Kabızlık Tedavisi


Kabızlık nasıl geçer? Kabızlığın tedavi nedenine bağlı olarak belirlenmektedir. Kabızlık neden oluyor, kabızlık ne kadar kötü, kabızlık ne kadar zamandır sürüyor gibi sorular tedavi şeklinin belirlenmesin yardımcı olmaktadır.

Kabızlığın tedavisi aşağıdaki içerebilmektedir:

Beslenme Değişiklikleri

Yemek, diyet ve beslenme programlarında yapılan değişiklikler kabızlığı tedavi etmeye yardımcı olabilmektedir.

  • Gün boyunca yeterli miktarda sıvı tüketilmelidir. Bir sağlık uzmanı ne kadar içmeniz gerektiğiyle ilgili size bilgi verebilir.
  • Daha fazla meyve ve sebze tüketmeye özen gösterin.
  • Lif içeren gıdaları diyetinize daha fazla dâhil etmeye çalışın. (1)

Egzersiz ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Her gün egzersiz yapmak, kabızlığı önlemeye ve rahatlatmaya yardımcı olabilir.

Aynı zamanda her gün tuvalete gitmeyi deneyebilirsiniz. Belirli bir zaman saati seçmek, düzenli olarak bağırsak hareketi yapmanıza yardımcı olabilir. Örneğin, bazı insanlar, kahvaltıdan sonra 15 ile 45 dakika içinde tuvalete giderek bu durumu rutine bağlamaktadır. Yemek yemek kolonunuzdaki dışkıyı taşımaya yardımcı olur. Bağırsak hareketi için yeterli zaman ayırdığınızdan emin olun. Ayrıca, bağırsak hareketi isteğinizi hissettiğinizde de bu istek gitmeden tuvaleti kullanmalısınız. (2)

Reçetesiz İlaçlar

Doktorunuz, doğru olan her şeyi yaptığınız ancak hala kabızlığınızı geçiremediğiniz takdirde kısa bi süre için müshil kullanmanızı önerebilir. Doktorunuz sizin için en iyi müshil türünün hangisi olacağını söyleyecektir. Müshil ilaçları reçetesiz satılan sıvı maddeler, tablet, kapsül, toz ve granüller gibi birçok formda bulunmaktadır.

Eğer kabızlığa neden olan herhangi bir ilacı kullanıyorsanız, doktorunuz size bu ilacı almayı bırakmanızı ve başka bir ilacı almanızı önerebilir. (3)

Kitle arttırıcı ajanlar: Kitle arttırıcı ajanlar bağırsağınızdaki sıvıyı emer ve dışkınızı daha yumuşak bir hale getirir. Bu ilaçları aldığınızda çok fazla su içtiğinizden emin olun yoksa bağırsakta tıkanıklığa neden olabilir.

Osmotik ajanlar: Osmotik ajanlar dışkının sıvı tutmasına yardımcı olur. Daha akışkan olan dışkı, dışkıyı yumuşatır ve bağırsak hareketlerinizi arttırır. Yaşlı yetişkinler ve kalp ya da böbrek yetmezliği olan insanlar osmotik ajan kullanırken dikkatli olmalıdır. Dehidrasyona veya mineral dengesizliğine neden olabilir. (4)

Yumuşatıcılar: Dışkı yumuşatıcılar dışkının yumuşamasına yardımcı olmaktadır. Doktorlar bağırsak hareketliliğinde problem yaşayan kişilere bu ilaçları önermektedir. Özellikle ameliyat ve doğum sonrası sıklıkla kullanılmaktadır.

Lubricantlar (yağlar): Bu yağlar dışkının sıvı tutmasına ve daha kolay geçmesine yardımcı olur. Yağlar basit ve ucuz laksatiflerdir. Doktorlar, anorektal tıkanıklığı olan kişiler için yağlayıcılar önerebilir. (5)

Uyarıcı müshiller: Uyarıcı müshiller, dışkıyı çıkarmak için bağırsakların kasılmasına neden olur. Kabız şiddetliyse ya da diğer tedaviler işe yaramadıysa uyarıcı müshiller kullanılmaktadır.

Uzun süre laksatif madde kullanıyor ve bunları kullanmadan tuvalete gidemiyorsanız, doktorunuzla yavaş yavaş kullanmayı nasıl durdurabileceğiniz konusunda konuşun. Müshil ilaç almayı bırakırsanız, zamanla kolonunuz dışkıyı normal şekilde hareket ettirmelidir. (6)

Reçeteli İlaçlar

Reçetesiz satılan ilaçlar belirtilerinizi rahatlatmazsa, doktorunuz aşağıdaki ilaçlardan birini reçete edebilir:

Klorür kanal aktivatörü: Uzun süren ya da idiyopatik olan irritabl bağırsak sendromunuz (IBS) varsa doktorunuz lubiproston reçete edebilir. Lubiproston, reçeteli bir klorür kanal aktivatörüdür. Araştırmalar bu ilacın 6 ile 12 ay boyunca kullanıldığında güvenli olabildiğini göstermektedir. Bu tür ilaç:

  • Karında ağrı veya rahatsızlığı azaltır,
  • Dışkıları yumuşatır,
  • Bağırsak hareketi sırasında yaşanan zorlanmayı azaltır,
  • Bağırsak hareketlerinin sıklığını artırır. (7)

Guanilat siklaz-C agonisti: Uzun süren veya varsa, doktorunuz bağırsak hareketlerinizi düzenli hale getirmek için Linaklotiti reçete edebilir. Linaklotid, karnınızdaki ağrıyı azaltan ve bağırsak hareketlerinizin sıklığını hızlandıran bir guanilat siklaz-C agonistidir.

Biofeedback

Bağırsak hareketlerini kontrol eden kaslarla ilgili sorunlarınız varsa, doktorunuz kaslarınızı yeniden eğitmek için biofeedback önerebilir. Biofeedback, bedensel işlevleri ölçmek için özel sensörler kullanılmasıdır. Bir video monitörü ölçümleri çizgi grafikleri olarak gösterir ve ekipmanın sesleri size doğru kasları ne zaman kullandığınız hakkında bilgi verir. Monitörü izleyerek ve sesleri dinleyerek, kas işlevini nasıl değiştireceğinizi öğrenebilirsiniz. Evde pratik yapmak kas fonksiyonunu geliştirebilir. Eğitimden tam fayda sağlamadan önce 3 ay boyunca pratik yapmak zorunda kalabilirsiniz. (8)

Kabızlık Ameliyatı

Diğer tedaviler işe yaramazsa, rektal prolapsusun (makat sarkması) neden olduğu bir anorektal tıkanıklığı tedavi etmek için ameliyata ihtiyacınız olabilir. Kolon kaslarınız düzgün çalışmıyorsa, kolonunuzu çıkarmanız için ameliyat gerekebilir. Doktorunuz ameliyatın yararları ve riskleri hakkında size bilgi verecektir. (9)

Kabızlık için hangi doktora gidilir: Kabızlık teşhisi ve tedavisi için bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) başvurabilirsiniz. (10)

Kabızlık Nedir?

Kabızlık, dışkı veya atık maddelerin kalın bağırsaklarda çok yavaş ilerlemesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Eliminasyon öncesinde bağırsakta kalan dışkılar sert ve kuru hale gelir. Bu, zor, ağrılı ve seyrek bağırsak hareketlerine neden olur. Çoğu durumda, kabızlık zararsızdır. Bir hastalık olarak görülmez ancak herhangi bir hastalığın da belirtisi olabilir.

Birçok kişi günde bir seferden daha az bağırsak hareketinin anormal olduğunu düşünerek kabız olduğunu zanneder. Ancak, kişi kendini iyi hissettiği takdirde haftada en az iki kez tuvalete gitmek bile kabızlık olarak değerlendirilmemektedir. (11)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Kabızlık nedir?

Kabızlık Belirtileri

Kabızlık nasıl anlaşılır? Kabızlık başlangıcı ve ilerleyişinin belirtileri şunları içerebilir:

  • Bağırsakların tamamen boşalmadığı hissi
  • Karın şişmesi ve muhtemelen gürültülü bir ses
  • Gaz
  • Hazımsızlık
  • Nadir bağırsak hareketleri
  • Sert, kuru olan dışkının çıkarken çok zorlaması
  • İştah kaybı
  • Göbek bölgesinde ağrı veya basınç
  • Sıkışmanın bir sonucu olarak kanama (12)

Kabızlık belirtileri fazlası için tıklayınız

Kabızlık Nedenleri

Kabızlık neden olur? Kabızlığın birçok nedeni bulunmaktadır, ancak bazı durumlarda belirgin bir nedeni de olmayabilir. Kabızlığın bilinen en yaygın nedenleri ise şunlardır:

  • Yeterince lif tüketmemek (meyve, sebze ve tahıllar gibi)
  • Yeterli sıvı içmemek
  • Egzersiz yapmamak veya daha az aktif olmak
  • Genellikle tuvalete gitme isteğini görmezden gelmek
  • Diyeti veya günlük rutini değiştirmek
  • Stres, kaygı veya depresyon
  • İlacın yan etkisi

Kabızlık hamilelikte ve doğumdan sonraki altı hafta boyunca daha yaygın yaşanmaktadır. Daha seyrek durumlarda, kabızlık tıbbi bir durumdan kaynaklanabilir. (13)

Kabızlık nedenleri detayı için bakınız