Kabızlık Belirtileri


Bir günde ya da bir haftada kaç kez tuvalete çıkılması (bağırsak hareketi) gerektiğiyle ilgili net ve doğru bir sayı yoktur. Bu durum kişiden kişiye göre değişiklik gösterebilmektedir.

Haftada üç kez ya da günde üç kez tuvalete çıkılması sağlıksal açıdan gayet normal bulunmaktadır. Bununla birlikte, en yaygın olarak, kabızlığın, bir haftada üçten az gerçekleşen bağırsak hareketliliği sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. (1)

Kabızlık nasıl anlaşılır? Kabızlık başlangıcı ve ilerleyişi ile ilgili bazı belirtiler şunları içermektedir:

  • Tuvaleti yaparken topaklı, sert ve kuru dışkıya sahip olmak
  • Tuvaleti yaparken çok zorlanmak
  • Bağırsak hareketi sonrasında bile tekrar tuvalete gitme ihtiyacı hissetmek (bağırsaklarınızı tamamen boşaltmamışsınız gibi)
  • Bağırsaklarda veya rektumda bir tıkanıklık varmış gibi hissetmek
  • Karında ağrı veya şişkinlik
  • İştah kaybı
  • Halsizlik veya uykusuzluk (2)

Genel olarak düşünülenin aksine, vücut sıkışıp kalmış atıkları absorbe etmez ve bu da genel sağlığınız için önemli tehlike oluşturur. Aslında, kabızlık genellikle ciddiden ziyade rahatsızlık verici bir sağlık problemidir.

Ancak kronik (uzun süreli) kabızlık, hemoroit, anüs çevresindeki ciltte yara (anal ülserler) ve rektal prolapsus (rektumun bir kısmının anüsten çıktığı bir durum) dâhil olmak üzere bazı komplikasyonlara neden olabilir. (3)

Kronik Kabızlık Belirtileri

Kronik kabızlık, nadir görülen bağırsak hareketi veya zorlaşan dışkı çıkışı olarak bilinmektedir. Bu durum birkaç hafta veya daha uzun süre devam eder. (4)

Kronik kabızlığın belirtileri şunları içermektedir:

  • Haftada üçten az tuvalete çıkma (bağırsak hareketliliği)
  • Topaklı veya sert dışkı
  • Tuvalet yaparken çok zorlanma
  • Sanki rektumunuzda bağırsak hareketlerini önleyen bir tıkanma varmış gibi hissetmek
  • Tuvalet çıktıktan sonra tekrar gitme ihtiyacı hissetmek
  • Tuvalete çıkmak için ellerle karın üstüne baskı uygulama ihtiyacı duymak

Son üç ay içinde belirtilen bu kabızlık belirtilerinden iki veya daha fazlasına maruz kaldıysanız bu durum kronik kabızlık olarak görülebilir. (5)

Kabızlık ve Bel Ağrısı

Kabızlık ve bel ağrısının birlikte görülmesi oldukça olağan bir durumdur. Bazı durumlarda, kabızlık sırt ağrısıyla ilişkili olarak da ortaya çıkabilir. Bel ağrısı için kullanılan ilaçlar kabızlığa sebebiyet verebilir.

Diğer durumlarda, kabızlık ve bel ağrısı başka bir sağlık sorununun belirtileri olabilir. Örneğin, irritabl bağırsak sendromu hem kabızlık hem de sırt ağrısına neden olabilir.

Bel ağrısı, kronik kabızlığın bir başka komplikasyonu olan kolonda fekal impaksiyon durumuyla da gelişebilir. Bu durum, rektumda büyük miktarda kuru, sert dışkının sıkışıp kalmasıyla ortaya çıkar. Kolondaki fekal impaksiyonun uzun süre kabız kalmayla ve çok müshil kullanmayla doğrudan ilgisi bulunmaktadır.

Tuvalete çıkma problemi yaşıyorsanız içeride sıkışan sertleşmiş dışkı beldeki sakral sinirlerine baskı yapabilir. Bu durumda bel ağrısı ortaya çıkmaktadır. (6)

Çocuklarda Kabızlık Belirtileri

Çocuklarda kabızlık belirtileri şunlardır:

  • Haftada üçten az olan bağırsak hareketi
  • Dışkının sert olması ve zor geçmesi
  • Tuvaleti engelleyebilecek geniş çaplı dışkılar
  • Bağırsak hareketi sırasında yaşanan ağrı
  • Karın ağrısı
  • Çocuğunuzun iç çamaşırındaki sıvı veya kil benzeri dışkı izleri
  • Sert dışkı yüzeyindeki kan

Çocuğunuzun kabızlık yaşadığından endişe ediyorsanız bunu çocuğunuzu gözlemleyerek anlayabilirsiniz. Çocuğunuzun bacaklarını ve kalçasını sıktığını veya dışkıyı yapmaya çalışırken zorlandığını yüzünden fark edebilirsiniz. (7)

Kabızlık Nedir?

Kabızlık, dışkı veya atık maddelerin kalın bağırsaklarda çok yavaş ilerlemesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Eliminasyon öncesinde bağırsakta kalan dışkılar sert ve kuru hale gelir. Bu, zor, ağrılı ve seyrek bağırsak hareketlerine neden olur. Çoğu durumda, kabızlık zararsızdır. Bir hastalık olarak görülmez ancak herhangi bir hastalığın da belirtisi olabilir.

Birçok kişi günde bir seferden daha az bağırsak hareketinin anormal olduğunu düşünerek kabız olduğunu zanneder. Ancak, kişi kendini iyi hissettiği takdirde haftada en az iki kez tuvalete gitmek bile kabızlık olarak değerlendirilmemektedir. (8)

Kabızlık nedir hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Kabızlık Nedenleri

Kabızlık neden olur? Kabızlığın birçok nedeni bulunmaktadır, ancak bazı durumlarda belirgin bir nedeni de olmayabilir. Kabızlığın bilinen en yaygın nedenleri ise şunlardır:

  • Yeterince lif tüketmemek (meyve, sebze ve tahıllar gibi)
  • Yeterli sıvı içmemek
  • Egzersiz yapmamak veya daha az aktif olmak
  • Genellikle tuvalete gitme isteğini görmezden gelmek
  • Diyeti veya günlük rutini değiştirmek
  • Stres, kaygı veya depresyon
  • İlacın yan etkisi

Kabızlık hamilelikte ve doğumdan sonraki altı hafta boyunca daha yaygın yaşanmaktadır. Daha seyrek durumlarda, kabızlık tıbbi bir durumdan kaynaklanabilir. (9)

Kabızlık nedenleri daha fazlası için

Kabızlık Tedavisi

Kabızlık nasıl geçer? Çoğu vakada, kabızlık herhangi bir tedavi veya sağlık riski olmadan kendiliğinden düzelir. Yinelenen kabızlığın tedavisi, daha fazla egzersiz yapma, daha fazla lif tüketme ve daha fazla su içme gibi yaşam tarzı değişikliklerini içerebilir.

Genellikle, müshil ilaçları kabızlığı başarılı bir şekilde tedavi edebilmektedir ancak dikkatli ve yalnızca gerektiğinde kullanılmalıdır. Daha zor durumlarda, kişinin reçeteyle satılan bir ilaca ihtiyacı olabilir.

Kabızlık nedenini anlamak önemlidir. Altta yatan bir hastalık veya durum olabilir. Yinelenen kabızlığı olan kişilerin, bağırsak hareketlerini ve dışkı özelliklerini not etmesi doktorun tedavi şeklini belirlemesine yardımcı olabilmektedir. (10)

Kabızlık Ameliyatı

Diğer tedaviler işe yaramazsa, rektal prolapsusun (makat sarkması) neden olduğu bir anorektal tıkanıklığı tedavi etmek için ameliyata ihtiyacınız olabilir. Kolon kaslarınız düzgün çalışmıyorsa, kolonunuzu çıkarmanız için ameliyat gerekebilir. Doktorunuz ameliyatın yararları ve riskleri hakkında size bilgi verecektir. (11)

Kabızlık için hangi doktora gidilir: Kabızlık teşhisi ve tedavisi için bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) başvurabilirsiniz. (12)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Kabızlık tedavisi