Bademcik Şişmesi Belirtileri


Bademcik şişmesi nasıl anlaşılır? Bademcik şişmesi çoğu zaman bademcik iltihabının bir belirtisi olarak ortaya çıkmaktadır. Bademcik iltihabının belirtilerini ise şöyle sıralamak mümkündür:

Bademcik İltihabı Başlangıç Belirtileri

Bademcik iltihabı başlangıcı sırasında enfeksiyon belirtileri genellikle soğuk algınlığı nedeniyle oluşan boğaz ağrısından ayırmak zordur, yani her ikisinin başlangıcında boğaz ağrısı en çok dikkat çeken belirtidir. Erken bademcik iltihabı belirtileri şunları içermektedir:

  • Bademcik şişmesi
  • Hafif rahatsızlık
  • Yutma zorluğu çekme
  • Kırmızı renk alan ve hafifçe yanma hissi oluşan bademcikler (1)

İlerleyen Bademcik İltihabı Belirtileri

Bademcik iltihabı gelişirse, bademcik iltihabı belirtileri daha sıkıntılı bir hale gelebilmektedir. Bademcik şişmesinin soğuk algınlığından veya bademcik iltihabından kaynaklanıp kaynaklanmadığından emin değilseniz, farkı anlamının iki kolay yolu bulunmaktadır:

Doktorunuza danışın: Bademcik iltihabının nedenini doktorunuz yaptığı test sonucu sayesinde öğrenebilirsiniz.

Bademciklerinize bakın: Anlayabilecek birine boğazınızı kontrol ettirin. Tonsillit yani bademcik iltihabı hastalarının genellikle bademciklerinde beyaz bir kaplama veya beyaz / sarı renkte lekeler göze çarpmaktadır. Ayrıca belirgin bir kızarıklık ve bademcik şişliği olmaktadır. (2)

Soğuk algınlığı belirtisi olarak ortaya çıkan bademcik şişmesi durumu daha hafif bir ağrı ile geçmektedir. Soğuk algınlığında bademcik şişmesine genellikle burun tıkanıklığı gibi diğer soğuk algınlığı belirtileri de eşlik etmektedir. Burun tıkanıklığı, bademcik iltihabı rahatsızlığı geçirenlerde genellikle yaşanan bir durum değildir. Bademcik iltihabı kötüleştikçe boğaz ağrısı ve yutkunma zorluğu da yaşanmaktadır. Bademcik iltihabı nasıl anlaşılır? Aşağıdaki bademcik iltihabı belirtileri, yukarıdakilere ek olarak da yaşanabilir:

  • Bademcik şişmesi
  • Sıcaklık veya ateş
  • Yorgunluk ve baş ağrısı
  • Ağrı nedeniyle yutkunamama
  • Normal boğaz ağrısından daha şiddetli boğaz rahatsızlığı
  • İştah kaybı
  • Boyunda şişmiş lenf düğümleri (3)

Şiddetli Bademcik İltihabı Belirtileri

Şiddetli bademcik iltihabı vakalarında, yukarıda sayılanlara ek olarak bademciklerin yanında irin dolu apseler ortaya çıkabilmektedir. Belirtiler bu evreye kadar ilerlediyse, enfeksiyonun bulaşıcı olmasına sebep olabileceğinizden veya daha ciddi bir bakteri enfeksiyonu yaşanıyor olma ihtimaline karşı hemen bir doktora başvurmalıdır.

Vücut genellikle bademcik iltihabı ile savaşabilmektedir, ancak daha ciddi ve ısrarcı vakalarda antibiyotik tedavisi gerekli görülebilir. Tekrarlayan bademcik iltihapları veya bademcik iltihabı belirtileri doktorunuz tarafından reçete edilen tedaviden sonra azalmazsa, Tonsillektomi (bademcik ameliyatı) düşünülebilir. (4)

Bademcik iltihabının daha az görülen belirtileri arasında şunlar olabilir:

  • Kusma
  • Kabızlık
  • Tüylü bir dil hissi
  • Kötü nefes
  • Ağzı açmada güçlük çekmek

Daha küçük olan çocuklarda karında lenf düğümlerinin şişmesinden kaynaklanan karın ağrısı şikâyeti ortaya çıkabilmektedir. (5)

Kronik Bademcik İltihabı Belirtileri

Kronik tonsillit yani bademcik iltihabı, ergenlerde ve yetişkinlerde daha sık görülmektedir. Kronik bademcik hastalığı çeken insanlarda bu hastalık kronikleşir ve belirtileri şunlardır:

  • Boğaz ağrısı
  • Şişmiş bademcikler
  • Kriptik bademciklerle ilgili olabilecek kötü nefes
  • Boyun lenf düğümlerinin büyümesi

Hem antibiyotiğe dirençli hem de immünolojik işlevi değiştirilmiş bakteri enfeksiyonu, muhtemelen kronik tonsillit gelişiminde rol oynamaktadır. Radyasyona maruz kalınması durumunda da kronik bademcik iltihabı gelişme riski artabilmektedir. (6)

Acil Olarak Tıbbi Yardım Gerektiren Belirtiler

Nadiren olsa da, bademcik iltihabı bazen boğazın çok şişmesine neden olabilmekte ve nefes almayı zorlaştırabilmektedir. Bu gerçekleşirse, acil tıbbi yardım yapılması gerekmektedir.

Buna ek olarak, bir kişi aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsa, hemen bir doktora görünmelidir:

  • Ateş
  • Boyun tutulması
  • Kas güçsüzlüğü
  • 2 günden fazla süren boğaz ağrısı (7)

Bademcik Şişmesi Nedir?

Bademcik şişmesi belirtisinin nedeni olan tonsillit olarak da bilinen bademcik iltihabı, boğaz arkasındaki dokunun iki oval biçimli pedlerinde oluşan iltihaptır. Başlıca belirtisi bademcik şişmesi olan bademcik iltihabının diğer belirtileri arasında boğaz ağrısı, yutma güçlüğü ve hassas lenf bezleri bulunmaktadır.

Bademcik iltihabı vakalarının çoğuna ortak bir virüs enfeksiyonu neden olmaktadır. Ancak,  bakteriyel enfeksiyonlar da bademcik iltihabına yol açabilmektedir. Her iki koşulda da bademcik şişmesi bir belirti olarak ortaya çıkabilmektedir. (8)

Bademcik Şişmesi Nedenleri

Bademcik şişmesi neden olur? Bademcikler vücuda giren işgalcilere karşı vücudun ilk savunma bölgesi olduğu için sıklıkla enfeksiyonlara maruz kalmaktadır.

Bademcik şişmesine neden olan bademcik iltihabı ise sıklıkla viral bir enfeksiyon sonucu oluşmaktadır, ancak bazen bakteriyel bir enfeksiyon sonucu da ortaya çıkabilmektedir. A grubu streptokoklara ait bir bakteriden kaynaklanıyorsa, bu durum streptokok farenjiti olarak da adlandırılır.

İster viral ister bakteriyel olsun, bademcik iltihabı kişiden kişiye geçebilmektedir. Bununla birlikte, durum sinüzit veya saman nezlesi gibi ikincil bir hastalıktan kaynaklanıyorsa, bulaşıcı olma ihtimali daha düşüktür. (9)

Bademcik Şişmesinin Tedavisi

Bademcik şişmesi nasıl geçer? Bademcik iltihabı sonucu oluşan bademcik şişmesi için özel bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır, ancak belirtilerin şiddetini hafifletmek mümkün olabilmektedir:

  • Parasetamol veya ibuprofen gibi ilaçlarla ağrıyı hafifletmek
  • Bol bol sıvı tüketmek
  • Bol bol dinlenmek

Yapıl testler neticesinde bademcik şişmesinin nedeni bakteriyel bir enfeksiyon ise kısa bir süre için reçeteli olarak antibiyotik alınabilmektedir.

Oral antibiyotikler, intravenöz antibiyotik tedavisi (damar içine direkt olarak verilen) bakteriyel bademcik iltihabı için etkili değilse hastanede tedavi gerekli görülebilmektedir.

Bademcik İltihabı Ameliyatı

Tekrarlanan enfeksiyonları olan bazı insanlar bademcikleri aldırmak için ameliyat olabilmektedirler. Bu ameliyata Tonsillektomi adı verilmektedir. (10) Bu gelecekteki enfeksiyonu önlemek için bademcikleri cerrahi yardımla çıkarma işlemidir. Bademcikler genel olarak nitelikli sağlık uzmanları tarafından büyük bir olumsuz etkisi olmadan alınmaktadır. (11)

Bademcik Şişmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Bademcik iltihabını teşhis ve tedavi etmesi için gidilebilecek sağlık profesyonelleri arasında aşağıdakiler bulunmaktadır:

  • Çocuk doktoru
  • Aile hekimi
  • Kulak, burun, boğaz uzmanı (KBB)
  • İç hastalıkları uzmanı

Bademcikleri çıkarmak için cerrahi müdahale yapılırsa (Tonsillektomi), doktorunuz sizi bir KBB uzmanına sevk edebilir. (12)