Epilepsi Belirtileri


Epilepsi başlangıcının ana belirtisi tekrarlayan epilepsi nöbetleridir. Etkilenen beynin alanına bağlı olarak nöbetin pek çok farklı türü bulunmaktadır.

Epilepsi nasıl anlaşılır? Çoğu epilepsi hastası her nöbette aşağı yukarı aynı belirtileri yaşamasına rağmen her nöbet türünü yaşama ihtimalleri bulunmaktadır. Bu nöbetler günün her saatinde olabileceği gibi gece uykudayken de yaşanabilir.

Epilepsi nöbetleri beynin etkilenen alanına göre sınıflandırılmaktadır:

  • Kısmi nöbetler: Beynin yalnızca küçük bir kısmı etkilenir.
  • Genelleşmiş nöbetler: Beynin çoğunun veya tamamının etkilenmesidir.

Bazı nöbetler bu kategorilere dâhil olamamaktadır ve kategorileştirilemeyen nöbetler olarak bilinmektedir. (1)

Kısmi Nöbet Belirtileri

Kısmi nöbetler kendi içinde iki gruba ayrılmaktadır:

  1. Basit Kısmi Nöbetler

Basit kısmi nöbetler sırasında bilinç tamamen yerindedir. Basit bir kısmi nöbet belirtileri şunları içerebilir:

  • Açıklaması zor genel tuhaf bir his
  • Karında yükselen bir his
  • Daha önce aynı olayın yaşanmış olduğuna dair yoğun bir duygu (deja vu)
  • Alışılmadık bir kokuyu veya tadı alma
  • Karıncalanma ya da iğnelenme hissi (kollar ve bacaklarda)
  • Ani korku veya sevinç hissi
  • Bir kol veya el gibi vücudun bir bölümünde sertlik veya seğirme

Bu nöbetin belirtileri bazı durumlarda uyarıcı belirtiler olarak da değerlendirilebilir, çünkü başka bir nöbetin geleceğini işaret edebilir. Bu durumda, çevrenizdeki insanları uyarabilecek zaman bulabilir ve kendinizi daha güvenli bir yere alabilirsiniz. (2)

  1. Karmaşık Kısmi Nöbetler

Karmaşık kısmi nöbetler, farkındalık duygusunun kaybolması durumudur. Kişi yaşadıklarını daha sonra unutabilmektedir. Karmaşık kısmi nöbet belirtileri normalde garip ve rasgele vücut davranışlarını içermektedir. Vücut davranışları şöyle olabilir: Dudaklara vurmak

  • Elleri ovmak
  • Rastgele sesler çıkarmak
  • Kolları çevirmek
  • Kıyafetler giymek
  • Nesnelerle uğraşmak
  • Alışılmadık bir duruş benimsemek
  • Çiğnemek veya yutmak

Karmaşık bir kısmi nöbet sırasında, başkasına cevap veremezsiniz ve olayı hatırlamazsınız. (3)

Genelleşmiş Nöbet Belirtileri

Genelleşmiş nöbet belirtileri kendi içinde altı gruba ayrılabilmektedir:

  1. Absans Nöbetler

Bu nöbet durumunda kişi çevresi hakkındaki farkındalığını genellikle 15 saniyeye kadar kaybetmektedir. Bu belirtiyi yaşayan kişi bir noktaya boş boş bakabilir ya da dudaklarına veya gözlerine vurabilir. Kişi sonrasında bunları hatırlamayacaktır.

Bu belirtiler günde birkaç kez meydana gelebilir. Nöbeti geçiren çocuksa, bu durum okuldaki performansını etkileyebilir ve yoğun bir yoldan geçerken tehlike yaratabilir. (4)

  1. Miyoklonik Nöbetler

Bu nöbetin geçirilmesi durumunda, kişi adeta kollarına, bacaklarına ve vücudun üst bölgesine elektrik verilmiş gibi görünmektedir. Genellikle, saniyelik olacak şekilde kısa sürmektedir ve bilinç kaybı yaşanmamaktadır. Miyoklonik nöbetler, genellikle, kişi uyandıktan sonraki ilk birkaç saat içinde olmaktadır.

  1. Klonik Nöbetler

Bu, belirtilerin normalde iki dakika kadar uzadığı, ancak, miyoklonik nöbet belirtilerinin yaşandığı nöbet türüdür. Bilinç kaybı da meydana gelebilmektedir. (5)

  1. Atonik Nöbetler

Atonik nöbetler tüm kasların aniden rahatlamasına neden olmaktadır, bu nedenle kişi yere düşme ihtimaline ya da kendisine istemeden zarar verme riskine sahiptir.

  1. Tonik Nöbetler

Tonik nöbetler, kaslarınızın aniden sertleşmesine neden olmaktadır, bu nedenle, kişi dengesini kaybetmekte ve yere düşmektedir. Atonik nöbetlerde olduğu gibi, yaralanma riski bulunmaktadır.

  1. Tonik-Klonik Nöbetler

Vücut başlangıçta sertleşmekte, kollar ve bacaklar seğirmeye başlamaktadır. Bilinç kaybedilmektedir. Nöbet normal olarak birkaç dakika sürmektedir, ancak daha uzun da sürebilir. Bu tür nöbetler çoğu kişinin epilepsi atağı olarak düşündüğü şeydir. (6)

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Durumlar

Nöbet geçtikten sonra genellikle bir ambulans çağırmanız gerekmez. Bununla birlikte, aşağıdaki durumlarda mutlaka acil tıbbi yardım çağırmalısınız:

  • Nöbet beş dakika sonra durmadıysa
  • Kişi iyileşmeden üst üste nöbetler geçiriyorsa
  • Kişinin ilk nöbet olduğunu biliyorsanız
  • Kişi yaralanma, nefes alma sorunları ya da başka herhangi bir nedenle acil tıbbi yardım ihtiyacı duyuyorsa
  • Kişinin nöbet sonrası davranışlarında hala bir tuhaflık varsa (7)

Epilepsi Hastalığı Nedir?

Epilepsi halk arasında sara olarak da bilinmektedir. Epilepsi, kişinin tekrarlayan nöbetler geçirdiği bir beyin bozukluğudur. Epilepsi nöbeti ise beyin sinir hücrelerinin anormal ya da düzensiz aktivitesi olarak tanımlanmaktadır. Bu durum, motor, duyu veya zihinsel işlevin geçici olarak bozulmasına neden olmaktadır.

Öncelikle beynin hangi bölümünde oluştuğuna bağlı olarak, birçok nöbet türü bulunmaktadır. Epilepsi terimi, nöbet türü veya nöbet hakkında ya da nöbetlerin tekrar tekrar neden gerçekleştiği hakkında hiçbir şey söylememektedir. Terim genel olarak hastalığı tanımlamaktadır. Ancak, epilepsi altta yatan nedenine bağlı olarak idiyopatik epilepsi ve semptomatik epilepsi olmak üzere iki türe ayrılabilmektedir. (8)

Epilepsi Nedenleri

Epilepsi neden olur? Sağlıklı insanlar da belirli koşullar altında nöbet geçirme ihtimaline sahiptir, ancak bu nöbetler bilinen bir nedenden kaynaklanıyorsa, durum sekonder veya semptomatik epilepsi olarak adlandırılır. Epilepsinin daha yaygın nedenlerinden bazıları şunlardır:

  • Tümör
  • Düşük kan şekeri veya sodyum gibi kimyasal dengesizlik
  • Kafa yaralanmaları
  • Belirli toksik kimyasallar veya uyuşturucu madde kullanımı
  • Alkol yoksunluğu
  • Felç, kanama da dâhil
  • Doğum yaralanmaları (9)

Epilepsi Tedavisi

Epilepsi nasıl geçer? Genelde, çoğu epilepsi hastası bu süreci kendi başına yönetebilmektedir. Tedavi planı belirtilerin ciddiyetine, genel sağlığa ve terapiye ne kadar iyi tepki verildiğine bağlı olarak değişmektedir.

Epilepsi için uygulanan bazı tedavi yöntemleri arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Antiepileptik (antikonvülsan, antiseptik) ilaçlar: Bu ilaçlar, yaşanılan nöbet sayısını azaltabilmektedir. Bazı insanlarda, nöbetleri ortadan bile kaldırabilmektedir. Etkili olabilmesi için, ilaç tam olarak reçete edildiği gibi alınmalıdır.
  • Vagal sinir stimülatörü: Bu cihaz ameliyatla göğüs üzerindeki derinin altına yerleştirilmektedir. Boyundan geçen siniri elektrikle uyarılmaktadır. Bu da, nöbetlerin önlenmesine yardımcı olabilmektedir.
  • Ketojenik diyet: İlaç tedavisine yanıt verilmeyen durumlarda hastaların yarısı bu yüksek yağlı, düşük karbonhidratlı diyetten yararlanmaktadır.
  • Epilepsi ameliyatı: Beyindeki nöbet geçirilmesine neden olan alana müdehale edilmektedir. (10)

Epilepsi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Eğer çocuğunuz ya da siz ilk defa nöbet geçiriyorsanız, olayı ve olası sebebini bulmak için aile hekiminize veya çocuk doktorunuza başvurun. Doktorunuz sizi nörologlara sevk edebilir. Normal doktorunuz, nöbetleriniz kontrol altındaysa epilepsi hastalığı tedavinizi denetleyebilir. (11)