Bronşit Tedavisi


Bronşit nasıl geçer? Bronşit tedavisini akut bronşit ve kronik bronşit olmak üzere iki temel grup içinde incelemek mümkündür.

Akut Bronşit Tedavisi

Akut bronşit genellikle solunum yollarının iyileşmesi ile birlikte birkaç hafta içerisinde kendiliğinden iyileşmektedir. Bu nedenle, uygulanan tedavinin amacı belirtileri kontrol altına almaktır. Akut bronşit hastalarının çoğunda, bu duruma virüsler neden olmaktadır. Enfeksiyonun bakteriyel olmaması sebebiyle de antibiyotik tedavisi uygulanmamaktadır. Antibiyotikler sadece bakteriyel enfeksiyon durumunda kullanılmalıdır. Akut bronşit tedavisi aşağıdakileri içermektedir: (1)

  • Bol bol dinlenmek ve bol sıvı almak
  • Kas ağrılarını ve baş ağrılarından kurtulmak ve ateşi azaltmak için ağrı kesici ilaçlar almak
  • Kuru öksürük için öksürük gidericiler kullanmak (üretken öksürük için önerilmez)
  • Üretken öksürük için balgam söktürücü madde kullanımı, mukustaki hava yollarını temizlemeye yardım edebilmektedir
  • Sigara içmeyi bırakmak ve havada bulunan diğer tahriş edicilerden kaçınmak
  • Öksürük veya hırıltılı soluma durumunda, solunum yollarını açmak için bronkodilatatör ilaçları (rahatlatıcılar) kullanmak (2)

Çocuklarda Bronşit Tedavisi

Akut bronşit olan çocuklarda, genelde uygulanan tedavi yönteminin asıl amacı, parasetamol veya ibuprofen gibi ilaçlarla ateş ve kas ağrılarını kontrol altına almaktır.

Akut bronşit aynı zamanda soğuk algınlığı veya grip kaynaklı olmasından ötürü aşağıda sıralanmış olan tavsiyeler, virüslerin yayılmasını önlemeye yardımcı olabilmektedir:

  • Öksürürken veya hapşırırken ağzı örtmek
  • Düzenli olarak elleri yıkamak ve kurutmak
  • Riske sahip olan insanlarla temastan kaçınmak
  • Özellikle soğuk ve grip mevsimi süresince kapalı yerlerde fazla zaman geçirmekten kaçınmak
  • Yıllık grip aşısı olmak (3)

Kronik Bronşit Tedavisi

Kronik bronşit tedavisinin ilk amacı, belirtileri kontrol altına almak ve daha ileri solunum yolu hasarını ve daralmasını önlemektir. Bunu başarmanın en etkili yolu, sigara içmeyi bırakmak ve çevresel tahriş edicileri ya da toksinleri teneffüs etmekten kaçınmaktır.

Sağlıklı ve dengeli bir diyetle birlikte uygulanan egzersiz programı ve pulmoner rehabilitasyon (kişiye özgü olarak planlanan, akciğer hastalarının tedavisini amaçlayan rehabilitasyon programı), akciğer fonksiyonunu ve yaşam kalitesini korumaya yardımcı olmaktadır. Fizyoterapi, nefes darlığını önlemek için solunumu kontrol etmeyi öğrenmek ve akciğerlerdeki balgamı atmak için faydalı olabilmektedir. (4)

Kronik bronşit tedavisinde kullanılan ilaçlar şunları içermektedir:

  • Salbutamol, teofilin ve ipratropium bromür gibi bronkodilatatörler (rahatlatıcılar) nefes almayı kolaylaştırmak için tıkanmış solunum yollarını açmaya yardımcı olmaktadır.
  • Oral kortikosteroidler, örneğin metilprednizon, kronik bronşitin akut ataklarını kontrol etmek için kullanılmaktadır.
  • Kronik bronşitin akut ataklarını önlemek için beklometazon ve flutikazon gibi inhale kortikosteroidler (önleyiciler) de kullanılabilmektedir.
  • Budesonidli formoterol veya flutikazonlu salmeterol gibi kombine bir bronkodilatatör ve inhale kortikosteroid kullanımı sürekli öksürüğü kontrol altına almak için kullanılmaktadır.
  • Kronik bronşitin akut ataklarını kontrol etmek için amoksisilin / klavulanat gibi antibiyotikler kullanılabilmektedir. (5)

Bronşit Ameliyatı

Hasar gören akciğer dokusunun çıkarıldığı akciğer ameliyatı, kronik bronşit tedavisinde uygulanabilmektedir. (6)

Bronşit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Bronşit teşhisi ve tedavisi için başlangıç olarak, bir aile hekime ya da bir kulak, burun, boğaz uzmanına (KBB) başvurabilir, gerekli görülürse, sonrasında göğüs hastalıkları uzmanına sevk edilebilirsiniz. (7)

Bronşit Nedir?

Bronşit, ciğerlere hava akışı sağlayan bronşiyal tüplerin astarında meydana gelen bir iltihaplanma durumudur. Bronşit hastaları genellikle renksiz ve yoğunlaşmış mukusla beraber öksürmektedir. Bronşit, akut olabilmekte ya da kronik bir hal alabilmektedir.

Genellikle soğuk algınlığı veya diğer solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle gelişen akut bronşit, oldukça yaygın olarak yaşanmaktadır. Daha ciddi bir durum olan kronik bronşit ise bronş tüplerinin astarında sıklıkla tahriş veya iltihap oluşması durumudur.

Akut bronşit, halk arasında akciğerlerin üşütülmesi olarak da bilinmektedir, ancak öksürük haftalarca devam etse de, kalıcı etkiler olmaksızın bir hafta ile 10 gün arasında iyileşme sağlanmaktadır.

Bununla birlikte, tekrarlanan bronşit atakları varsa, tıbbi yardım gereken kronik bronşit olabilmektedir. Kronik bronşit, kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) koşullarından biridir. (8)

Bronşit Belirtileri

Bronşit nasıl anlaşılır? Akut ve kronik bronşit belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Sürekli öksürük (mukuslu olabilir)
  • Hırıltı
  • Düşük ateş ve titreme
  • Göğüste sıkışma
  • Boğaz ağrısı
  • Vücut ağrıları
  • Nefes darlığı
  • Baş ağrısı
  • Burun tıkanıklığı ve tıkanmış sinüsler

Akut bronşit başlangıcı belirtilerinden biri birkaç hafta süren öksürüktür. Bronş tüplerinin tamamen iyileşmesi uzun zaman aldığı zaman, öksürük birkaç ay sürebilmektedir.

Kronik bronşit belirtileri ise her yıl iki veya daha fazla kez kötüleşmektedir. Özellikle, kış aylarında daha da kötüleşme eğilimi göstermektedir. (9)

Bronşit Nedenleri

Bronşit neden olur? Bronşit nedenleri akut bronşit ve kronik başlığı altında sıralanabilmektedir:

Akut Bronşit Nedenleri

  • Genellikle soğuk algınlığı ya da grip gibi bir viral enfeksiyon
  • Boğmacaya da neden olan bakteri (Bordetella pertussisi)
  • Sigara içmek ya da sigara dumanına maruz kalmak

Kronik Bronşit Nedenleri

  • Kronik bronşit, kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) bir türüdür. İnflamatuar bronş tüpleri mukus üretmesine neden olur.
  • Kronik bronşit, akciğer ve hava yolu dokusunun tekrarlanan tahriş ve hasarından kaynaklanabilmektedir.
  • Sigara kullanımı en yaygın nedenidir.
  • Hava kirliliği, dumanlar veya tozları uzun süre solumak kronik bronşite neden olabilmektedir. (10)