Hipertansiyon Belirtileri


Hipertansiyon durumunda genellikle belirtiler az olmaktadır veya hiç olmamaktadır. Birçok kişi hipertansiyon başlangıcında ve ya ilerlemiş olma durumunda bile bunu bilmeden yıllarca hipertansiyona sahip bir şekilde hayatlarını sürdürmektedir. Bununla birlikte, hipertansiyonun hiç belirti göstermemesi zararsız olduğu anlamına da gelmemektedir. Aslında, kontrolsüz hipertansiyon veya hipertansiyon, arterlerinize zarar verebilmektedir. Diğer yandan hipertansiyon, felç, kalp krizi ve diğer kardiyovasküler sorunlar için de oldukça ciddi bir risk faktörü sayılabilmektedir. (1)

Hipertansiyon nasıl anlaşılır? Hipertansiyona sahip olan insanların çoğu, tansiyon seviyeleri 180/110 mmHg’ya ulaşıncaya kadar herhangi bir belirti yaşamamaktadır. Hipertansiyonun ortak bazı belirtileri ise şöyle sıralanmaktadır: (2)

  • Baş ağrısı – Genellikle birkaç gün sürmektedir.
  • Bulantı – Mide rahatsızlığı ile gelen bir mide bulantısı olarak tanımlanmaktadır.
  • Kusma – Sadece mide bulantısından sonra ortaya çıkmasıyla daha çok yaygındır.
  • Baş dönmesi – Baş dönmesi, kararsızlık ve kafa karışıklığı ile beraber yaşanmaktadır.
  • Bulanık veya çift görme (diplopi) – Nesneleri netleştirememe ve ya görme de sorunlar yaşama durumudur.
  • Epistaksis – Burun kanaması olarak bilinmektedir.
  • Çarpıntılar – Kalbin düzensiz veya güçlü bir şekilde atması durumudur.
  • Dispne – Nefes darlığı veya solunum yetmezliği olarak bilinmektedir.

Hipertansiyon ile ilgili olabilecek bu belirtileri yaşayan kişiler hemen bir doktora başvurmalıdır. (3)

Çocuklarda Hipertansiyon Belirtileri

Hipertansiyon çocuklarda da ortaya çıkabilmektedir. Hipertansiyona sahip olan çocuklarda yaşanan bazı ortak belirtiler ise şunlardır:

  • Baş ağrısı
  • Yorgunluk
  • Bulanık görme
  • Burun kanamaları
  • Bell paralizisi – Yüzün bir tarafında bulunan yüz kaslarını kontrol edememe durumudur. (4)

Bebeklerde Hipertansiyon Belirtileri

Hipertansiyonlu olarak doğan ya da çok küçük olan bebeklerde yaşanan hipertansiyon belirtileri şöyle sıralanmaktadır:

  • Büyüme eksiklikleri
  • Nöbet
  • Sinirlilik
  • Letarji (çok derin ve sürekli, patolojik uyku durumu)
  • Solunum zorluğu

Hipertansiyona sahip olan kişiler kan basıncını sık sık kontrol ettirmelidir. Normal şartlar altında olsanız bile en az beş yılda bir kez kontrol ettirmeniz gerekir. Bu duruma nelerin neden olduğunu bilmeniz ya da hipertansiyonun hangi sağlık durumlarına sebep olabileceğini bilmeniz önemlidir. (5)

Hamilelikte Hipertansiyon Belirtileri

Bazı durumlarda, hamilelik sırasında hipertansiyon oluşabilir. Hamilelik sırasında hipertansiyona neden olabilen risk faktörleri ise şunlardır:

  • Kilolu olmak
  • Hareketsiz olma
  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Böbrek sorunları veya hipertansiyon ile ilgili aile öyküsü
  • 40 yaşın üstünde olmak
  • Birden fazla çocuğa hamile olmak (ör, ikiz)
  • İlk kez hamile olmak

Hamileliğin 20. haftasından sonra hipertansiyon devam ederse, preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Preeklampsi, ölümcül nöbetleri önleyebilecek organlara ve beyne zarar verebilmektedir.

Hamilelik sırasında oluşan hipertansiyon belirtileri idrar örneklerinde protein, sürekli baş ağrıları, aşırı el ve ayaklar şişmesi olarak bilinmektedir.

Gebelik sırasında yüksek kan basıncı, bebeğin erken doğmasına, plasentadan ayrılmasına veya sezaryen doğum yapmasına neden olabilir. Çoğu vakada doğumdan sonra kan basıncı normale dönmektedir. (6)

Tıbbi Yardım Gerektiren Durumlar

Hipertansiyon belirtileri ortaya çıktığında, genellikle sadece kan basıncı aniden yükselmektedir ve bu durum tıbbi açıdan acil bir durum olarak düşünülmektedir. Buna hipertansif kriz ismi verilmektedir.

Hipertansif kriz, diyastolik kan basıncının 110mmHg, sistolik kan basıncının 180mmHg ya da daha fazla olması durumu olarak bilinmektedir. Hipertansif krizin diğer belirtileri ise şunları içerebilir:

  • Şiddetli baş ağrısı
  • Ciddi endişe ve anksiyete
  • Nefes darlığı
  • Burun kanaması

Hipertansif kriz durumunda tıbbi bir yardım almanız en doğrusu olacaktır. Acil hipertansif kriz, ciğerlerde sıvı, beyinde şişme veya kanama, felç veya hamile kadınlarda nöbetler gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir. (7)

Hipertansiyon Hastalığı Nedir?

Kan basıncı, kanı atardamar duvarlarına iten kuvvettir. Kalp her attığında, arterlere kan pompalamaktadır. Kalp attığında kan basıncı yükselir ve kan pompalanır. Buna sistolik basınç denmektedir. Kalp dinlendiğinde, atımlar arasındaki kan basıncı düşmektedir. Buna da diyastolik basınç ismi verilmektedir. Tansiyon ölçümünde bu ikisi kullanılmaktadır. 119/79 veya daha düşük, normal kan basıncı olarak, 140/90 veya daha yüksek ise hipertansiyon olarak değerlendirilmektedir.

Hipertansiyon genellikle belirti göstermez, ancak felç, kalp yetmezliği, kalp krizi ve böbrek yetmezliği gibi ciddi sorunlara da neden olabilmektedir.

Hipertansiyon, egzersiz ve uygun diyet programını uygulamak gibi sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarıyla ve gerekirse ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabilmektedir. (8)

Hipertansiyon Nedenleri

Hipertansiyon neden olur? Hipertansiyonun kesin nedenleri henüz bilinmemektedir, ancak gelişimi de dâhil olmak üzere çeşitli faktörler ve koşullar hipertansiyonda rol oynayabilmektedir:

  • Sigara içmek
  • Fazla kilolu veya obez olmak
  • Fiziksel aktivite eksikliği
  • Çok fazla tuz tüketmek
  • Çok fazla alkol tüketimi
  • Stres
  • Yaşlılık
  • Genetik
  • Aile bireylerinde hipertansiyon olması
  • Kronik böbrek hastalığı
  • Adrenal ve tiroid bozuklukları
  • Uyku apnesi (9)

Hipertansiyon Tedavisi

Hipertansiyon nasıl geçer? Yaşam tarzı değişiklikleri, hipertansiyonun engellenmesine ve düşürülmesine yardımcı olabilmektedir:

  • Yediğiniz tuz miktarını azaltmak ve genel olarak sağlıklı bir diyet uygulamak
  • Alkollü içecekleri tercih etmemek
  • Kilolu iseniz kilo vermek
  • Düzenli egzersiz yapmak
  • Kafeini kesmek
  • Sigara içmeyi bırakmak
  • Gece en az altı saat uyku çekmek

Hipertansiyona sahip olan bazı kişiler kan basıncını düşürmek için ilaç tedavisinden yardım alabilmektedir.

Hipertansiyon hastasıysanız, doktorunuz bu durumu kontrol altında tutmak için bir veya daha fazla ilaç almayı önerebilir. Bu ilaçların genellikle günde bir kez alınması yetmektedir. Sizin için önerilen ilaç, kan basıncınızın ne kadar yüksek olduğuna ve yaşınıza bağlı olarak değişmektedir. (10)

Hipertansiyon için hangi doktora gidilir: Tansiyonunuzu eczanede ya da gittiğiniz bir klinikte kontrol ettirebilirsiniz. Hipertansiyon tanısı ve teşhisi için iç hastalıkları uzmanı (dâhiliye uzmanı), kardiyolog, aşırı durumlarda ise böbrek hastalıkları uzmanına (nefrolog) başvurmalısınız. (11)