Behçet Hastalığı Nedenleri


Behçet hastalığı neden olur? Yapılan birçok araştırma sonucu, Behçet hastalığına otoenflamatuar bir durumun neden olduğunu düşünülse de, hastalığın kesin nedeni henüz bilinmemektedir.

Sağlıklı bağışıklık sistemi, vücudun enfeksiyonlara ve hastalıklara karşı mücadele etmesini sağlayan, vücudun doğal savunma mekanizmasıdır. Otoenflamatuar durumu ise bu sistemin yanlış çalışmaya başlayıp, sağlıklı dokulara saldırmaya başlamasıyla oluşmaktadır. Behçet hastalığında bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kan damarlarına saldırdığı düşünülmektedir. (1)

Behçet hastalığı nedenleri çok net olmasa da, bazı tetikleyicilerin bu hastalığın gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir. O koşullar şunladır:

Genetik Faktörler

Behçet hastalığının genetik faktörler nedeniyle ortaya çıkabildiği düşünülmektedir. Hastalık üzerine yapılan genel araştırmalar, bağışıklık sisteminde rol oynayan HLA B-51 geninin, hastalıktan etkilenen insanlarda daha sık rastlanan bir gen olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Behçet hastalığı yaşamış olan bir aile bireyiniz varsa, bu hastalıktan etkilenme riskiniz de artmaktadır.

Behçet hastalığı doğumla beraber gelmediği için, doktorlar genlerin tek faktör olmadığına inanmaktadır. Basit bir şekilde açıklamak gerekirse, ikiz kardeşlerden birinin Behçet hastalığına sahip olması diğer kardeşin de bu hastalığa kesin olarak sahip olacağı anlamına gelmemektedir. (2)

Çevresel Faktörler

Behçet hastalığının nedenini sadece genetik faktörlerle açıklamak pek mümkün olamadığı için, genetik yatkınlığı olan bireylerde Behçet hastalığının gelişmesine çevresel faktörlerin de neden olduğu düşünülmektedir.

Virüslerden (örnek olarak, herpes soğuk algınlığı virüsü), bakteriyel enfeksiyonlardan (olarak strep boğaz enfeksiyonuna neden olan bakteriler), sigara içmekten ve bağırsakta yaşayan bakterilere kadar birçok olası tetikleyici Behçet hastalığını tetikleyebilmektedir. Bu durumda önemli olan altta yatan tetikleyiciyi tanımlayabilmektir. (3)

Oluşan Anormal Enflamasyon

Genler ile henüz bilinmeyen çevresel faktör arasındaki etkileşimin bir sonucu olarak, kişi anormal bir enflamasyon geliştirmeye başlamaktadır. Enflamasyon doğru koşullar altında ise vücudun sağlığında önemli bir rol oynamaktadır. Bununla beraber, iltihaplanmaya çok eğilimli olan bireylerde Behçet hastalığı belirtileri hemen kolayca tetiklenebilmektedir. Diken batması gibi vücut için küçük bir hareket dahi olsa, bazı durumlarda vücut bu küçük harekete büyük bir iltihapla tepki verebilmektedir. Sonuç olarak da, açık bir neden olmadan iltihap oluşabilmektedir. (4)

Behçet Hastalığı Risk Faktörleri

Behçet hastalığı riskini artırabilecek bazı faktörler ise şunlardır:

Yaş:  Behçet hastalığı 20-30 yaşlarındaki erkek ve kadınları daha sık etkilerken, çocuklar ve yaşlılarda da durumu bu hastalık geliştirebilmektedir.

Yaşanılan yer: Türkiye, İran, Japonya ve Çin de dahil olmak üzere Ortadoğu ve Uzakdoğu ülkelerinde yaşayan insanların, Behçet hastalığı geliştirme riski daha yüksektir.

Cinsiyet: Behçet hastalığı hem erkeklerde hem de kadınlarda görülürken, hastalık genellikle erkeklerde daha şiddetli yaşanmaktadır.

Genler: Bazı genlere sahip olmak Behçet hastalığını geliştirme riskini yükseltmektedir. (5)

Behçet Hastalığı Nedir?

Behçet hastalığı, aynı zamanda Behçet sendromu olarak da adlandırılan ve vücudun her tarafında kan damarı iltihabına neden olabilen nadir bir hastalıktır.

Hastalık başta ilgisiz görünebilecek birçok belirti ve bulguya neden olabilmektedir. Ağız yaraları, göz iltihabı, deri döküntüleri ve lezyonları ya da genital yanıkları içerebilmektedir. Behçet hastalığının etkileri kişiden kişiye değişmektedir ve kendiliğinden temizlenebilmektedir.

Behçet hastalığının tedavisi belirtilerin şiddetini azaltmak ve körlük gibi ciddi komplikasyonları önlemek için kullanılan ilaçları içermektedir. (6)

Behçet Hastalığı Belirtileri

Ağız ülseri, Behçet hastalığını başlangıcının en yaygın belirtisidir. Bununla birlikte, bunlar ortaya çıkmadan önce, hasta yıllarca tekrarlayan çeşitli belirtiler yaşayabilmektedir. Behçet hastalığı nasıl anlaşılır? Behçet hastalığı belirtileri şunlardır:

  • Boğaz ağrısı ve bademcik iltihabı
  • Kas ve eklem ağrısı
  • Malaise, genel zayıflık
  • Anoreksi, beklenmeyen kilo kaybı
  • Baş ağrısı
  • Vücut sıcaklığında dalgalanmalar
  • Genital ülserler
  • Göz tutulması
  • Cilt lezyonları

Ağrılı ağız ülseri, genellikle Behçet hastalığının ilk belirtisidir ve hastaların yaklaşık % 70’inde görülmektedir. Ülserler dudak ve yanaklarda olmak üzere ağızdaki herhangi bir yerde oluşabilmektedir. Genellikle 1-2 hafta sürer, ancak 3 hafta süreyle kalabilme ihtimali de bulunmaktadır. (7)

Behçet Hastalığı Tedavisi

Behçet hastalığı nasıl geçer? Behçet hastalığı tedavisinin amacı, ağrıyı hafifletmek ve komplikasyonları önlemektir. Doktorlar, hastalığın altında yatan iltihaplanmayı azaltmak için kortikosteroidler ve immünosüpresif ilaçlar gibi ilaçları reçete edebilmektedir.

Diğer tedaviler arasında ise cilt ve genital lezyonların ağrısını ve iltihaplanmasını azaltmak için kortikosteroid kremler ve jeller, ağız ülserlerinin ağrısını azaltmak için gargaralar, göz ağrısı ve iltihabı azaltmak için kortikosteroidler içeren göz damlaları veya diğer antiinflamatuar ilaçlar bulunmaktadır. (8)

Behçet Hastalığı Ameliyatı

Diğer tedavi yöntemlerinin başarılı olamadığı durumlarda, ameliyat bir seçenek olabilmektedir. Behçet hastalığı durumunda ameliyat seçeneği hastalıktan etkilenen bölgeye göre değişebilmektedir. Örnek vermek gerekirse, anevrizma ya da bağırsakların iltihaplanması durumunda ameliyat bir seçenek olabilmektedir. (9)

Behçet Hastalığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Behçet hastalığı vücudun pek çok bölgesini etkileyebildiği için başvurulacak uzman da değişiklik gösterebilmektedir. Hastalığın seyrine bağlı olarak, bir cilt hastalıkları uzmanına, diş hekimine, romatizmal hastalıklar uzmanına, göz doktoruna ya da beyin ve sinir hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. (10)