Demans (Bunama) Tedavisi


Demans nasıl geçer? Demans hastalığı olan kişi her zaman tıbbi bakım altına alınmasına rağmen aile üyeleri günlük bakımın çoğunu üstlenmektedir. Tıbbi bakım, bireyin sağlığını ve yaşam kalitesini optimize etmeye odaklanırken, aile üyelerinin demans yaşayan kişiyle özel olarak ilgilenmesi oldukça yardımcı olmaktadır. Tıbbi bakım temel duruma bağlıdır, ancak çoğunlukla ilaçlı ve davranış terapisi gibi ilaçsız tedavilerden oluşmaktadır.

Bununla birlikte, demans belirtilerinin nedenine ilişkin erken bir araştırma yapılmalıdır. Yeterli şekilde tedavi edildiğinde demans hastalığı sınırlanabilir veya durumu tersine çevirmek için bazı koşullar sağlanabilir. (1)

Genel Bakım ve Destek

Demans hastalığı durumunda en önemli şey genel bakım ve destektir. Demans hastası olan bir kişiye, dünya kafa karıştırıcı ve bazen düşmanca bir yer gibi gelebilir. Çevrelerindeki insanların onlara neler olup bittiğini anlatmalarına, vakitlerini sürdürebilmelerine, duygusal ve fiziksel destek sunmalarına katkısı olması hasta açısından oldukça ihtiyaç duyulan bir yardımdır. (2)

Psikolojik Terapiler

Bilişsel uyarı ve gerçeklik yönlendirme terapisi: Bu terapiler, kişinin zihnini canlandırmak ve kim olduğunu, nerede olduğunu ve yaptıklarını hatırlatmak için tasarlanmış faaliyetleri içerir. Bunlar herhangi biri tarafından yapılabilir.

Davranış terapisi: Bu terapi, problem çözme yaklaşımı ve amaçsızca dolaşma ya da saldırganlık gibi belli bir davranışı değiştirmeye çalışmak için farklı stratejiler kullanmaktadır. Davranış terapisi genellikle bakıcı veya eğitilmiş bir arkadaş veya akraba tarafından sağlanmaktadır. (3)

Doğrulama terapisi: Bu terapi demans üzerinde olgusal bir perspektiften ziyade duygulara odaklanmaktadır. Demans hastasının gerçek hayatla bağlantı kurmaya çalışması sağlamak yerine gerçeklikle ilişkili olmanın daha pozitif bir etkisi olduğunu savunmaktadır. Bu tür terapiler, rahatlık sunmayı ve sıkıntıyı azaltmayı amaçlamaktadır.

Müzik terapisi: Müzik bir terapi olarak veya sadece keyif için kullanılabilir. Ayrıca zorlayıcı davranışların yönetimine de yardımcı olabilir. Müzik terapisi uzun bir dikkat süresi gerektirmez. Aynı zamanda, hastanın hatırlaması için değerli bir tetikleyici olabilir. (4)

Anımsama (hatırlatıcı şeyler): Anımsama, geçmişi olumlu ve ödüllendirici bir şekilde gözden geçirmenin bir yoludur. Demansı olan kişi konuşamasa da, geçmişi hakkındaki düşüncelerle ilgilenmekten zevk alabilir. Kişinin üzülmesi de aynı zamanda bir oyalama aracı olabilir. (5)

İlaçla Demans (Bunama) Hastalığı Tedavisi

Doktor demans hastalığının tedavisinde ilaçla tedaviye karar verirse kullanılacak ilaçlar şunları içermektedir:

  • Demansın neden olduğu bir durumu düzeltmek için: hipotiroidizm için tiroid replasmanı, vitamin B12 eksikliği olan vitaminler veya enfeksiyonlara yönelik antibiyotikler gibi
  • Demans hastalığı tersine çevrilemediğinde mümkün olduğu kadar zihinsel fonksiyonlarını sürdürme amaçlı önerilen ilaçlar
  • Felç (vasküler demans) nedenli demans hastalarında verilen ilaçlar daha fazla felci önlemeyi amaçlanmaktadır
  • Depresyon, uykusuzluk, sanrılar ve ajitasyon gibi ruh ve davranış sorunlarını yönetmek için verilen ilaçlar (6)

Zihinsel fonksiyonların sürdürülmesine yardımcı olan ilaçlar

Kolinesteraz inhibitörler kullanılmaktadır. Bu ilaçlar Alzheimer hastalığını tedavi etmek için geliştirilmiştir ancak diğer demans hastalıklarında, özellikle de vasküler demans için doktor tarafından denenebilir. Bu ilaçların ne kadar süre kullanılacağı belli değildir. Yan etkileri bulantı, kusma, ishal ve kilo kaybıdır.

Memantin gibi ilaçlar Alzheimer hastalığının belirtilerini tedavi etmek için kullanılır, ancak hafif ile orta düzeyde vasküler demans için de yardımcı olabilir. (7)

Ruh hali veya davranış problemlerini kontrol etmeye yardımcı olan ilaçlar

Bazı durumlarda, doktor aşağıdaki ilaçları reçete edebilir:

  • Antipsikotik ilaçlar
  • Antidepresanlar, özellikle seçici serotonin geri alım inhibitörleri (8)

İleride oluşabilecek felç riskini önlemek için ilaçlar

Doktor yüksek kan basıncı ve yüksek kolesterol için ilaç reçete edebilir, çünkü bu koşullar vasküler demans için risk faktörleridir. Bu ilaçlar var olan demans tedavisini tersine çeviremez, ancak ileride beyin hasarına neden olabilecek felç ve kalp hastalıklarını önleyebilir. (9)

Demans için hangi doktora gidilir: Nörologlar, gerontologlar, nöropsikologlar ve bazı psikiyatrlar hastanın birinci basamak doktoruna ek olarak demans hastalığını teşhis ve tedavi edebilir. Hastanın enfeksiyon veya tümör gibi tedavi edilebilir bir nedeni varsa, çeşitli uzmanlara danışılabilir. (10)

Evde Tedavi

Demans için ev tedavisi, sağlık uzmanları ve bakıcılar arasında ekip çalışması yaparak güvenli ve rahat bir ortam yaratmayı ve günlük hayatın görevlerini olabildiğince kolaylaştırmayı gerektirir. Hafif bunama yaşayan insanlar geleceğe yönelik planlama ve günlük ev işlerini organize etmeye katılabilir.

Bakıcılar için ipuçları

Sağlık profesyonellerinden oluşan ekiple şunları yapmak için çalışın:

  • Evin güvende olduğundan emin olun
  • Kişinin iyi beslendiğinden emin olun
  • Mesane ve bağırsak problemlerini kontrol altında tutun

Sağlık ekibi ayrıca davranış problemlerini nasıl yöneteceğinizi öğrenmenize de yardımcı olabilir. Örneğin, aşağıdakileri nasıl yapacağınızı öğrenebilirsiniz:

  • Kalan yeteneklerden en iyi şekilde faydalanın. Görevlerin daha fazla zaman alması veya mükemmel bir şekilde tamamlanmaması durumunda bile kişinin bağımsız kalma çabalarını güçlendirin ve destekleyin.
  • Kişinin kafa karışıklığı yaşamasını önlemesine yardımcı olun.
  • Davranış değişikliklerini anlayın.
  • Ajitasyonu yönetin.
  • Amaçsızca gezme eğilimlerini yönetin.
  • Açıkça iletişim kurun. (11)

Demans (Bunama) Hastalığı Nedir?

Demans hastalığı, hafıza kaybı, kişilik değişikliği ve beynin hastalık veya travmasına neden olan zayıf entelektüel işlevler de dâhil olmak üzere bazı belirtilerin oluşturduğu bir hastalıktır. Bu değişiklikler normal yaşlanmanın bir parçası değildir ve günlük yaşamı, bağımsızlığı ve ilişkileri etkilemek için oldukça ağır olabilmektedir. Demans hastalığının en yaygın tipi Alzheimer hastalığı olmakla birlikte, vasküler ve karışık demansı da içeren birçok başka formu da bulunmaktadır.

Demans ile birlikte iletişim, öğrenme, hatırlama ve problem çözme konusunda belirgin bir düşüş yaşanmaktadır. Bu değişiklikler zamanla hızlı veya çok yavaş bir hale gelebilir.

Demansın ilerlemesi ve sonucu değişmektedir, ancak büyük ölçüde demans tipi ve beynin hangi bölgesini etkilendiğine göre belirlenmektedir. Tanı ne olursa olsun demans belirtilerini yavaşlatmaya veya belirtileri önlemeye yardımcı olmak için bol miktarda yapabileceğiniz şeyler bulabilir ve hayattan zevk almaya devam edebilirsiniz. (12)

Demans (bunama) hastalığı nedir daha fazla detay için

Demans (Bunama) Belirtileri

Demans nasıl anlaşılır? Olası demans (bunama) başlangıcı ve sonrası belirtileri şunları içermektedir:

  • Son hafıza kaybı: örneğin, aynı soruyu tekrar tekrar sorma
  • Bilinen görevleri tamamlama zorluğu: örneğin, bir içeceği hazırlama veya yemek pişirme
  • İletişim sorunları: dil ile ilgili zorluklar, basit sözcükleri unutmak veya yanlış kelimeleri kullanmak
  • Yön bulmada sorun yaşama: örneğin, daha önce tanıdık bir sokakta kaybolma
  • Soyut düşünce ile ilgili sorunlar: örneğin para ile hesap yapmak
  • Eşyaları bulamama: örneğin, anahtar veya cüzdan gibi günlük öğelerin yerini unutmak
  • Ruh hali değişiklikleri: ani ve açıklanamayan bakış açısı veya eğilim değişiklikleri
  • Kişilik değişiklikleri: kişinin sinirli, şüpheli veya korkulu hale gelmesi
  • İnisiyatif kaybı: bir şeyler başlatmak veya bir yere gitmekten için ilgisiz olmak (13)

Demans (bunama) belirtileri daha fazla bilgi için

Demans (Bunama) Nedenleri

Demans neden olur? Demans hastalığı aşağıdaki gibi birçok nedene bağlı olarak gelişebilmektedir:

  • Alkolizm
  • Beyin hasarı
  • Madde bağımlılığı
  • Bazı ilaçlara yan etkiler
  • Tiroid fonksiyon anormallikleri
  • Vitamin B12 eksikliği

Bazı demans vakalarında, altta yatan sebep tedavi gördükten sonra tersine dönebilir veya iyileşebilir.

Yaşlanma ve ailede demans öyküsü olması demans gelişimi için risk faktörleri oluşturmaktadır. Aşağıdaki nedenler de demans hastalığı geliştirme riskine neden olabilir:

  • Yüksek tansiyon
  • Yüksek kolesterol
  • Diyabet
  • Sigara içmek

Ne yazık ki demans, Alzheimer hastalığı, beyin hasarı veya kan damarı değişiklikleri gibi durumlardan kaynaklandığında, ortaya çıkan değişiklikler geri döndürülemez. (14)

Demans (bunama) nedenleri detaylarını inceleyiniz