Fesleğen çayının faydaları nelerdir?


Fesleğen zemini tüylü, uzun boylu (20-60 cm), yuvarlak-oval yaprakları ve beyaz veya kırmızımsı çiçekleri dallanmış bir yıllık otsu bir kültür bitkisidir. Aromatik bir bitki olan fesleğen, çeşitli et ve sos yemekleri için baharat olarak mutfaklarda kullanılmaktadır. Geleneksel tıp ise, kronik gastrit ve mide ağrıları için bir çare olarak fesleğeni kullanmaktadır. Farmakolojik eylemler ise sedatif, diüretik, antiseptik olarak belirtilmektedir. (1)

Fesleğen çayının aromatik ve lezzetli olduğu bilinmektedir. Fesleğenin cesur, dinamik, keskin ve biraz biberli bir tadı vardır. Çayını tüketenler tarafından güçlü bir lezzete sahip olduğu belirtilse de, fesleğen çayı oldukça güçlü besinler sunmaktadır. A vitamini, E vitamini, folik asit, kalsiyum, demir ve selenyum bakımından oldukça zengin olan fesleğen çayı önemli mikro besinlerin için de doğal bir destek sağlamaktadır. Diğer yandan fesleğen çayı doğal bir antioksidan kaynağıdır. Bir fincan fesleğen çayı içerek hem güçlü lezzetinden hem de sağlığa olan faydalarından yararlanabilirsiniz. (2)

fesleğen çayının sağlığa faydaları

Fesleğen çayının sağlığa faydaları

Solunum yoluna iyi gelir: Fesleğen çayı hafif soğuk algınlığı, öksürük, bronşit ve astım gibi çeşitli solunum yolu hastalıklarında harikalar yaratmaktadır. Bağışıklık sistemini güçlendirmek için yardımcı olur, öksürük keser ve balgam söktürücü olarak görev görür. Soğuk algınlığı, öksürük ve diğer solunum yolu hastalıklarında rahatlama sağlayan özellikleri fesleğen çayını oldukça etkili hale getirmiştir. Fesleğen kamfen, eugenol ve cineole olarak bilinen uçucu yağlar içermektedir; bu nedenle yaşanan tıkanıklığın giderilmesine de yardımcı olmaktadır. Bu bitki çayı anti-bakteriyel, mantar öldürücü ve anti-inflamatuar özellikleri ile yüklüdür; bu sayede iltihaplanmalarla ve solunum yolu alerjileriyle mücadelede etmektedir.

Kalp sağlığını destekler: Bitkisel fesleğen çayının özü kalp hastalığının önlenmesi için gerekli hayati besin olan magnezyumu bol miktarda bulundurmaktadır. Fesleğendeki magnezyum kan damarlarının düzgün çalışmasına yardımcı olur. Bu kolesterol birikmesini önler ve kanın serbest akışını teşvik eder ve aynı zamanda ateroskleroz riskini azaltır. Bu otta bulunan diğer antioksidanlar serbest radikal hasarından kalbi korur. Fesleğen çayının düzenli alımı kolesterol düzeyleri ve düşük kan basıncını azaltmak için etkilidir. (3)

Strese yardımcı olur: Fesleğen çayının olumlu etkilerinden biri de adaptojen durumunu barındırmasıdır. Adaptogenic otlar vücuttaki birçok sistemi dengeleme ve optimum düzeyde fonksiyonlarını çalışmak için vücuda yardım etme yeteneğine sahiptir. Bu yetenek stres nedeniyle sınırlanan vücuda etki etmek ve normal fonksiyonuna geri döndürmek için aktif olarak çalışmaktadır. Fesleğen çayı stresli duygularla başa çıkmak için son derece yararlıdır.

Ülserle savaşır: Fesleğen çayı doğal antibakteriyel özellikleri sunar; özelikle H. pylori bakterilerin elimine etkili olduğu görülmektedir. Fesleğendeki doğal yağlar bu bakterileri öldürerek hem ülser riskini azaltmakta hem de mevcut ülserlerin yayılmasını önlemektedir. Son çalışmalar fesleğenin özellikle aspirin ve diğer ilaçlara bağlı oluşan ülserlerin riskini azalttığı gözlemlenmiştir. Fesleğenin hedefi sadece midedeki ülserle kalmaz ince bağırsağın üst kısmında olanlar ve hatta ülseratif koliti olanlar için de rahatlama sağlatabilmektedir. (4)

Kanserle mücadele eder: 2013 yılında “Beslenme ve Kanser” dergisinde yayınlanan araştırma fesleğenin radyasyonun nedeniyle oluşan tümörden ve kanserden vücudu korumaktadır. Aynı zamanda cilt, karaciğer, ağız ve akciğer kanserleri önlemek için antioksidanlar barındırmaktadır. Bilim adamları, fesleğen çayındaki öjenol, rosmarinik asit, apigenin ve luteolin dâhil olmak üzere aktif bileşenlerin kanser karşıtı özelliğe sahip olduğunu bildirmiştir.

Diyabete iyi gelir: Fesleğen çayı insülin ilişkili diyabetin tedavisinde kullanılmaktadır. 1996 yılının Eylül ayında yayınlanan araştırmada yemek sonrası kan şekeri yüzde 7,3 oranında gerilerken, açlık durumunda yüzde 17,6 azaldığı gözlemlenmiştir; fesleğenin ise diyabetiklerde kan şekerini azalttığı gösterilmiştir. Çalışmada fesleğen çayının Tip 2 diyabetin tedavisi için oldukça etkili ve faydalı olabileceği açıklanmıştır. (5)

Artrit ağrılarını dindirir: Fesleğenin doğal COX-2 inhibitörü olarak hareket ettiği bilinmektedir. Eğer eklem ağrılarına doğal yollarla bir tedavi yöntemi arıyorsanız, o zaman düzenli olarak fesleğen çayı tüketmeyi düşünebilirsiniz. Günlük olarak fesleğen çayı içmek romatoid artrit ve osteoartrit ağrılarını hafifletmeye oldukça yardımcı olabilmektedir.

Bağışıklık sistemini güçlendirir: Fesleğen bitkisi vitamin C, A, magnezyum, demir, ve potasyum açısından zengindir. Bunlar vücudun doğal bağışıklık sistemini desteklemektedir. Fesleğen çayı da Ulusal Kanser Enstitüsü tarafından yapılan çalışmalara göre, artrit ve hatta kanser gibi birçok kronik sağlık sorunlarına neden serbest radikalleri öldürecek antioksidanları yüksek düzeyde içermektedir.

Böbrek taşlarını engeller: Fesleğen çayındaki asetik asit ve diğer bileşikler böbrek taşlarının erimesine yardımcı olmaktadır. Fesleğen sahip olduğu hafif diüretik güçleri nedeniyle doğal detoks olduğu için vücuttaki ürik asit düzeylerini düşürmeyi sağlamaktadır. Ayrıca idrar yoluyla böbrekleri de temizlemektedir. Bal ile karıştırılarak tüketilen fesleğen suyu böbrek taşları eritmek için tipik bir reçetedir. Bununla beraber fesleğen çayı böbrekleri de güçlendirecektir. (6)

Cilt sağlığını destekler: Fesleğen parlayan ve kusursuz bir cilt için gerekli olan birçok besin ve antioksidanlar açısından oldukça zengindir. Fesleğen çayı, vücuttan toksinlerin ve atıkların atılmasına yardımcı olarak enfeksiyonlardan cildi uzak tutmakta ve doğal bir parlaklık katmaktadır.

Yaşlanmayı yavaşlatır: Fesleğen çayı anti-aging (yaşlanma karşıtı) faydalar sunmaktadır. Yaşla birlikte vücudumuzda oluşan kırışıklıklar ve çizgiler hattı üzerinden oldukça etkili olan serbest radikallerle mücadele ederek onların kabiliyetini kaybetmelerini sağlamaktadır. Fesleğen çayı bu serbest radikallerle mücadele ederek ve kırışıklıklar, çizgilerin erkenden oluşmasını engellemektedir.

Kilo vermeye yardımcı olur: Fesleğen çayı kendinizi aç bırakmadan ya da çok fazla egzersiz yapmadan ekstra kalori kaybetmek için harika bir yoldur. Fesleğen çayı yağ yakma sürecini hızlandırır metabolizma artırmaya yardımcı olur. Bu da kilo kaybetmenin doğal bir yoludur.

Sindirime destek olur: Fesleğen çayı sindirimin iyileştirilmesi, doğru emilmesi ve farklı proteinler, lipidler, karbonhidratların asimilasyonunu sağlanmasına yardımcı olmaktadır. Keyifli bir sindirim için fesleğen çayı mükemmel bir içecektir. (7)

Çocuklarda mide problemlerine iyi gelir: Fesleğen çayı mide bulantısı, kusma, ishal veya bir mide gribi gibi bir durum olduğunda çocuklara verilebilmektedir. Aynı zamanda çocukta mide problemi (mide virüsü) yüzünden yaşanan ateşi düşürmeye yardımcı olmaktadır.

Ağız sağlığına yardımcı olur: Çay ve kapsül yapımında kullanılan fesleğen açılıp diş fırçalama için macun olarak da kullanılabilir. Böylece diş eti hastalıklarını tersine çevirmek için mükemmel hale gelir. Aynı zamanda hızlı bir şekilde ağız enfeksiyonları temizlemek için de oldukça faydalıdır. (8)

Fesleğen çayı tarifi

Fesleğen çayının hazırlanışı

Fesleğen çay yapmak için, 1 çorba kaşığı kurutulmuş fesleğen ve servis başına üzerine 1 bardak kaynar su dökün. Taze fesleğen kullanıyorsanız 2 dal yetecektir. 30 dakika boyunca çayı demlendirin. Uzun demleme süresi sıcak suyun fesleğene daha fazla lezzet katmasına izin verir. (9)

Ev yapımı doğal limonlu, fesleğenli detoks çayı tarifi

Malzemeler:

  • Bir bardak sıcak su
  • 2-3 adet yıkanmış fesleğen yaprakları,
  • 2 dilim organik limon kabuğu (iyice yıkanmış)

Hazırlanışı: Fesleğen yaprakları ve limon kabuğu üzerine sıcak suyu dökün. Birkaç dakika demlenmesini bekleyin ve tadını çıkarın. (10)

Soğuk algınlık ve grip için fesleğen çayı tarifi

Malzemeler:

  • 1/4 çay kaşığı fesleğen
  • 1/4 çay kaşığı kuru zencefil
  • 1/2 çay kaşığı tarçın
  • 1 fincan sıcak su

Dilerseniz karanfil ya da biber ekleyebilirsiniz.

Hazırlanışı: Her fincan sıcak su için 1 çay kaşığı bu bitkisel karışımdan kullanın. Gün boyunca sıcak ve küçük dozlarda içilmesi tavsiye edilmektedir. Bal eklerseniz boğaz ağrısına da yardımcı olacaktır. Gün içinde 2-3 kez tüketebilirsiniz. (11)

Fesleğen çayının zararları

Hamile ve emzirme döneminde fesleğen çayı tüketimi: Fesleğen çayı kasılmalara neden olabileceği için hamilelik ve emzirme döneminde tüketilmesi önerilmemektedir.

Fesleğen gözlemlenen az sayıdaki yan etkileriyle binlerce yıldır kullanılmaktadır. Diğer kan inceltici ilaçlarla beraber kullanılıyorsa, dikkate alınması gereken bir miktar kan inceltme etkisi vardır. Ayrıca fesleğen çayı kan şekerini düşürdüğü için eğer hipoglisemim durumu varsa dikkatli olunmalıdır.

Fesleğen özlerinin hayvanlarda yapılan deneylerde fertilite (doğurganlık) özelliğinde bir azalma olduğunu gösteren çalışmalar olmuştur. Fesleğenin gebe kalmaya çalışan kadınlarda ve erkekler tarafından alınmaması gerektiği ileri sürülmüştür. (12)

Tavsiyeler

Fesleğen çayını günde 2-3 bardak içebilirsiniz. Her yemekten sonra bir bardak fesleğen çayı içilmesi tavsiye edilmektedir. Böylece çay bağırsak kolikler, gastrit ülser, anoreksi, idrar yolu enfeksiyonu, ishal için oldukça etkili hale gelir. (13)