Bademcik Şişmesinin Tedavisi


Bademcik şişmesi nasıl geçer? Bademcik şişmesine neden olan bademcik iltihabının ilk tedavisi evde yapılabilmektedir. Bol miktarda sıvı tüketmek, bademcik iltihabı riskini azaltabilmektedir. Aşağıda sıralanmış olan bazı tavsiyeler ev ortamında hızlı bir iyileşme sağlamaya yardımcı olabilmektedir:

  • Dinlenme, vücudun enerjisini, günlük aktivitelerde kullanmaktan ziyade enfeksiyonla mücadeleye odaklanmasını sağlamaktadır.
  • Bol miktarda sıvı tüketmez boğazın kurumasını ve daha fazla rahatsız olmasını önlemektedir. Vücut bir enfeksiyonla savaştığı zaman, normalden daha fazla hidrasyona ihtiyaç duymaktadır. Sıcak ve tercihen kafeinsiz olan içecekler boğazı yatıştırılabilir.
  • Tuzlu su ile gargara yapmak rahatsızlığa yardımcı olabilir.
  • Emici boğaz pastilleri duruma yardımcı olabilir. Ayrıca, bunlar eczanelerden kolayca temin edilebilir pastillerdir.
  • Hava nemlendiricilerinin kullanılması ya da buhar banyosu uygulanması, kuru havanın neden olduğu tahrişi hafifletebilir.
  • Tütün ve dumanlı bölgeler gibi tahriş edici maddelerden kaçınmaya özen gösterilmelidir.
  • İbuprofen veya asetaminofen gibi ilaçları almak ağrı ve ateş gibi durumlara yardımcı olabilmektedir. (1)

Antibiyotik Tedavisi

Bademcik iltihaplanmasına bakteriyel bir enfeksiyon neden olursa, doktor tedavi için genellikle antibiyotik reçete etmektedir. Viral bir bademcik iltihabı durumu var ise tedavisi için antibiyotik verilmemektedir.

Penisilin en sık kullanılan antibiyotiklerden biridir. Belirtiler hafiflemiş olsun veya olmasın, paketteki bütün ilaçları almalıdır. Bunu yapmamak enfeksiyonun yayılmasına izin verebilmekte ve uzun vade de bu durum romatizmal ateş veya böbrek iltihabına neden olabilmektedir. (2)

Bademcik Şişmesi Ameliyatı (Tonsillektomi)

Bademcik ameliyatı, bademcik iltihabıyla mücadele etmede kullanılan bir tedavi yöntemidir. Günümüzde, tonsillektomi, durum kronik olmadıkça ya da belirtiler sık tekrarlamadıkça uygulanmamaktadır. Örneğin, bir kişi bir yılda yedi kez veya üç yıl üst üste yılda üç kez bademcik iltihabı olursa, doktor muhtemelen cerrahi bir müdahaleyi düşünecektir.

Ergenlik sonrası bademcikler giderek daha az aktif olmakla birlikte, sonrasında az olsa da aktif olmaya devam eden organlardır ve bu nedenle doktorlar kesinlikle gerekli olmadığı sürece onları almayı tercih etmez.

Bademcikler aşağıdaki gibi ikincil sorunlara neden oluyorsa, bademcikleri alma ameliyatı yani tonsillektomi gerekli görülebilir:

  • Uyku apnesi, gece nefes alma problemleri
  • Solunum ya da yutma zorluğu
  • Tedavisi zor bir apse
  • Bademciklerdeki enfeksiyonun diğer bölgelere yayılması

Eğer tonsillektomi yapılması gerekiyorsa, kullanılabilecek çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Lazerler, radyo dalgaları, ultrasonik enerji, coblation (soğuk dereceleri) veya elektrokoter (elektrikle ısıtılan bir iğne) bademcikleri çıkartmak için başarıyla kullanılmaktadır.

Ameliyat, giderek artan bir çare haline gelmiştir. Ameliyatın olumsuz etkilerinin, bademcikleri çıkarmayla ilgili pozitif sonuçlardan daha ağır olduğu düşünülmektedir. Genel olarak, o sırada rahatsızlık verici olsa da, insanların büyük çoğunluğu için bademcik iltihabı, ciddi uzun vadeli etkiler olmadan geçmektedir. (3)

Bademcik Şişmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Bademcik şişmesine neden olan bademcik iltihabını teşhis ve tedavi etmesi için gidilebilecek sağlık profesyonelleri arasında aşağıdakiler bulunmaktadır:

  • Çocuk doktoru
  • Aile hekimi
  • Kulak, burun, boğaz uzmanı (KBB)
  • İç hastalıkları uzmanı

Bademcikleri çıkarmak için cerrahi müdahale yapılırsa (Tonsillektomi), doktorunuz sizi bir KBB uzmanına sevk edebilir. (4)

Bademcik Şişmesi Nedir?

Bademcik şişmesi belirtisinin nedeni olan tonsillit olarak da bilinen bademcik iltihabı, boğaz arkasındaki dokunun iki oval biçimli pedlerinde oluşan iltihaptır. Başlıca belirtisi bademcik şişmesi olan bademcik iltihabının diğer belirtileri arasında boğaz ağrısı, yutma güçlüğü ve hassas lenf bezleri bulunmaktadır.

Bademcik iltihabı vakalarının çoğuna ortak bir virüs enfeksiyonu neden olmaktadır. Ancak,  bakteriyel enfeksiyonlar da bademcik iltihabına yol açabilmektedir. Her iki koşulda da bademcik şişmesi bir belirti olarak ortaya çıkabilmektedir. (5)

Bademcik Şişmesi Belirtileri

Bademcik iltihabı başlangıcının ilk belirtisi 2 günden daha uzun süren şiddetli boğaz ağrısıdır. Bu evrede bademcikler iltihaplanmakta ve şişmektedir. Bademcik şişmesi nasıl anlaşılır? Bademcik iltihabının diğer belirtileri ise şöyle sıralanmaktadır:

  • Zor ya da ağrılı yutma
  • Boyun tarafındaki bezlerin şişkin ve hassas olması (lenf nodları)
  • Ağız kokusu
  • Ateş ve titreme
  • Yorgunluk ve baş ağrısı
  • Mide rahatsızlığı veya ağrı
  • Bademcikler üzerindeki genişlemiş ve kızarmış beyaz / sarı irin noktaları
  • Ağız solunumu, gürültülü solunum ya da horlama

Bademcik iltihabı belirtileri genellikle üç ya da dört gün sonra iyileşmektedir, tedavi edilmediği takdirde ise iki haftaya kadar sürebilmektedir. (6)

Bademcik Şişmesi Nedenleri

Bademcik şişmesi neden olur? Bademcikler vücuda giren işgalcilere karşı vücudun ilk savunma bölgesi olduğu için sıklıkla enfeksiyonlara maruz kalmaktadır.

Bademcik şişmesine neden olan bademcik iltihabı ise sıklıkla viral bir enfeksiyon sonucu oluşmaktadır, ancak bazen bakteriyel bir enfeksiyon sonucu da ortaya çıkabilmektedir. A grubu streptokoklara ait bir bakteriden kaynaklanıyorsa, bu durum streptokok farenjiti olarak da adlandırılır.

İster viral ister bakteriyel olsun, bademcik iltihabı kişiden kişiye geçebilmektedir. Bununla birlikte, durum sinüzit veya saman nezlesi gibi ikincil bir hastalıktan kaynaklanıyorsa, bulaşıcı olma ihtimali daha düşüktür. (7)