Çörek otu çayının faydaları nelerdir?


Çörek otu botanik olarak nigella sativa ismiyle bilinen maydanoz ailesine ait bir bitkidir. İnsanlar yaklaşık 2000 yıldır çörek otunu ilaç yapımında kullanmaktadır. Bu bitkinin bir yıllık otsu bir bitkidir. Narin morumsu ve beyaz renkteki çiçekleri göze çarpmaktadır. Çörek otu dünyanın her kesiminde büyük ölçüde kullanılmaktadır.

Yemek pişirirken, çay yaparken çörek otunun desteği alınmaktadır. Faydaları saymakla bitmeyen çörek otunun kozmetik ve ilaç alanın dışında yağ olarakta kullanımı oldukça popülerdir. (1)

Çörek otu bitkisinin tohumları çoğu henüz tespit edilmemiş 100’den fazla kimyasal bileşen içermektedir. Kristalin nigellone gibi aktif bir bileşene sahip olan çörek otu aynı zamanda thymoquinone, beta sitosterol, miristik asit, palmitik asit, palmitoleik asit, stearik asit, oleik asit, linoleik asit, linolenik asit, arakidonik asit, protein, vitamin B1, B2 vitamini, B3 vitamini, folik asit, kalsiyum, demir, bakır, çinko, fosfor içermektedir. (2)

 

çörek otu çayının sağlığa faydaları

Çörek otu çayının sağlığa faydaları

Çörek otu çayı vücuttaki toksinleri kaldırarak karaciğer fonksiyonlarını iyileştirmede önemli bir rol oynamaktadır. Hatta böbrek taşlarının yok olmasına bile etki edebilen çörek otu çayı diğer yandan; idrar söktürücü olarak çalışmakta ve idrar yolları kristallerinin oluşmasını önlemektedir. Bu tohumlarda bulunan gaz giderici özellik sayesinde gaz problemi giderir; aynı zamanda vücut ısısını artırmaya destek olmaktadır. Vücut ısısının desteklenmesi metabolizmayı hızlandırmakta ve kilo vermeye yardımcı olmaktadır. (3)

Karaciğer sağlığını desteklemektedir: Çörek otunun karaciğer kanseri üzerinde inhibitör etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, antioksidan içeriğine sahip olan çörek otunun karaciğerin genel sağlığı için oldukça faydalı olduğu da bilinmektedir. Bir çalışma sırasında çörek otunun antioksidan içeriği sayesinde karaciğer ve böbreklerdeki toksinleri temizlediği gözlemlenmiştir. Yine yapılan başka bir çalışmada, çörek otunun oksidatif stresi de azalttığı gözlerden kaçmamıştır.

Diyabete etki etmektedir: Çörek otu diyabet riskini azaltmaktadır. Çörek otunun anti-diyabetik özelliğini geniş bir alanda aktivite ettiği görülmüştür. Yapılan çalışmalarda, çörek otunun glikoz konsantrasyonları üzerinde etkileri olduğu; bu nedenle insülini iyileştirdiği ve pankreas hücrelerini koruyabildiği sonucuna varılmıştır. (4)

Kalp sağlığını desteklemektedir: Çörek otu tüketimi yüksek kalp hızı ve kan basıncını düşürmeye etki edebilmektedir. Çörek otunun sahip olduğu thymoquinone isimli madde birçok türde kendini gösteren kardiyovasküler bozuklukları engelleyebilmektedir. Yaşa bağlı olarak oluşan endotel disfonksiyonu olanlarda, thymoquinone maddesi oksidatif stresi azaltmakta ve anjiyotensin sistemini kısmen düzeltmektedir; böylece kan basıncını kontrol altına almaya yardımcı olmaktadır.

Kanserle mücadele etmektedir: Çörek otundaki thymoquinone isimli maddenin kanser karşıtı etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Yapılan araştırmalarda, çörek otunun kanserle mücadelede uzun bir geçmişe sahip olduğu ortaya çıkarılmıştır. Çörek otundaki timokinon özünün ise kan, akciğer, böbrek, karaciğer, prostat, göğüs, rahim ağzı, kolon ve deri kanserlerine karşı etkili olduğu görülmektedir.

Üst solunum yollarını rahatlatmaktadır: Yapılan bir dizi çalışmada görülmüştür ki çörek otu astım olan kişiler için yararlı olabilmektedir. Çörek otundaki thymoquinone isimli maddenin iltihaplanmalarla baş edebildiği bulunmuştur. Yapılan bir çalışmada ise, çörek otunun astım karşıtı etkilere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Çörek otunun gevşetici olarak hareket ettiği; bu nedenle kas spazmlarını azalttığı ve alerjik reaksiyonları engellediği görülmüştür. Thymoquinone maddesi ise üst solunum yolları için etkili olabilmektedir.  (5)

Astım ve alerjik hastalıkları tedavi eder: Histamin bir alerjik reaksiyon olarak vücudun bağışıklık sistemi tarafından yayımlanan bir maddedir. Çörek otunda bulunan kristalimsi nigellone ise bir tür kinaz C barındırmaktadır; bu madde histamin salınımını inhibe etmesiyle bilinen bir maddedir. Çörek otu tüketilmesi yan etkilere neden olmadan bronşit, astım gibi alerjik hastalıkları azaltabilmektedir.

Sindirim sistemi problemlerini tedavi etmektedir: Çörek otu kolera, e. coli ve shigella bakterisi gibi ilaçlara karşı direnen bakterilere karşı oldukça etkilidir. Bu nedenle, çörek otu bakteriyel enfeksiyonlar ve diğer karın ağrısı, dispepsi, ishal ve kusma gibi spesifik olmayan semptomlardan kaynaklanan sindirim sistemi bozuklarını tedavi etmek için kullanılmaktadır.

Bağışıklık sistemini güçlendirir: Çörek otu bağışıklık sistemi zayıf olan insanlara bağışıklık sistemi güçlendirici olarak yardımcı olabilmektedir. Araştırmaya göre, çörek otu tüketimi soğuk algınlığı, grip, AİDS gibi direkt olarak bağışıklık sistemi ile ilgili başka hastalıkların çabuk iyileşmesinde önemli bir rol oynamaktadır. (6)

Bilişsel sistemi desteklemektedir: 2013 yılı “Etnofarmakoloji Dergisi” nde yayınlanan bir çalışmada, çörek otunun bilişsel sağlık için faydalı olduğu bulunmuştur. Günlük dozda çörek otu tüketimi hafızayı ve odaklanmayı geliştirmektedir. Yine yapılan farklı bir çalışmada, çörek otunun sinir hücrelerindeki ölümle sonuçlanan yaralanmaları iyileştirmeye yardımcı olduğu görülmüştür. Daha fazla araştırmaya gerek olsa da hali hazırda olanlar, çörek otunun sinir rejenerasyonunda bir rol oynayabileceğini göstermektedir.

Kan basıncına etki edebilmektedir: Bir dergide basınlar araştırmaya göre, çörek otu hipertansiyonun hafif formlarını tedavi etmek için doğal bir yol olabilmektedir. LDL kolesterol olarak bilinen kötü kolesterolü azalttığı gibi kan basıncını da azaltmaya destek olabilmektedir. Yüksek kan basıncından muzdarip olan kişiler için bir alternatif olarak çörek otu önerilmektedir. (7)

Epilepsi nöbetlerine iyi gelmektedir: Medical Science Monitor dergisinde yayınlanan bir çalışmada, geleneksel tedaviye direnen çocuklarda nöbetlerin sıklığını azaltmak için çörek otunun etkili olduğu bulunmuştur. Çörek otu gerçekten de antikonvülsif (nöbet önleyici) özelliklere sahiptir. (8)

Cilt sağlığını destekler: Çörek otu linoleik ve linolenik asitler gibi temel yağ asitleri açısından oldukça zengin olduğu için cilt dokusunu yenilemeye destek olmaktadır. Bu asitler vücut tarafından üretilmediği için oldukça gereklidir. Çörek otu kullanımıyla cildinizi daha genç ve ışıltılı tutmak mümkün olacaktır. (9)

Çörek otu çayı tarifi

Çörek otu çayının hazırlanışı

Eğer günlük besin programınıza çörek otunu eklemek istiyorsanız bu genel vücut sağlığınız için faydalı olacaktır. Çörek otunu başka şekillerde tüketmek için kafa yorabileceğiniz gibi bir fincan şifalı çörek otu çayı da hazırlayabilirsiniz. Bunu yapmak için bir fincan sıcak suyun içine bir çay kaşığı çörek otunu ilave edin. Fincanın kapağını kapatın ve 10-15 dakika boyunca demlemeye bırakın. (10)

Naneli, ballı çörek otu çayı tarifi

Malzemeler:

  • 1 bardak kaynar su
  • 1 nane çayı poşeti veya çay kaşığı nane yaprağı
  • 1 1½ çay kaşığı çörek otu yağı
  • 2 çay kaşığı bal

Hazırlanışı:

  1. Bir kupa sıcak suyun içine nane çayını ya da yapraklarını yerleştirin. 10 dakika boyunca demlenmesine izin verin.
  2. Daha sonra çay poşetini ve ya yaprakları çıkarın. Çörek otu yağını ve balı da ekleyip karıştırıp servis edin. (11)

Sütlü, ballı çörek otu çayı tarifi

Malzemeler:

  • 1 su bardağı su (neredeyse kaynar)
  • 1 yemek kaşığı çörek otu
  • Süt (isteğe bağlı) veya krema (isteğe bağlı)
  • Bal (isteğe bağlı)
  • 1 çizgi vanilya özü (isteğe bağlı)

Hazırlanışı:

  1. Bir havan yardımıyla çörek otlarını ezin. Fakat amaç toz haline getirmek değildir, sadece içindeki yağı serbest bırakmak amaçlanmaktadır.
  2. Bir çay topuna çörek otunu yerleştirin.
  3. Üzerine sıcak suyu dökün ve 8-10 dakika boyunca demleyin.
  4. Çay topunu çıkarın.
  5. Çayı lezzetlendirmek için süt, krema, bal ve ya vanilyayı ekleyin. (12)

Çörek otu çayının zararları

Küçük miktarlarda ağız yoluyla alınan çörek otu çoğu insan için güvenli olarak kabul edilmektedir. Çörek otu yağı ve ekstresi tıbbi açıdan kısmen güvenlidir. Büyük miktarlarda tüketiminin güvenli olduğuyla ilgili bilgi yoktur. Cilde uygulandığında ise alerjik döküntülere neden olabilmektedir.

Hamilelik ve emzirme döneminde: Çörek otu hamilelik sırasında az miktarlarda güvenli görünmektedir. Ancak büyük miktarlarda tüketimi güvenli değildir. Bu durumda çörek otu uterus üzerinde etkilere neden olabilmektedir. Emzirme döneminde çörek otu tüketiminin tamamen güvenli olduğuyla ilgili bir bilgi yoktur; bu nedenle güvenli bölgede kalmak için tüketimine dikkat edilmelidir.

Çocuklar: Çörek otunun kısa vadede önerilen miktarlarda tüketimi çocuklar için güvenli olarak kabul edilmektedir.

Kanama bozuklukları: Çörek otu, kan pıhtılaşmasını yavaşlatabilir ve kanama riskini artırabilir. Teoride, çörek otu kanama bozuklukları kötü hale getirebilir.

Düşük tansiyon: Çörek otu kan basıncını düşürebilmektedir. Teoride, düşük kan basıncı olan kişilerde çörek otu tüketimi kan basıncını çok düşük hale getirebilmektedir.

Cerrahi: Çörek otu, kan pıhtılaşmasını yavaşlatıp kan şekerini azaltabilmektedir; bu nedenle bazı kişilerde uyku hali oluşturabilmektedir. Teoride, çörek otu kanama riskini artırabildiği için herhangi bir cerrahi müdahaleden en az 2 hafta önce çörek otu tüketimini durdurmak tavsiye edilmektedir. (13)

Tavsiyeler

Çörek otunun tohumları genelde tıbbi doza yakın olduğu için büyük oranda işlenmeye gerek kalmaz. Hem çekirdeği hem de tohumundan yapılan yağı doğal bir ürün olarak kabul edilmektedir. 1, 2, 3 gram çörek otu tüketimi normal sayılırken yüksek doz için önerilen bir doz araştırması yoktur. (14)

Eğer uyumakta sorun yaşıyorsanız, yatmadan önce bir fincan çörek otu çayı içebilirsiniz. Bu tohumlar sakinleştirici ve rahatlatıcı bir etki göstererek uykusuzlukla mücadele etmeyi sağlayıp, dinlendirici bir uyku sağlayacaktır. (15)