Dispepsi (Hazımsızlık) Tedavisi


Dispepsi nasıl geçer? Dispepsi yani hazımsızlık bir hastalık olarak değerlendirilmektedir çünkü bir belirtidir. Bu nedenle de, tedavi genellikle hazımsızlığa neden olan alttaki duruma odaklanmaktadır.

Genellikle, hazımsızlık gibi rahatsızlıklar tıbbi yardım almadan birkaç saat içinde kendi kendine geçmektedir. Bununla birlikte, belirtiler daha da kötüye giderse, bir doktora danışmalıdır.

Hazımsızlığa neden olduğunu bildiğiniz gıdaları tüketmekten kaçınılmak, tedavinin en iyi yoludur. Aşırı miktarda havayı yutmaya neden olan bazı yeme alışkanlıklarını aşağıdakiler gibi değiştirmek de dispepsiyi hafifletmeye yardımcı olabilmektedir: (1)

  • Ağzı açarak çiğnemekten kaçınmak
  • Gıdaları çiğnerken konuşmaktan kaçınmak
  • Yiyecekleri çok hızlı yemekten kaçınmak

Dispepsi tedavisinde kullanılan diğer seçenekler şunlar olabilmektedir:

  • İçecekleri yemeklerden sonra içmek
  • Gece geç saatlerde yemek yemekten kaçınmak
  • Yemeklerden sonra rahatlamaya çalışmak
  • Baharatlı gıdalar, sigara içmek ve alkollü içeceklerden kaçınmak

Bazen aspirin mide astarını tahriş edebilmektedir. Bu gerçekleşirse, asetaminofen alternatif oluşturabilmektedir.

Hazımsızlık fonksiyonel ya da ağrısız bir durumdaysa, doktorunuz mide işlevini etkileyebilecek ilaçlar reçete edebilir. (2)

İlaçla Tedavi

Genellikle dispepsi tedavisinde aşağıdaki ilaçlar reçete edilmektedir:

Antasitler: Bunlar midedeki asit seviyelerini kontrol altında tutmak için verilen ilk asit karşıtı ilaçlardır.

H2-reseptör antagonistleri: Midedeki asit düzeylerini düşürmeye yardımcı olan bu ilaçların etkileri antasitlerden daha uzun sürmektedir. Yine de, zaman zaman, mide bulantısı, kusma, kabızlık, ishal ve baş ağrısı gibi bazı yan etkilere neden olabilmektedir.

PPI’ler veya proton pompası inhibitörleri: Bunlar, asit düzeylerini azaltmada antiasitler ve H-2 reseptörlerinden daha etkili olmaktadır, ancak yan etkileri öksürük, baş ağrısı, baş dönmesi, sırt ağrısı, karın ağrısı, gaz, mide bulantısı, kabızlık ve diyare gibi birçok durumdur. Çok nadir durumlarda, uzun süreli kullanım, vücuttaki kalsiyum düzeylerini düşürdüğü için kemik kırılmalarına neden olabilmektedir.

Prokinetikler: Bu ilaçlar mide kaslarının etkin şekilde iş görmesine yardımcı olmakta ve dispepsi belirtilerini azaltmaktadır. Yan etkileri arasında yorgunluk, depresyon, uykulu hissetme, anksiyete ve kas spazmları bulunmaktadır.

Antibiyotikler: Dispepsi bir bakteri enfeksiyonuna bağlıysa, bu ilaçlar reçete edilebilmektedir.

Antidepresanlar: Dispepsi belirtilerinin altında yatan muhtemel bir fiziksel neden yoksa antidepresanlar reçete edilebilmektedir. Antidepresanlar bazen hastadaki ağrı hissini azaltarak rahatsızlığı hafifletebilmektedir. Yan etkileri arasında bulantı, baş ağrısı, ajitasyon, kabızlık ve gece terlemeleri bulunmaktadır. (3)

Dispepsi Ameliyatı

Dispepsi için cerrahi işlem uygulanması nadirdir. Genellikle ilaçlar işe yaramazsa ya da uzun süre proton pompa inhibitörlerini almak istemiyorsanız doktorunuz ameliyatı önerebilir. (4)

Her ameliyatta risk bulunduğu için asit reflüsü veya gastroözofageal reflü hastalığı cerrahisini ancak diğer tedaviler sonuç vermedikten sonra düşünmelisiniz. (5)

Mide fıtığına sahipseniz ve belirtileriniz şiddetliyse, doktorunuz fıtığı onarmak için ameliyat önerebilen bir cerraha danışabilir. (6)

Dispepsi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Dispepsi tanısı ve tedavisi için bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) başvurabilirsiniz. (7)

Dispepsiyi Engellemek İçin Bazı Tavsiyeler

Dispepsiyi yani hazımsızlığı tedavi etmenin en iyi yolu, hazımsızlığa neden olduğunu bildiğiniz gıdaları yemekten kaçınarak onu önlemektir. Bir gıda günlüğü tutmak, hazımsızlığa neden olan gıdaları tanımlamada size yardımcı olabilir. Diğer tavsiyeler ise şunlardır:

  • Büyük ana öğünler yerine küçük ve sık öğünler yemeyi tercih edin, böylece mide zorlanmaz ya da uzun süre çalışmaz.
  • Yavaş yemeye özen gösterin.
  • Turunçgiller ve domates gibi yüksek miktarda asit içeren gıdalardan kaçının.
  • Kafein midenin daha fazla asit üretmesini sağlar, bu nedenle kafein içeren gıdalar ve içecekleri azaltın veya kaçının.
  • Stres, hazımsızlığınız için bir tetikleyici ise yaşam biçiminizi yeniden değerlendirmek stresi azaltmaya yardımcı olabilir. Gevşeme ve nefes alma teknikleri gibi stres yönetimi için yeni yöntemler öğrenin. (8)
  • Sigarayı bırakın çünkü sigara, mide astarını tahriş edebilir.
  • Alkol tüketimini kısıtlayın, çünkü alkol mide astarını tahriş edebilir.
  • Karnı sıkıştırabilecek sıkı giysiler giymekten kaçının.
  • Tam dolmuş bir mideyle egzersiz yapmayın. Aksine, bir yemekten önce veya bir yemek yedikten en az bir saat sonra egzersiz yapın.
  • Yemekten sonra uzanmayın ya da uyumayın.
  • En son yemeğinizi yatmadan en az üç saat önce yiyin.
  • Uyuduğunuzda başınızı biraz yüksekte tutmak için yastık ekleyin. Bu, sindirim sularının özofagustan ziyade bağırsaklara akmasını sağlayacaktır. (9)

Dispepsi (Hazımsızlık) Nedir?

Hazımsızlık veya mide rahatsızlığı olarak da bilinen dispepsi, üst karındaki rahatsızlığı veya ağrıyı anlatan bir terimdir. Dispepsi bir hastalık olarak değerlendirilmektedir. Dispepsi genellikle şişkinlik, mide bulantısı ve geğirme gibi belirtileri içeren bir rahatsızlıktır.

Dispepsi genellikle sindirim sisteminin mukozasına (sindirim sisteminin hassas koruyucu astarı) temas eden mide asidi sonucu oluşmaktadır. Mide asitleri mukozayı parçalayıp tahriş etmekte ve iltihaplanmaya neden olarak hazımsızlık belirtilerini tetiklemektedir.

Çoğu dispepsi vakasında hazımsızlık beslenme veya içki ile bağlantılıdır. Bazen enfeksiyon veya bazı ilaçlar da bu duruma neden olabilmektedir. (10)

Dispepsi (Hazımsızlık) Belirtileri

Çoğu kişi hayatlarının herhangi bir döneminde dispepsi başlangıcı belirtilerini yaşayabilmektedir. Genellikle gaz problemi, hazımsızlık veya yanma olarak da adlandırılmaktadır. Dispepsi nasıl anlaşılır? Dispepsi belirtileri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Üst karında ağrı veya rahatsızlık
  • Midenin şişmesi
  • Erken doyma
  • Mide bulantısı ve kusma
  • İştah kaybı
  • Kalp yanması
  • Yemek veya sıvı reflüsü (regürjitasyon) ile yanma hissi
  • Kilo kaybı
  • Dışkıda kan (11)

Dispepsi (Hazımsızlık) Nedenleri

Dispepsi neden olur? Dispepsi nedenleri şöyle sıralanabilir:

  • Çok fazla alkol içmek
  • Baharatlı, yağlı veya kalorili yiyecekler yemek
  • Çok fazla yemek
  • Çok hızlı yemek
  • Stres veya sinirlilik
  • Yüksek lifli yiyecekler yemek
  • Sigara kullanmak
  • Çok fazla kafeinli içecek içmek

Diğer hazımsızlık nedenleri şunlardır:

  • Safra taşları
  • Gastrit (midenin astarının iltihaplanması ve şişmesi durumu)
  • Pankreasın şişmesi (pankreatit)
  • Ülserler (mide veya bağırsak ülseri)
  • Antibiyotikler, aspirin ve reçetesiz ağrı kesici ilaçlar (NSAID’ler) gibi belirli ilaçların kullanımı (12)