Dispepsi (Hazımsızlık) Belirtileri


Dispepsi yaşayan yani hazımsızlığı olan çoğu insan mide veya göğüs bölgesinde ağrı ve rahatsızlık hissetmektedir. Bu hassasiyet genellikle yiyecek veya içecek tükettikten sonra ortaya çıkmaktadır. Bazı durumlarda belirtiler yemekten bir süre sonra yaşanabilmektedir. Bazı kişiler, fazla yemek yemedikleri halde fazla yemek yemiş gibi dolu olduklarını hissedebilmektedir.

Mide yanması ve hazımsızlık iki ayrı koşuldur. Mide yanması, genellikle yemek yedikten sonra göğüs kemiğinin arkasında oluşan bir yanma hissidir. (1)

Dispepsi Başlangıcı Belirtileri

Dispepsi nasıl anlaşılır? Dispepsi durumunda yaşanan en yaygın belirtiler şunlardır:

  • Mide bulantısı
  • Geğirme
  • Çok fazla yemiş gibi şiş hissetmek

Çok nadir durumlarda dispepsi mide kanseri belirtilerinden biri olabilmektedir. (2)

İlerleyen Dispepsi Belirtileri

Hafif dispepsi çoğu zaman endişe edilecek bir sorun olarak görülmemektedir. Belirtiler iki haftadan uzun sürerse bir doktora başvurmakta fayda vardır. Ağrı şiddetli ise ve aşağıdaki belirtilerden bazıları da yaşanıyorsa, hemen bir doktora danışmalısınız:

  • İştah kaybı veya kilo kaybı
  • Kusma
  • Siyah renk dışkılar
  • Sarılık (özellikle gözlerde fark edilen sarılık belirtileri)
  • Göğüs ağrısı
  • Nefes darlığı
  • Terlemek
  • Göğüs ağrısının kol ya da boyna vurması (3)

Hamilelikte Dispepsi Belirtileri

Hamilelik durumunda dispepsinin başlıca belirtileri göğüste veya midede ağrı ya da rahatsızlık hissidir. Bu belirtiler, genellikle yiyecek ve içecek tükettikten sonra ortaya çıkmaktadır, ancak bazen yemek yeme ile hazımsızlık geliştirme arasında zaman farkı olabilmektedir.

Belirtileriniz üçüncü trimesterde (yani hamileliğin son üç aylık bölümü) daha sık ve şiddetli olsa bile, hamileliğin herhangi bir döneminde hazımsızlık yaşayabilirsiniz.

Dispepsi ağrı dışında şu belirtilere de neden olabilmektedir:

  • Yanma hissi
  • Rahatsız edici derecede dolu veya ağır hissetmek
  • Geğirmek
  • Mideden geri gelen gıda
  • Şişkinlik
  • Mide bulantısı
  • Kusma (hasta olma) (4)

Çocuklarda Dispepsi Belirtileri

Çocuklarda en belirgin dispepsi belirtileri üst karında oluşan rahatsızlıktır. Şiddetli durumlarda, çocuğun normal ve günlük işlerini yapmasını engelleyen bir ağrı yaşanabilmektedir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, belirtilerin çoğunun yemeklerden hemen sonra ortaya çıkmasıdır. Bununla birlikte, yiyecek ve içecek tüketimi ile hazımsızlık belirtilerini yaşama arasında zaman farkı olabilir. Çoğu çocuğun yaşadığı dispepsi durumunda mide ekşimesi kaçınılmaz olsa da, yaşanabilecek diğer belirtiler şunlar olabilmektedir:

  • Şişkinlik hissi (karnında dolgunluk hissi)
  • Sık sık geğirme ya da gaz çıkarma
  • Çocuğunuzun karnından ağzına geri besin veya sıvı getirmesine neden olan asit reflü artışı
  • Aşırı bulantı
  • Sık kusma (5)

Dispepsi (Hazımsızlık) Nedir?

Hazımsızlık veya mide rahatsızlığı olarak da bilinen dispepsi, üst karındaki rahatsızlığı veya ağrıyı anlatan bir terimdir. Dispepsi bir hastalık olarak değerlendirilmektedir. Dispepsi genellikle şişkinlik, mide bulantısı ve geğirme gibi belirtileri içeren bir rahatsızlıktır.

Dispepsi genellikle sindirim sisteminin mukozasına (sindirim sisteminin hassas koruyucu astarı) temas eden mide asidi sonucu oluşmaktadır. Mide asitleri mukozayı parçalayıp tahriş etmekte ve iltihaplanmaya neden olarak hazımsızlık belirtilerini tetiklemektedir.

Çoğu dispepsi vakasında hazımsızlık beslenme veya içki ile bağlantılıdır. Bazen enfeksiyon veya bazı ilaçlar da bu duruma neden olabilmektedir. (6)

Dispepsi (Hazımsızlık) Nedenleri

Dispepsi neden olur? Dispepsi nedenleri şöyle sıralanabilir:

  • Çok fazla alkol içmek
  • Baharatlı, yağlı veya kalorili yiyecekler yemek
  • Çok fazla yemek
  • Çok hızlı yemek
  • Stres veya sinirlilik
  • Yüksek lifli yiyecekler yemek
  • Sigara kullanmak
  • Çok fazla kafeinli içecek içmek

Diğer hazımsızlık nedenleri şunlardır:

  • Safra taşları
  • Gastrit (midenin astarının iltihaplanması ve şişmesi durumu)
  • Pankreasın şişmesi (pankreatit)
  • Ülserler (mide veya bağırsak ülseri)
  • Antibiyotikler, aspirin ve reçetesiz ağrı kesici ilaçlar (NSAID’ler) gibi belirli ilaçların kullanımı (7)

Dispepsi (Hazımsızlık) Tedavisi

Dispepsi nasıl geçer? Yaşam tarzı değişiklikleri dispepsiyi hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Doktorunuz şunları tavsiye edebilir:

  • Dispepsiyi tetikleyen gıdalardan kaçınma
  • Üç büyük öğün yemek yerine günde beş ya da altı küçük öğün yemek
  • Alkol ve kafein kullanımını azaltmak veya tamamen bırakmak
  • Aspirin, ibuprofen (Advil, Motrin IB, diğerleri) ve naproksen sodyum (Aleve) gibi bazı ağrı kesicilerden kaçınmak
  • Hazımsızlığa neden olan ilaçlar için alternatifler bulmak
  • Stres ve kaygıyı kontrol altına almak

Dispepsi belirtilerinin devam etmesi durumunda, ilaçlar yardımcı olabilmektedir. Genelde, antrasitler ilk seçenektir. (8)

Dispepsi Ameliyatı

Dispepsinin bir belirti olduğu bazı sağlık problemleri durumunda eğer ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri yardımcı olmuyorsa doktor ameliyatı önerebilmektedir.

Her ameliyatta risk bulunduğu için asit reflüsü veya gastroözofageal reflü hastalığı cerrahisini ancak diğer tedaviler sonuç vermedikten sonra düşünmelisiniz. (9)

Dispepsi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Dispepsi tanısı ve tedavisi için bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanına (gastroenterolog) başvurabilirsiniz. (10)