Epilepsi Hastalığı Nedir?


Epilepsi, halk arasında sara hastalığı olarak da bilinen, hastanın tekrar tekrar yaşadığı nöbetlerle karakterize olan bir beyin bozukluğudur. Bu nöbetler beyindeki sinir hücreleri ya da nöron kümeleri yanlış işaretler gönderdiğinde gerçekleşmektedir. Bu durumda, epilepsi hastası olan bir kişi değişik hisler ve duygulara sahip olabilir, diğer yandan, değişik davranabilir. Şiddetli kas spazmlarına ya da bilinç kaybına neden olabilecek nöbetler meydana gelebilir. Epilepsi hastalığının beyin hasarı ve anormal beyin gelişimi gibi olası birçok nedeni bulunmaktadır, ancak, çoğu durumda nedeni bilinmemektedir. (1)

Doktorlar epilepsi hastalığı teşhisi koymak için beyin taramaları ve diğer testleri uygulamaktadır. Teşhis konduysa, hemen tedaviye başlamak oldukça önemlidir. Epilepsi hastalığının aslında bir tedavisi bulunmamaktadır, ancak, ilaçlarla epilepsi nöbetlerini kontrol altına almak mümkün olabilmektedir. İlaçlar hastaya yardımcı olmadığında, ameliyat veya vagal sinir stimülatörleri gibi cihazlar yardımcı alınabilmektedir. Diğer yandan,  bazı özel diyetler de epilepsi hastası olan çocuklara yardımcı olabilmektedir. (2)

Epilepsi Belirtileri

Kişini epilepsi başlangıcı ya da epilepsi nöbeti geçirip geçirmediğini anlamak oldukça zordur. Bazı nöbetler yalnızca kişiye dikkat edilmesiyle anlaşılabilir. Aksi durumda bunlar fark edilmeyebilir.

Epilepsi nasıl anlaşılır? Bazı belirtiler beynin hangi bölümünde oluştuğuna bağlı olarak değişmektedir. Belirtiler aniden ortaya çıkmaktadır ve aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Kısa bir göz kararması ve ardından bir karışıklık dönemi
  • Giysilerini toplama gibi davranış değişiklikleri
  • Ağızda köpürme
  • Göz hareketleri
  • Çırpınmak
  • Mesane veya barsak kontrolü kaybı
  • Ani öfke, açıklanamayan korku, panik, sevinç veya kahkaha gibi ruh hali değişiklikleri
  • Tüm vücudun sallanması
  • Ani düşme
  • Acı veya metalik bir tat alma
  • Diş sıkma
  • Solunumu geçici olarak durdurma
  • Seğirme ve kolları sarkıtma gibi kontrol edilemeyen kas spazmları

Belirtiler birkaç saniye veya dakika sonra durabilir veya 15 dakika kadar devam edebilir. Nadiren daha uzun süre devam edebilmektedir.

  • Kişi epilepsi nöbeti geçirmeden önce bazı uyarı niteliğinde belirtiler verebilir:
  • Korku ya da endişe
  • Mide bulantısı
  • Vertigo
  • Görsel belirtiler (parlak ışıklar, lekeler veya gözlerin önünde yanıp sönen dalgalı çizgiler) (3)

Epilepsi Nedenleri

Epilepsi neden olur? Sağlıklı insanlar da belirli koşullar altında nöbet geçirme ihtimaline sahiptir, ancak bu nöbetler bilinen bir nedenden kaynaklanıyorsa, durum sekonder veya semptomatik epilepsi olarak adlandırılır. Epilepsinin daha yaygın nedenlerinden bazıları şunlardır:

  • Tümör
  • Düşük kan şekeri veya sodyum gibi kimyasal dengesizlik
  • Kafa yaralanmaları
  • Belirli toksik kimyasallar veya uyuşturucu madde kullanımı
  • Alkol yoksunluğu
  • Felç, kanama da dâhil
  • Doğum yaralanmaları (4)

Epilepsi Tedavisi

Epilepsi nasıl geçer? Genelde, çoğu epilepsi hastası bu süreci kendi başına yönetebilmektedir. Tedavi planı belirtilerin ciddiyetine, genel sağlığa ve terapiye ne kadar iyi tepki verildiğine bağlı olarak değişmektedir.

Epilepsi için uygulanan bazı tedavi yöntemleri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Antiepileptik (antikonvülsan, antiseptik) ilaçlar: Bu ilaçlar, yaşanılan nöbet sayısını azaltabilmektedir. Bazı insanlarda, nöbetleri ortadan bile kaldırabilmektedir. Etkili olabilmesi için, ilaç tam olarak reçete edildiği gibi alınmalıdır.
  • Vagal sinir stimülatörü: Bu cihaz ameliyatla göğüs üzerindeki derinin altına yerleştirilmektedir. Boyundan geçen siniri elektrikle uyarılmaktadır. Bu da, nöbetlerin önlenmesine yardımcı olabilmektedir.
  • Ketojenik diyet: İlaç tedavisine yanıt verilmeyen durumlarda hastaların yarısı bu yüksek yağlı, düşük karbonhidratlı diyetten yararlanmaktadır.
  • Epilepsi ameliyatı: Beyindeki nöbet geçirilmesine neden olan alana müdehale edilmektedir. (5)

Epilepsi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Eğer çocuğunuz ya da siz ilk defa nöbet geçiriyorsanız, olayı ve olası sebebini bulmak için aile hekiminize veya çocuk doktorunuza başvurun. Doktorunuz sizi nörologlara sevk edebilir. Normal doktorunuz, nöbetleriniz kontrol altındaysa epilepsi hastalığı tedavinizi denetleyebilir. (6)

Epilepsiye Ne İyi Gelir?

Epilepsi Bitkisel Tedavisi

Kavun: Çeşitli kavun türleri, epilepsi hastalığı probleminin tedavisinde en iyi tedavi yöntemlerinden biri olarak bilinmektedir. Kavun, sinir sistemine etki etmekte ve radikallerin vücuttan uzak durmasını sağlamaktır.

Misket limon: Misket limon epilepsi hastalığını iyileştirmede etkilidir. Zehirli maddelerin vücuttan temizlenmesine yardımcı olan C vitamini açısından iyi bir kaynaktır ve vücudun bağışıklık sistemini güçlendirmektedir. Saf limon suyunun tüketilmesi kan dolaşımını hızlandırmaktadır.

Hardal tohumu: Hardal tohumu epilepsi hastalarına yardımcı olabilmektedir. Düzenli olarak yemeklerde hardal tohumu kullanılabilir. Hardal tohumlarından elde edilen yağı kullanmak da etkilidir. (7)

Sarımsak: Sarımsak epilepsi hastalığı tedavisinde oldukça faydalı olabilmektedir. Antioksidan, antispazmodik ve antiinflamatuar özelliklere sahip olan sarımsak, vücuttaki zararlı serbest radikallerin yok edilmesine ve sinir sisteminin düzgün çalışmasına yardımcı olur. Böylece epilepsi nöbetlerini önler.

Çarkıfelek: Çarkıfelek çiçeği nöbetleri azaltmaya da yardımcı olabilmektedir. Beyindeki gama aminobütirik asit (GABA) miktarını artırmaya yardımcı olan ve krysin olarak bilinen bir kimyasal madde içermektedir. Bu madde nöbetlerin yanı sıra anksiyete riskini de azaltmaktadır. (8)

Papatya çayı: Papatya çayı, antioksidan ve temizleyici özellikleri ile de bilinmektedir. Aynı zamanda, epilepsi hastalığı belirtilerini de hafifletebilmektedir. Doğal bir yatıştırıcı olan papatya, sinirleri yatıştırmaya yardımcı olmaktadır.

Bektaşi üzümü: Bektaşi üzümü hem güçlü bir C vitamini kaynadığıdır hem de antioksidan ve mineral içermektedir. Özellikle bektaşi üzümü suyu epilepsi hastalığı belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilmekte ve epilepsi nöbetlerini önleyebilmektedir.

Fesleğen: Oldukça faydalı olan bu bitki, epilepsi hastalığı da dâhil olmak üzere birçok hastalık ve rahatsızlığın tedavisinde kullanılabilmektedir. Fesleğenin hoş kokusu vücutta yatıştırıcı, sakinleştirici ve detoks etkisi yaratmaktadır. (9)

Epilepsi Evde Tedavi Yöntemleri

Hindistan cevizi yağı: Hindistan cevizi yağı, epilepsi hastalığı tedavisinde oldukça etkilidir. Hindistan cevizi yağında bulunan yağ asitleri (orta zincirli trigliseritler) beyin hücreleri üzerinde terapötik etkilere sahiptir. Aynı zamanda, beyin hücreleri için enerji temin etmekte ve epilepsi belirtilerini hafifletmektedir.

Epsom tuzu: Yapılan araştırmalara göre, Epsom tuzu, epilepsi hastalarının yaşadığı nöbetleri azaltmada etkili olabilmektedir. Epsom tuzunda bulunan magnezyum sülfat beynin fizyokimyasal hücre ilişkisini değiştirebilmektedir, böylece de nöbetlerin ve konvülsiyonların frekansını azaltmaktadır. (10)

Süt: Sütte bulunan kalsiyum beyin sağlığı için hayati bir mineraldir. Günlük olarak tüketilen süt, beynin bu minerali düzenli olarak almasını sağlamaktadır. Aynı zamanda, sütte bulunan su içeriği vücudu sulu da tutmaktadır.

Susam yağı: Susam yağıyla yapılan masaj epilepsi belirtilerini rahatlatmaya yardımcı olabilmektedir. Avuç içine alınan birkaç damla susam yağıyla avuç içlerine, şakaklara ve ayaklara masaj yapabilirsiniz.

Uçucu yağlar: Uçucu yağlar doğal yatıştırıcı ve sakinleştiricilerdir. Sinir sağlığını korumak ve epilepsi hastalığıyla ilgili kaygı ve stres düzeyini azaltmak için lavanta, ylang ylang ve papatya yağlarını günlük olarak kullanılabilirsiniz. (11)

Tavsiyeler

Epilepsi hastalığı nöbet riskini azaltmaya yardımcı olabilecek bazı tavsiyeler şöyle olabilmektedir:

  • Düzenli bir uyku çekmeye özen gösterin, her gece dinlenmiş olarak uyanacak kadar uyumaya çalışın.
  • Stres yönetimi ve gevşeme tekniklerini öğrenin.
  • Uyuşturucu ve alkolden mutlaka kaçının.
  • Tüm ilaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde almaya çalışın.
  • Parlak, yanıp sönen ışıklardan ve diğer görsel uyaranlardan uzak durun.
  • TV ve bilgisayar başında çok fazla saat harcamamaya çalışın.
  • Video oyunları oynamaktan kaçının.
  • Sağlıklı bir diyetle beslenin.

Epilepsi hastalığı durumunda hastalığın nedenleri ve nasıl tedavi uygulanacağı kararlaştırılana kadar en iyi korunma yöntemi nöbet tetikleyicilerinden uzak durmaktır. Nöbetlerin sıklığını ve hangi koşulların ardından gerçekleştiğini dikkate almak oldukça yardımcı olacaktır. (12)