Barbunyanın faydaları nelerdir?


Barbunya, kırmızı ve beyaz beneklere sahip olan olgunlaşmış fasulye baklalarına verilen isimdir. Bu tombul baklalar karakteristik özelliklerini oval şeklinden ve bu kırmızı, beyaz renginden almaktadır. Pişmiş barbunya kremsi ve kestaneyi andıran bir dokuya sahiptir. Bununla beraber tatlı, otsu, nişastalı zengin bir lezzet sunmaktadır. Pişirildiklerinde canlı renkleri biraz solabilmektedir. (1)

Barbunya diğer bitki türevi gıdalara göre oldukça fazla protein içermektedir. Bunlar özellikle B kompleks vitaminleridir ve B1 ya da tiamin, B2 ya da riboflavin, B3 ya da niasin, B5 pantotenik asit, B6 ya da piridoksin, B12 ya da folat olarak sıralanabilmektedir. Ayrıca demir, potasyum, çinko gibi temel mineralleri de sunmaktadır. Kalorisi ve yağ oranı oldukça düşük olmasına rağmen, lif oranı son derece yüksektir. Bunlara ek olarak, izoflavon, saponinler ve fitosteroller sağlamaktadır. (2)

Barbunya lif açısından zengin olduğu için çok faydalı bir besindir. Özellikle kolesterolü düşürme ve diyabetiklerde kan şekeri düzeylerini kontrol etme gibi durumlarda çok başarılıdır. Böylece, genel sağlığı koruyup kalbi sağlıklı tutmaktadır. Kanser riskini azaltmak için de faydalı olarak kabul edilmektedir. Bu faydalı baklagil, vücuttaki serbest radikallere karşı mücadele eden antioksidanlar açısından iyi bir kaynaktır. Vücuda birçok açıdan destek olan fitokimyasallar, molibden ve folik asit için oldukça mükemmeldir. (3)

Barbunyanın sağlığa faydaları

Barbunyanın sağlığa olan faydaları

Kas sistemini güçlendirir: Barbunya, vücut dokuları ve yapısal kas sistemi için önemli bir bileşen olan protein besini açısından dolu olduğu için kaslara oldukça yardımcıdır. Dokuz önemli amino grup asitlerin hepsi ve proteinler açısından zengin olan barbunya tüketmek için son derece ideal bir gıdadır. Tüm bunlar kaliteli protein olarak sınıflandırılır. Bir fincan barbunyada 17 gram protein mevcuttur. Böylece, kan sistemi için benzersiz bir besin haline gelmektedir.

Glisemik indeksi düşüktür: Glisemik indeks (GI) yiyecek ve içeceklerde yer almakta, kan şekerini yükseltme potansiyeli taşımaktadır. Özellikle beyaz pirinç ve beyaz ekmek gibi yüksek glisemik indekse sahip olan gıdalar kan şekerini hızlı bir şekilde yükseltebilir. Bu nedenle, bu gıdalar tüketilirken kan şekeri düzeyleri kontrol edilmelidir. Barbunyada ise tüketildiğinde şeker yavaş yavaş çökmektedir. Böylece, kan şekeri düzeylerinde ani değişme olmaz ve ruh halleri değişimleri gözlemlenmez.

Sindirim sistemine yardımcı olur: Barbunyanın diyet lifleri oldukça yüksektir. Bir fincan barbunyada yaklaşık olarak 18 gram lif bulunmaktadır. Hem erkekler hem de kadınlar için günlük olarak tüketilmesi önerilen lif miktarı 38 gram ile 25 gram arasında değişmektedir. Lif, düzenli bağırsak hareketliliği için yardımcı bir besindir. Böylece, kabızlığı da önler. Ayrıca, çözünür lif kişideki fazla yeme isteğini azaltarak yardımcı olmaktadır.

Sinir sistemi için faydalıdır: Folat gibi bazı vitaminler sinir sistemi için gerekli olan spesifik amino grup asitlerin düzenlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Çalışmalar gösteriyor ki, folatın eksik olduğu bir besin programı Alzheimer hastalığı ve Parkinson hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıkların tehlikeli bir habercisi olabilmektedir. Bir fincan barbunya günlük olarak tüketilmesi önerilen folat değerinin yaklaşık olarak yüzde 92’sini içermektedir. (4)

Kolesterole iyi gelir: Barbunya çözünür lif içerdiği için fazla iştahı azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Bu durumda LDL olarak bilinen kötü kolesterol seviyelerini azaltmak için mükemmel bir besin haline gelmektedir. Diğer yandan, kan şekerini de düzenleyebilen barbunya, kolorektal kanser riskini de azaltabilmektedir. (5)

Vücut fonksiyonlarına destek olur: Protein açısından zengin olan barbunya vücudun doku ve kas dokusu için gerekli olduğu kadar hormonlar, hücreler ve enzimler için de benzersiz bir hal almaktadır. Vücudun düzgün çalışması için ihtiyaç duyulan tüm maddelerin üretiminde yer almaktadır. Vitamin B1, B2 ve B3 vücudun besinleri enerjiye çevirme sürecinde metabolizmada büyük bir rol oynamaktadır. Buna ek olarak,  vitamin B3 ve B5 DNA, RNA ve sinir lifleri yapısına yardımcı olmaktadır.

Kardiyovasküler sistem için faydalıdır: Diyet lifleri kötü kolesterol seviyesini düşürdüğü için kalbi koruyan araçlardan biridir. Barbunya omega 3 yağ asitleri açısından zengin olduğu için kalp ve damar sağlığını teşvik eden hem anti inflamatuar hem de antioksidan özellikler taşımaktadır. Bu işlevler için potasyum da oldukça etkilidir. Barbunya potasyum içerdiği için vücutta su dengesini düzenler, kalp kaslarının çalışmasını denetler ve kan basıncını normalleştirir.

Diyabete iyi gelir: Barbunya düşük glisemik indeksine sahip gıdalardan biridir. Bu nedenle, şeker ve karbonhidrat barbunya tüketildikten sonra yavaş yavaş sindirilmektedir. Bu da, insülin dengesinin korunması anlamına gelmektedir. Diyabetten muzdarip olan insanlar için kan şekeri seviyelerini yönetmek önemlidir, bu nedenle, bu insanlara barbunya tüketimi tavsiye edilebilmektedir.

Kanserle mücadele eder: Özellikle vitamin ve mineraller gibi yararlı besinler açısından zengin olan barbunya bağışıklık sistemini güçlendirerek vücudun genel sağlığını teşvik etmektedir. Barbunyada bulunan B-kompleks vitaminleri ve folat vücutta yeni hücre sentezi için hayati önem taşımaktadır. Yapılan son çalışmalara göre ise, barbunyada bulunan selenyum ise antioksidan olarak çalışıp kanser hücrelerinin oluşumunu engelleyebilmektedir.

Kilo vermeye yardımcı olur: Barbunyanın kalorisi oldukça düşüktür. Şöyle ki, 100 gram barbunya 326 kalori içermektedir. Aynı zamanda, yüksek lif içeriği tüketildiğinde zaman doygunluk hissini artırmaktadır. Kilo verme çabası sürecinde barbunya tüketimi kilo verme yönetimine yardımcı olabilmektedir. (6)

Hamileler için faydalıdır: Barbunya vitaminler kadar folat içermektedir. Folat DNA şekillendirmede ve belirli türde doğum kusurlarını önlemede oldukça gereklidir. Vücuda enerjinin sağlanması ve beyin fonksiyonları için uygun tiamin dönüşü için barbunya yemek tavsiye edilmektedir. (7)

Barbunyanın zararları

  • Barbunya tüketildikten sonra şişkinliğe neden olabilmektedir. Bu nedenle, pişirmeden önce suda ıslatmak ya da pişirirken beraberinde yemeğe kimyon, melisa otu ve rezene gibi baharatlar eklemek şişkinlik hissini azaltacaktır.
  • Bazı kişilerde alerjik reaksiyonları tetikleme ihtimali vardır.
  • Toksit maddeleri yok etmek için kesinlikle pişmiş olması gerekir.
  • Amino grup asitlerin eksikliği barbunyayı tamamen protein haline getirebilmektedir.
  • Vitaminlerin emilimini engelleyebilen toksit maddeler ve bileşikler içerebilmektedir.
  • Gut hastalığını tetikleyen yüksek pürin içeriğine sahiptir.
  • Bazı kişilerde migreni tetikleyebilmektedir. (8)

Tavsiyeler

Barbunya diğer baklagiller gibi yemek tarifleri için mükemmel bir seçimdir. Barbunya salatalar, çorbalar ve et yemeklerini hazırlamak için kullanılmaktadır. Hem büyüklükleri hem lezzetleri hem de besin değerleri nedeniyle kişide tam bir doygunluk hissi yaratmaktadır. Barbunya ile hazırlanan yemekler hem küçükler hem de büyükler tarafından sevilmektedir. (9)

Pişirmeden önce barbunyayı ıslatın. Bu işlem zorunlu olmasa da, onları yemek için en iyisidir. Böylece daha hızlı pişecek ve sindirim daha kolay olacaktır.

Büyük bir tencerenin içine barbunyaları koyun ve üstüne çıkana kadar soğuk su ekleyin. Islatma işlemi 6 ile 8 saat sürebilmektedir. Sonrasında barbunyaları durulayın. Böylece, yemeği hazırlamak için hazır duruma gelecektir.

Barbunyanın şeklini korumak için sadece tamamen pişine kadar kaynatın ve sonrasında pişirmeye devam etmeyin.

Barbunyalar yumuşayana kadar tuz ve asitli bir şey ilave etmeyin. Aksi takdirde, barbunya sert bir hale gelebilmektedir.

Barbunya pişirirken otlar, sarımsak ve soğanla tatlandırmak iyi bir seçimdir. (10)