İrritabl Bağırsak Sendromu Nedenleri


İrritabl bağırsak sendromu neden olur? İrritabl bağırsak sendromunun (IBS) kesin nedeni bilinmemektedir, ancak çoğu uzmana göre, irritabl bağırsak sendromu sindirim problemleri ve bağırsak sisteminde oluşan duyarlılıkla ilgilidir.

Enflamasyon, enfeksiyonlar ve bazı diyetler de dâhil olmak üzere pek çok neden İrritabl bağırsak sendromuna neden olabilmektedir, ancak hiçbirinin direkt olarak bu sendroma yol açtığı kesin olarak ispatlanmamıştır. (1)

Sindirim Problemleri

Vücut genellikle bağırsak kaslarını ritmik bir şekilde sıkarak ve rahatlatarak sindirim sistemi aracılığıyla besinleri taşımaktadır. Bununla birlikte, irritabl bağırsak sendromunda bu sürecin değiştiğini ve besinlerin sindirim sistemi üzerinden çok hızlı veya çok yavaş ilerlediği düşünülmektedir.

Besinler sindirim sisteminden çok hızlı geçerse ishal meydana gelmektedir, çünkü sindirim sistemi yiyecekten su emmek için yeterli zamanı bulamamaktadır. (2)

Besin, sindirim sistemi vasıtasıyla çok yavaş hareket ederse, çok fazla su absorbe edildiğinden kabızlığa neden olur, dışkı oluşumunu ve geçmesini zorlaştırır.

Besin, irritabl bağırsak sendromu olan kişilerin sindirim sistemlerinden doğru bir şekilde geçirmeyebilir, çünkü beynin ileri ve geri sinyalleri bir şekilde bozulmaktadır.

Bazı durumlarda irritabl bağırsak sendromundan safra asidi malabsorpsiyonu (karaciğer tarafından üretilen safranın sindirim sisteminde birikmesi) gibi problemlerin de ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. (3)

Artan Bağırsak Duyarlılığı

Vücudun birçok duyumsaması sindirim sisteminden gelir. Örneğin, sindirim sistemindeki sinirler, kişinin aç ya da tok olup olmadığını ya da tuvalete gidip gitmemesi gerektiğini bildirmek için beyne sinyal gönderir.

Bazı uzmanlara göre, irritabl bağırsak sendroma sahip olan kişiler sindirim sinir sinyallerine karşı aşırı duyarlı olabilmektedir. Örneğin, çoğu insanda zar zor fark edilen hafif hazımsızlık, irritabl bağırsak sendromu olan kişilerde sıkıntı verici karın ağrısı haline gelebilir. (4)

Enfeksiyonlar

Sindirim yolundaki bir bakteri enfeksiyonu bazı kişilerde irritabl bağırsak sendromu gelişmesine neden olabilir. Uzmanlara göre, sindirim yolundaki anormallikler ve zihinsel sağlık sorunları bu konuda rol oynamaktadır, ancak bazı kişilerin enfeksiyonlara neden daha duyarlı oldukları tam olarak bilinememektedir.

İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Çoğalması

Normalde, bağırsakta az sayıda bakteri yaşamaktadır. İnce bağırsakta oluşan aşırı bakteriyel büyüme, bağırsaklardaki bakteri sayısındaki artıştan kaynaklanır. Bu bakteri ekstra gaz üretebilir, ishal ve kilo vermeye neden olabilir. Bazı uzmanlar, küçük bağırsak bakterilerinin aşırı büyümesinin irritabl bağırsak sendromuna neden olabileceğini düşünmektedir. (5)

Psikolojik Faktörler

Psikolojik faktörlerin irritabl bağırsak sendromunda önemli bir rol oynadığını gösteren bazı kanıtlar da bulunmaktadır.

Bununla birlikte, irritabl bağırsak sendromunun tamamen psikolojik bir durumun sonucu olduğu söylemek mümkün değildir, çünkü belirtiler oldukça gerçektir. Stres ve kaygı gibi yoğun duygusal durumlar, sindirim sisteminin normal çalışmasına müdahale eden kimyasal değişiklikleri tetikleyebilir. (6)

Bu sadece irritabl bağırsak sendromuna sahip olan insanlarda gerçekleşmez. Daha önce hiç irritabl bağırsak sendromu olmamış birçok insan, stresli bir durumla karşı karşıya kaldığında, önemli bir sınav ya da iş görüşmesi gibi stresli bir durumun içinde olduğunda ani bağırsak hareketlilikleri yaşayabilmektedir.

İrritabl bağırsak sendromuna sahip olan bazı insanlar, genellikle çocukluklarında, istismar, ihmal, ciddi bir çocukluk dönemi hastalığı ya da ölümü gibi travmatik bir olay yaşamaktadır. Geçmişte yaşanmış olan bu tür zorlu deneyimler kişiyi stres, ağrı ve rahatsızlık belirtilerine daha duyarlı hale getirebilir. (7)

Tetikleyiciler

Belli yiyecek ve içecekler irritabl bağırsak sendromu belirtilerini tetikleyebilir. Tetikleyiciler kişiden kişiye değişir ancak genel olarak şunları söylemek mümkündür:

  • Alkol
  • Gazlı içecekler
  • Çikolata
  • Kafein içeren içecekler (çay, kahve veya kola gibi)
  • İşlenmiş atıştırmalıklar (cipsler ve bisküviler gibi)
  • Yağlı veya kızartılmış yiyecekler

Bir yiyecek günlüğü tutmak, diyetinizdeki olası tetikleyicileri belirlemenin yararlı bir yolu olabilir.

Stres, irritabl bağırsak sendromunun bir başka yaygın tetikleyicisidir. Bu nedenle, stresli durumları yönetmenin yollarını bulmak durumun tedavisinde önemli bir rol oynamaktadır. (8)

İrritabl Bağırsak Sendromu Hastalığı Nedir?

İrritabl barsak sendromu (IBS), kalın bağırsağı etkileyen oldukça yaygın bir hastalıktır. İrritabl bağırsak sendromu sıklıkla kişide kramp, karın ağrısı, şişkinlik, gaz, ishal ve kabızlık oluşturmaktadır. Uzun vadede yönetmek zorunda kalacağınız kronik bir durumdur.

İrritabl bağırsak sendromunun belirtileri genellikle kişi için çok rahatsızlık verici olsa da, iltihaplı bağırsak hastalığının diğer formları olan ülseratif kolit ve Crohn hastalığının aksine, bağırsak dokusunda değişikliklere neden olmaz veya kolorektal kanser riskinizi arttırmaz.

İrritabl barsak sendromu olan az sayıda kişide ciddi belirtiler oluşturmaktadır. Bazı insanlar diyet, yaşam tarzı ve stres yönetimi ile belirtilerini kontrol edebilir. Diğerleri ise ilaç ve danışmanlığa ihtiyac duyabilmektedir. (9)

Detaylı bilgi almak için bakınız: İrritabl bağırsak sendromu hastalığı nedir?

İrritabl Bağırsak Sendromu Belirtileri

İrritabl bağırsak sendromu nasıl anlaşılır? İrritabl bağırsak sendromu başlangıcı ve sonrasında karşılaşılan en yaygın belirtiler şunlardır:

  • Bağırsak alışkanlıklarında değişme
  • Karın ağrısı ve kramplar (genellikle tuvalete gittikten sonra kişi rahatlamaktadır)
  • Tuvalete gittikten sonra bile bağırsakların tamamen boşaltılmadığı hissi
  • Artan gaz problemi
  • Rektumdan mukus geçişi
  • Ani ve acil tuvalete gitme ihtiyacı
  • Şişme veya karında şişlik

Çoğu belirti, yemek yedikten sonra daha da kötüleşir. Genellikle, hastalığının şiddetli hali 2-4 gün kadar sürebilir ve daha sonra belirtiler düzelir veya tamamen kaybolur. (10)

İrritabl bağırsak sendromu belirtileri fazlası için tıklayınız

İrritabl Bağırsak Sendromu Tedavisi

İrritabl bağırsak sendromu nasıl geçer? İrritabl bağırsak sendromu yaşayan neredeyse tüm insanlar bu konuda yardım alabilir, ancak herkes için tek bir tedavi uygulanmaz. Belirtileri yönetmek için doğru tedavi planını bulmak için siz ve doktorunuz birlikte çalışmanız gerekmektedir.

Bazı gıdalar, ilaçlar, gaz veya dışkı varlığı, duygusal stres gibi birçok şey irritabl bağırsak sendromu belirtilerini tetikleyebilir. Tetikleyicilerinizin ne olduğunu öğrenmeniz oldukça önemlidir. Bazı yaşam tarzı değişiklikleri yapmanız ve ilacı almanız da gerekebilir. (11)

İrritabl Bağırsak Sendromu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Pratisyen, aile hekimi ve iç hastalıkları uzmanı, irritabl bağırsak sendromunu teşhis edebilir ve tedavi edebilir.

Daha fazla test gerekiyorsa ya da belirtileriniz tedaviye cevap vermiyorsa, sindirim sistemi problemleri (gastroenterolog) tedavisinde uzmanlaşmış bir doktora görünmeniz yararlı olabilir. (12)

İrritabl bağırsak sendromu tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.