Baş Ağrısı Nedenleri


Baş ağrısı neden olur? Baş ağrısı belirtileri doktorunuzun sebebini ve uygun tedaviyi belirlemesine yardımcı olabilmektedir. Çoğu baş ağrısı ciddi bir hastalığın nedeni değildir, ancak bazıları acil tıbbi yardım gerektiren yaşamı tehdit eden bir durumdan kaynaklanıyor olabilir.

Baş ağrısı genellikle nedenine göre sınıflandırılmaktadır:

Birincil Tip Baş Ağrısı

Birincil baş ağrısı, başınızın içindeki ağrıya duyarlı yapıların aşırı aktivitesi veya sorunlarıyla nedeniyle oluşmaktadır. Birincil baş ağrısı, altta yatan bir hastalığın belirtisi değildir.

Beyninizdeki kimyasal aktivite, kafatasınızı çevreleyen sinirler, kan damarları veya başınızın ve boynunuzun kasları (veya bu faktörlerin bir kombinasyonu) birincil baş ağrılarında rol oynayabilir. Bazı insanlar, bu tür baş ağrısı geliştirme riskini artıran genleri de taşıyor olabilmektedir. (1)

En yaygın birincil tip baş ağrıları şunlardır:

  • Baş zonklaması
  • Migren (auralı ve aurasız)
  • Gerilim baş ağrısı (gerilim tipi baş ağrısı olarak da bilinir)
  • Trigeminal otonomik sefalji (Küme baş ağrısı ve paroksismal hemikrania)

Birkaç baş ağrısı genellikle birincil baş ağrısı türleri olarak düşünülür, ancak daha az görülür. Bu baş ağrısı, alışılmadık bir süre veya belirli bir etkinlikle ilişkili ağrı gibi farklı özelliklere sahiptir.

Genel olarak, birincil tip baş ağrısı olduğu düşünülse de, her biri bir altta yatan bir hastalığın bir belirtisi olabilmektedir. Bu gruba dâhil olan baş ağrıları şunlar olabilir: (2)

  • Kronik günlük baş ağrısı (örneğin, kronik migren, kronik gerilim tipi baş ağrısı veya hemikrania devaması)
  • Öksürük nedeniyle baş ağrısı
  • Egzersiz nedeniyle baş ağrısı
  • Cinsel ilişki nedeniyle baş ağrısı

Birincil tip baş ağrıları, yaşam tarzı faktörleri tarafından tetiklenebilmektedir:

  • Alkol, özellikle kırmızı şarap
  • Nitrat içeren işlenmiş etler gibi belirli gıdalar
  • Uykudaki değişiklikler veya uyku eksikliği
  • Kötü bir duruş
  • Atlanan öğünler
  • Stres (3)

İkincil Tip Baş Ağrısı

İkincil tip baş ağrısı, başın ağrıya hassas sinirlerini harekete geçirebilen bir hastalığın belirtisidir. Ciddi bir durum da dâhil birçok durum ikincil tip baş ağrılarına neden olabilmektedir. İkincil tip baş ağrılarının olası nedenleri ise şunlardır:

  • Akut sinüzit
  • Karotis ve vertebral diseksiyonlar
  • Beyindeki kan pıhtısı (venöz tromboz)
  • Beyin anevrizması (beyninizdeki bir atardamar çıkıntısı)
  • Beyin arteriovenöz malformasyonu (beyin kan damarlarının anormal bir oluşumu)
  • Beyin tümörü
  • Karbonmonoksit zehirlenmesi
  • Chiari malformasyonu (kafatasının tabanındaki yapısal problem, beyincik sarkması)
  • Sarsıntı
  • Dehidrasyon (sıvı kaybı) (4)
  • Diş problemleri
  • Kulak enfeksiyonu (orta kulak)
  • Ensefalit (beyin iltihabı)
  • Dev hücreli arterit (arterlerin astar iltihabı)
  • Glokom (akut açı kapanması glokomu)
  • Akşamdan kalma olmak
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
  • Grip ve diğer febril (ateşli) hastalıklar
  • İntrakranyal hematom (beyinde veya çevresinde kanama olması)
  • Diğer bozuklukları tedavi etmek için kullanılan ilaçlar
  • Menenjit (beyni ve omuriliği çevreleyen membranlar ve sıvı iltihabı)
  • Monosodyum glutamat (5)
  • Ağrı kesici ilaçların aşırı kullanımı
  • Panik atak ve panik bozukluk
  • Sarsıntı sonrası sendrom
  • Kask veya gözlük gibi sıkı başlık nedeniyle oluşan basınç
  • İyotopik intrakranyal hipertansiyon olarak da bilinen psödotümör serebri (kafatasında basınç artışı)
  • Felç
  • Toksoplazmozis (paraziter bir hastalık)
  • Trigeminal nevralji (aynı zamanda diğer nevraljiler, yüz ve beyne bağlanan belirli sinirlerin tahrişini içerir) (6)

Bazı ikincil tip baş ağrısı türleri şunları içermektedir:

  • Dıştan uygulanan bir sıkıştırma sonucu oluşan baş ağrısı (basınca neden olan başlıklar sonucunda)
  • Dondurma baş ağrısı (yaygın olarak beyin donması adı verilir)
  • Yankılanmış baş ağrısı (ağrı kesicilerinin aşırı kullanılması nedeniyle)
  • Sinüs baş ağrısı (sinüs boşluklarında iltihaplanma ve tıkanıklığın neden olduğu)
  • Spinal baş ağrısı (düşük basınç veya beyin omurilik sıvısının hacmi, muhtemelen spontan beyin omurilik sıvısı sızıntısı, spinal musluk veya spinal anestezi sonucu)
  • Ani ve vurucu baş ağrısı (birden fazla nedeni olan ani, şiddetli baş ağrısını içeren bir grup hastalık) (7)

Gerilim Baş Ağrısı

Gerilim baş ağrısı, en yaygın baş ağrısı tipidir ve günlük baş ağrısı olarak düşünülen baş ağrısıdır. Kafanın her iki tarafını da etkileyen sürekli bir ağrıdır. Başın etrafını bir bant sarıyormuş gibi bir his vermektedir.

Gerilim baş ağrısı normalde günlük aktivitelerinizi yapmanızın önüne geçecek kadar şiddetli olmayacaktır. Genellikle 30 dakika ile birkaç saat sürer (gün boyunca da sürebilir).

Tam neden belirsizdir, ancak gerilim baş ağrısı stres, zayıf duruş, öğün atlama ve sıvı kaybı gibi şeylerle bağlantılıdır. (8)

Migren Baş Ağrısı

Migren, gerilim baş ağrılarından daha az görülür. Genellikle başın ön veya yanında şiddetli, zonklama yapan bir ağrı olarak hissedilir. Bazı insanlar ayrıca mide bulantısı, kusma ve ışık veya ses duyarlılığı gibi diğer belirtilere de sahiptir.

Migren, gerilim baş ağrılarından daha şiddetli olma eğilimindedir ve normal günlük aktivitelerinizi yerine getirmenizi zorlaştırabilir. Genellikle en azından birkaç saat sürer ancak bazı insanlar günlerce yataktan çıkamayacak hale gelebilir. (9)

Küme Baş Ağrısı

Küme baş ağrısı, yılın aynı saatinde aynı anda bir veya iki ay boyunca kümeler halinde ortaya çıkan nadir bir baş ağrısı türüdür. Son derecede acı vericidir ve bir göz etrafında yoğun bir ağrıya neden olur.

İlaç ve Ağrı Kesici Baş Ağrısı

Bazı baş ağrıları, belirli bir ilacı almanın bir yan etkisidir. Sık yaşanan baş ağrılarına çok fazla ağrı kesici almak da neden olabilir.

Hormonal Baş Ağrısı

Kadınlarda baş ağrısı genellikle hormonlardan kaynaklanır ve birçok kadın bunun dönemleriyle bağlantılı olduğunu fark eder. Doğum kontrol hapları, menopoz ve hamilelik de potansiyel tetikleyicilerdir. (10)

Baş Ağrısı Hastalığı Nedir?

Baş ağrısı son derece yaygın yaşanan bir durumdur. Neyse ki, başka ciddi bir sorun yaşatmadan genellikle kendi kendine geçmektedir. Migren ve küme baş ağrısı gibi birçok kronik baş ağrısı tipi bile daha ciddi, temel sorunların işareti olarak görülmemektedir. Hayatınızı etkilememesi için bazı durumlarda baş ağrılarının tedavi edilmeleri gerekebilir, ancak genellikle hayatı tehlikeye atma riskleri bulunmamaktadır.

Diğer yandan, bazı baş ağrısı türleri, daha ciddi sağlık sorunlarına ilişkin potansiyel uyarı işaretleri olarak düşünülmelidir. (11)

Baş ağrısı nedenleri detaylı bilgi için bakınız

Baş Ağrısı Belirtileri

Baş ağrısı başlangıcı ve devamındaki baş ağrısı belirtileri altta yatan nedene ve baş ağrısı tipine göre değişmektedir. Baş ağrısı nasıl anlaşılır?

Gerilim baş ağrısı belirtileri şunlardır:

  • Baş ağrısının yavaş başlaması
  • Başın her iki yanında ağrı
  • Devamında hissedilen ağır bir sancı
  • Baş veya boyun bölgesinde ağrı

Migren, ağrı dışındaki belirtilerin ortaya çıkmasıyla ayırt edilir:

  • Baş dönmesi
  • Işık hassasiyeti ve diğer görme bozuklukları

Bir aura evresi ile veya aura evresi olmadan ortaya çıkabilir, yani aşağıdakileri içerebilir:

  • Halüsinasyonlar
  • Uyuşma
  • Konuşmada zayıflık

Küme baş ağrısı belirtileri şunlardır:

  • Başın bir tarafında, genellikle bir gözün arkasında şiddetli ağrı
  • Bükülmüş, kızarmış veya şişmiş göz kapağı
  • Burun akıntısı veya tıkanıklık
  • Alın şişmesi (12)

Daha fazla baş ağrısı belirtileri için

Baş Ağrısı Tedavisi

Baş ağrısı nasıl geçer? Baş ağrısı çekiyorsanız, doktorunuz şunları önerebilir:

  • Yaşam tarzı değişiklikleri
  • Migren tetikleyicilerinden kaçınma
  • Stres Yönetimi
  • Ağrı kesici ilaçlar
  • Saldırıları durdurmak için oksijen tedavisi
  • Burun spreyi
  • Dinlenme (13)

Baş ağrısı ameliyatı: Nadiren, doktorlar tedavide rahatlama bulamayan ya da ilaçları veya yan etkilerini idare edemeyen kronik küme baş ağrısı olan insanlar için ameliyat önerebilir. (14)

Migren baş ağrılarının sıklığını, şiddetini ve süresini azaltmak için de gerekli görülürse ameliyat uygulanabilir. (15)

Baş ağrısı için hangi doktora gidilir: Baş ağrılarıyla ilgilenen uzmanlar nörologlardır. Ancak sebebe bağlı olarak farklı bir doktora da görünebilirsiniz. Baş ağrısı bir sinüs sorunundan kaynaklanıyorsa, kulak burun boğaz uzmanına, görme problemlerinden kaynaklanıyorsa bir göz doktoruna başvurabilirsiniz. (16)

Baş ağrısı tedavisi detaylarını inceleyiniz