Hipoglisemi Tedavisi


Hipoglisemi nasıl geçer? Hipoglisemi için uygulanan tedavi planı, kan şekeri düzeyinin çok düşük olmasıyla sonuçlanan nedenin üzerinde odaklanmaktadır. Kan şekeri düşmesinin nedenleri şeker hastalığından kaynaklanan hipoglisemi ve şeker hastalığından kaynaklanmayan hipoglisemi olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. (1)

Şeker Hastalığından Kaynaklanan Hipoglisemi

Hipoglisemi diyabet için kullanılan belirli ilaçlardan (tip 1 veya tip 2 diyabetli kişilerde hipoglisemik meydana gelebilir) kaynaklanıyorsa, bir sağlık uzmanı hipoglisemi oluştuğunda size yardımcı olabilecek birkaç şey önerebilir. Ayrıca, hipoglisemiyi önlemeye yardımcı olmak için şeker hastalığı tedavi planınızda düzenlemeler de yapabilir.

İlaç tedavisinde doz ayarlaması: Örneğin, şeker hastalığı için insülin tedavisi görüyorsanız, doz oranlarında yapılan değişimler hipoglisemini önleyebilir. (2)

Yemek planınızı geliştirmek veya ayarlamak: Bir diyetisyen ile çalışarak sağlıklı bir yemek planı oluşturabilirsiniz. Örneğin, karbonhidrat içeren yemeklerdeki tutarlılığı koruyan bir yemek planı uygulanabilir. Diyetisyen, aynı zamanda, ilaçlarınızı veya insülini daha iyi planlayabilmeniz için karbonhidratların gramlarını saymayı öğrenmenize de yardımcı olabilir.

Kan şekeri seviyelerini takip etmek: Gün boyunca kandaki glikoz seviyenin kaç olduğunu bilmek önemlidir. Kişi uyandığında, yemek yemeden önce ya da yemek yedikten sonra kan şekerini kontrol ederek olası tetikleyicilerden uzak durabilir. (3)

Alkollü içeceklerin tüketimini sınırlandırmak: Alkol vücudun glikozu metabolize etme şeklini etkileyebilmektedir, bu nedenle zaten hipoglisemi riski bulunuyorsa, alkol miktarı azaltılmalıdır.

Glikoz tabletleri (dekstroz) veya sert şekerleme taşıma: Doktorun da öneri ile glikoz tabletleri veya sert şekerlemeleri yanınızda taşıyabilirsiniz. Onları çantanıza, cüzdanınıza, arabanıza, masanıza, kilitli dolabınıza koyabilirsiniz. Tabletleri veya şekeri yuttuktan 15 dakika sonra kan şekerini tekrar kontrol etmeniz gerekecektir. Etki etmediği takdirde doktora başvurulmalıdır. (4)

Şeker Hastalığından Kaynaklanmayan Hipoglisemi

Birden fazla hipoglisemi atağı yaşarsanız ve diyabetiniz yoksa doktorunuz kan şekerinin neden düştüğünü anlamaya çalışacaktır. Bu bilgiyle bir tedavi planı hazırlayacaktır.

Hipoglisemiyi önlemeye yardımcı olmak için tedavi planına yaşam tarzı değişiklikleri eklenebilir. Ayrıca belirtileri fark ettiğinizde hipoglisemiyi nasıl tedavi edeceğinizi öğrenmeniz gerekecektir.

Hipoglisemi tedavi yöntemleri şunları içerebilir: (5)

Kan şekerini takip etme: Doktorunuz en azından en doğru tedavi yöntemini bulana kadar gün boyunca kan şekeri seviyenizi kontrol etmenizi isteyebilir. Kan şekeri seviyesini takip etmek, kan şekeri seviyenizi düşüren şeyin ne olduğunu bulmanıza yardımcı olmaktadır.

Yemek planını geliştirmek veya ayarlamak için bir diyetisyenle birlikte çalışmak: Yenilen her yemek, kan şekeri seviyesi üzerinde büyük bir rol oynamaktadır. Diyetisyen size, kabul edilebilir bir kan şekeri aralığını korumayı kolaylaştıracak, sağlıklı, dengeli beslenme seçenekleri hakkında yardımcı olacaktır.

Glikoz tabletleri, sert şekerleme veya diğer atıştırmalıkları taşıma: Eğer doktorunuz da öneriyorsa, yanınızda glikoz tabletleri veya sert şekerleme taşıyabilirsiniz. Bunları çantanıza, cüzdanınıza, arabanıza, masanıza, kilitli dolabınıza koyabilirsiniz. Ayrıca, peynir veya fıstık ezmeli kraker gibi bazı atıştırmalıklar da bu durumda size yardımcı olabilir. (6)

Hipoglisemi Ameliyatı

Hipoglisemi, pankreastaki bir tümör (İnsülinoma) veya pankreas dışındaki tümörlerden kaynaklanabilir. Bu tümörler iyi huylu veya malign (diğer dokulara yayılmaya eğilimli, kötü huylu tümör) olabilir. Ameliyat, insülinoma (nadir görülen pankreas endokrin tümörlerinden biri) için en iyi tedavi yöntemidir.

Endokrinolog tarafından yapılan özel testler cerrahın daha az pankreas dokusu almasına yardımcı olabilir, böylece ameliyat sonrası şeker hastalığı riski azalır. Tümör iyi huylu değilse ya da ameliyat edilemezse, bazı ilaçlar hastalıklı pankreas beta hücrelerinden insülin salınmasını baskılayabilir. (7)

Hipoglisemi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Hipoglisemi teşhisi ve tedavisi için başlangıç olarak aile hekimine ya da iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Sonrasında gerekli görülürse, bir diyabet, endokrinoloji ve metabolizma uzmanından yardım alabilirsiniz. (8)

Hipoglisemi Nedir?

Halk arasında düşük kan şekeri olarak da bilinen hipoglisemi, kandaki anormal derecede düşük olan glikoz seviyesini tanımlamaktadır. Bu oran, litre başına dört milimol’dan az şeklinde verilebilir.

Glikoz yani kandaki şeker seviyesi çok düşük olduğunda, vücudunuz faaliyetlerini gerçekleştirecek kadar enerjiyi bulamamaktadır.

Hipoglisemi ile çoğunlukla şeker hastalığı olan kişiler mücadele etmektedir. Şeker hastası olan kişi çok fazla insülin aldıysa, yemek yediyse veya çok yorucu bir egzersiz yapıysa, hipoglisemi meydana gelebilmektedir.

Nadiren de olsa, şeker hastalığı olmayan kişinin de hipoglisemi yaşaması mümkün olabilmektedir. Kötü beslenme, aşırı içki içme veya Addison hastalığı gibi bazı durumlar hipoglisemiyi tetikleyebilmektedir. (9)

Hipoglisemi Belirtileri

Vücudun ve beynin düzgün bir şekilde çalışması için sabit bir glikoz (şeker) tedarikine ihtiyacı vardır. Hipoglisemi nasıl anlaşılır? Glikoz seviyeleri çok düşük olduğunda, hipoglisemi başlangıcında ve sonrasında aşağıda sıralanmış olan belirtilere neden olabilmektedir:

  • Kalp çarpıntısı
  • Yorgunluk
  • Cilt solgunluğu
  • Güçsüzlük
  • Kaygı
  • Terleme
  • Açlık
  • Sinirlilik
  • Ağız çevresinde karıncalanma hissi
  • Uyurken ağlama

Hipoglisemi kötüleştikçe belirtiler aşağıdakileri içerebilir:

  • Karışıklık, anormal davranışlar ya da her ikisi birden (rutin görevleri tamamlayamama gibi)
  • Bulanık görme gibi görme bozuklukları
  • Nöbetler
  • Bilinç kaybı

Şiddetli hipoglisemi yani düşük kan şekeri olan hasta kendini sersemlemiş gibi hissedebilir. Muhtemel konuşurken cümleleri toparlayamayacak ya da mantıklı cümleler kuramayacaktır. (10)

Hipoglisemi Nedenleri

Hipoglisemi neden olur? Hipoglisemi nedenleri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Aşırı egzersiz veya gıda alımı eksikliği
  • Alkol tüketimi
  • Bazı tümör türleri, pankreas (İnsülinoma)
  • Mide ile ilgili ameliyatlar

Böbrek yetmezliği olan, diyaliz hastası olan kişiler de hipoglisemi yaşayabilir.

Karaciğer hastalığınız varsa, hipoglisemi riski taşıyabilirsiniz.

Tiroid, adrenalin veya hipofiz bezi ile ilgili sorunlarınız hipoglisemiyi tetikleyebilir.

Çok iyi yemek yeseniz bile vücudunuz yiyecekleri emmeyebilir, bu durum hipoglisemiye neden olabilir. (11)