Hipotansiyon (Tansiyon Düşüklüğü) Nedir?


Hipotansiyon aynı zamanda tansiyon düşüklüğü ya da düşük kan basıncı olarak bilinmektedir. Kişinin kan basıncı düşük olduğunda, baş dönmesi, bayılma, yorgunluk, bulantı, nefes darlığı, bulanık görme, çarpıntı, soğuk ve nemli cilt gibi belirtilere neden olabilecek bir durum haline gelebilmektedir.

Sağlıklı bir kiloya sahip olan ve fiziksel olarak da fit ve aktif olan insanlar genellikle 120/80 mmHg’de normal olarak kabul edilen kan basıncı değerine sahiptir. Bu değerden daha düşük bir kan basıncına sahip olunması tansiyon düşüklüğü olarak değerlendirilmektedir, ancak, özellikle belirtiler yaşanmadığında, bu durum sağlıksız olarak kabul edilmemektedir. (1)

Ancak, ölçümler sürekli olarak 90/60 mmHg veya daha düşük seviyelerde kaldığında, bu durum hipotansiyon olarak kabul edilmektedir. Ayrıca, tansiyonun çok düşük olması beyin, böbrekler ve kalp gibi organlara yetersiz kan akışına neden olabilmektedir.

Hipotansiyon, dehidratasyon, uzayan yatak istirahati, beslenme yetersizlikleri, kan hacminde bir azalma, kalp sorunları, gebelik, endokrin bozukluklar ve nörolojik rahatsızlıklar gibi durumlardan kaynaklanabilmektedir. Alfa blokerleri, beta blokerleri, diüretikler, antidepresanlar ve diğerleri gibi belirli ilaçlar da düşük kan basıncına neden olabilmektedir.

Hipertansiyon için bazı hayat tarzı ve yeme alışkanlıklarında yapılan değişiklikler durumun önlenmesine yardımcı olabilmektedir. Gerekli olduğu düşünülen bazı durumlarda ilaç tedavisine de başlanabilmektedir. (2)

Hipotansiyon (Tansiyon Düşüklüğü) Belirtileri

Hipotansiyon nasıl anlaşılır? Bazı insanlar için, hipotansiyon özellikle aniden düştüğünde veya başka benzer belirtilere eşlik ettiğinde altta yatan başka bir sağlık problemini işaret edebilmektedir. Hipotansiyon başlangıcı ve sonrası belirtileri şunlar olabilmektedir:

  • Baş dönmesi veya sersemleme
  • Bayılma (senkop)
  • Bulanık görme
  • Mide bulantısı
  • Yorgunluk
  • Konsantrasyon eksikliği
  • Şok

Aşırı hipotansiyon, bazı hayatı tehdit eden duruma neden olabilmektedir. Tehlikeli seviyede olan hipotansiyon belirtileri şunları içermektedir:

  • Karışıklık, özellikle yaşlı insanlarda
  • Soğuk, nemli, soluk cilt
  • Hızlı ya da sığ nefes alma
  • Zayıf ya da hızlı nabız (3)

Hipotansiyon (Tansiyon Düşüklüğü) Nedenleri

Hipotansiyon neden olur? Hipotansiyonun birçok nedeni bulunmaktadır:

  • Duygusal stres, korku, güvensizlik
  • Dehidratasyon
  • Vücudun sıcaklığa tepkisi
  • Kan bağışı
  • Delikli bir mide ülserinin yaşattığı gibi bir iç kanama
  • Travmadan gelen kan kaybı
  • Hamilelik
  • Yüksek tansiyon, diüretik ve depresyon ilaçları
  • Bazı kalp rahatsızlıklarında kullanılan ilaçlar
  • Bazı ilaçlara veya kimyasallara alerjik reaksiyon
  • Toksik şok sendromu gibi bazı enfeksiyon türleri
  • Kalp kasının pompalama hareketini engelleyebilen kalp rahatsızlığı
  • Parkinson hastalığı gibi bazı sinir sistemi bozuklukları
  • Addison hastalığı (adrenal bezlerin yeterli kan basıncını koruyan hormonu üretememesi) (4)

Hipotansiyon (Tansiyon Düşüklüğü) Tedavisi

Hipotansiyon nasıl geçer? Tedavi, sahip olduğunuz hipotansiyonun türüne ve belirtilerin şiddetine bağlı olarak değişmektedir. Tedavinin amacı, belirtileri gidermek için kan basıncını normale döndürmektir. Bir başka amaç ise altta yatan ve hipotansiyona neden olan durumu tedavi etmektir.

Tedavinin olumlu bir sonuç vermesi yaşa, genel sağlık durumuna ve güce bağlıdır. Sağlıklı bir insanda, belirtiler olmaksızın düşük kan basıncı genellikle bir sorun olarak görülmemektedir ve herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır.

Hipotansiyon belirtileriniz varsa, hemen oturmanız veya yatmanız gerekmektedir. Ayaklarınızı kalbinizin seviyesine çıkarabilirsiniz. Hipotansiyon belirtileriniz kendiliğinden kaybolmazsa, tıbbi yardım istemelisiniz. (5)

Hipotansiyon İçin Hangi Doktora Gidilir?

Başlangıç olarak, aile hekiminiz hipotansiyonu teşhis ve tedavi etmeye yardımcı olabilmektedir. Gerekli olduğu takdirde, bir kalp sağlığı uzmanına (kardiyolog), böbrek sağlığı uzmanına (nefrolog) ve beyin ve sinir uzmanına (nörolog) başvurabilirsiniz. (6)

Hipotansiyona (Tansiyon Düşüklüğüne) Ne İyi Gelir?

Hipotansiyon Bitkisel Tedavisi

Hurma, kuru üzüm, kuru incir: Kuru meyveler hipotansiyon tedavisine yardımcı olabilmektedir. Hurma, sağlıklı kan değerleri için gerekli olan demir açısından oldukça zengindir. Diğer yandan, kuru üzüm özellikle tansiyon düşüklüğü için kullanılmasıyla popülerdir. Kuru incir de düşük kan basıncı için faydalı olabilmektedir.

Badem sütü: Bademin sahip olduğu potasyum içeriği tansiyonu ayarlamaya yardımcı olmakta ve kan basıncının normale döndürülmesini sağlamaktadır. Diğer yandan, badem düşük oranda sodyum içerdiği için değişken kan basıncını kontrol edebilmektedir. Hipotansiyonu tedavi etmek için badem sütünü deneyebilirsiniz. (7)

Havuç: Havuç beta-karoten için oldukça iyi bir kaynaktır ve klinik araştırmalara göre, felç ve kalp krizi riskini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Kan basıncını normal tutmayı desteklemektedir. Havuç vücudun sıvı dengesini düzenleyen, böylece kan basıncını normalleştiren potasyumu da içermektedir. (8)

Fesleğen: Fesleğen düşük tansiyon için oldukça faydalı bir bitkidir çünkü C vitamini, magnezyum, potasyum ve pantotenik asit bakımından son derece zengindir. Artı olarak, zihni dengelemeye yardımcı olmakta ve stresi azaltmaktadır. (9)

Meyan kökü: Meyan kökü, düşük seviyeli kortizolün neden olduğu düşük kan basıncını normalleştiren başka popüler bir bitkidir. Kortizolü parçalayan enzimi bloke etmekte ve sağlıklı adrenalin fonksiyonunu desteklemektedir. Aynı zamanda kronik yorgunluk sendromunun tedavisinde de etkili olabilmektedir. (10)

Pancar suyu: Çiğ pancar suyu, hem düşük hem de yüksek kan basıncıyla mücadele etmeye yardımcı olmaktadır. Hipotansiyon için pancar suyunu günde iki kere yaklaşık olarak bir hafta boyunca içebilirsiniz. Bu konuda diğer doğal meyve suları da faydalı olabilmektedir. (11)

Limon: Limon suyu yüksek tansiyonun tedavisinde oldukça etkilidir, ancak özellikle dehidratasyon sebebiyle oluşan düşük kan basıncı için de kullanılabilmektedir.  Limon, karaciğer fonksiyonunu uyararak ve sindirime yardımcı olarak vücudunuza enerji vermektedir. (12)

Zencefil: Zencefil aynı zamanda güçlü antioksidanlar ve kan basıncı düzeylerindeki dalgalanmaları önlemeye yardımcı olabilen zingerone, gingerol ve shogaol gibi bazı bitki kimyasallarını içerdiğinden hem hipertansiyon hem de hipotansiyon için diğer ortak bir tedavi yöntemi olabilmektedir. (13)

Bal: Bal, neredeyse tüm rahatsızlıkların tedavisi için kullanılabilmektedir. Düşük tansiyon veya hipotansiyon için de en iyi doğal ilaçlardan biri olabilmektedir. Eğer düşük kan basıncı nedeniyle baş dönmesi hissediyorsanız, bal anında etki edebilmektedir.

Nar: Nar, düşük kan basıncı için uzun süredir kullanılan doğal ve etkili tedavi yöntemlerinden biridir. Kan basıncını korumak için farklı yollarla tüketebilmektedir. Bir meyve olarak yiyebilir ya da suyunu çıkarıp içebilirsiniz. (14)

Hipotansiyon Evde Tedavi Yöntemleri

Su: Vücudunuz, organlarınızın düzgün çalışmasını sağlamak için bol miktarda suya ihtiyaç duymaktadır. Bazı durumlarda düşük kan basıncı aşırı ısınma veya dehidratasyon ile tetiklenebilmektedir. Gün boyunca bol sıvı tüketmek, özellikle açık havada çalışırken sulu kalmayı sağlamaktadır. (15)

Tuzlu su: Tuzlu su düşük kan basıncına yardımcı olabilmektedir. Bunun nedeni tuzda bulunan sodyumun kan basıncını arttırmasıdır. Fazla tuzun da sağlıksız olduğu kanıtlandığı için bu çareyi sadece sağlıklı miktarları aşmadan deneyin. Bir buçuk tatlı kaşığı tuzu bir bardak suya karıştırıp içebilirsiniz. (16)

Kafein: Bir fincan güçlü kahve, sıcak çikolata, kola veya herhangi bir kafeinli içecek içmek geçici olarak kan basıncınızı artırabilmektedir. Sık sık düşük kan basıncından muzdarip oluyorsanız, sabahları bir fincan kahve içebilir veya özellikle ortostatik hipotansiyonla mücadele ediyorsanız yemek yiyerek kan değerlerini normale çevirebilirsiniz. Ancak, bunu alışkanlık haline getirmemelisiniz, çünkü kafeinin uzun vadeli etkileri net olarak belli değildir. (17)

Lif: Lif bakımından zengin olan gıdalar vücuttaki kan şekeri ve kolesterol düzeylerini kontrol etmek için tüketilmelidir. Havuç, bezelye, muz ya da tahıllar gibi sukroz ve lif bakımından zengin olan gıdaları tüketmeye çalışabilirsiniz. Vücudunuzu besleyecek ve bağışıklık sisteminizi iyileştirecek olan bu sağlıklı gıdalar, vücuttaki hormonları düzenli hale getirerek hipotansiyonu önleyebilmektedir. (18)