (kan hastalıkları uzmanı) tarafından tedavi edilecektir. (7)