Astımın Belirtileri Nelerdir?


Astımın başlangıcı ve belirtileri kişiden kişiye göre değişmektedir. Astım atakları seyrek de olabilir, belirtiler yalnızca belirli zamanlarda (egzersiz yaparken olduğu gibi) veya her zaman belirtiler yaşanabilir.

Astım nasıl anlaşılır? Genel astım belirtileri ve bulguları şunları içermektedir:

  • Nefes darlığı
  • Göğüs sıkışması veya ağrı
  • Nefes darlığı, öksürük veya hırıltılı solunum rahatsızlığının neden olduğu uyku bozukluğu
  • Nefes alırken bir ıslık sesi veya hırıltı (hırıltı çocuklarda astımın ortak bir belirtisidir)
  • Soğuk algınlığı veya grip gibi solunum yolu virüsü nedeniyle kötüleşen öksürük veya hırıltılı ataklar

Astımınızın muhtemelen kötüleştiğini gösteren belirtiler ise şunları içerir:

  • Daha sık yaşanan ve rahatsız edici boyutlara varan astım belirtileri ve semptomları
  • Nefes alma zorluğunun artması (akciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını kontrol etmek için kullanılan bir cihazla ölçülebilir)
  • Hızlı bir rahatlatıcı olan inhalerlerin (astım tedavisinde kullanılan rahatlatıcı soluk aldırma cihazı) daha sık kullanılması gereği (1)

Bazı insanlar için astım belirti ve semptomları bazı durumlarda daha da alevlenir:

  • Egzersiz kaynaklı astım: hava soğuk ve kuru olduğunda daha da kötü olabilir
  • Mesleki astım: kimyasal dumanlar, gazlar veya toz gibi işyerinde tahriş edici maddeler tarafından tetiklenebilir
  • Alerjiye bağlı astım: polen, küf sporları, hamamböceği atıkları veya cilt parçacıkları ve evcil hayvanlar (evcil hayvan tüyleri) tarafından bırakılan kurutulmuş tükürük gibi hava yoluyla taşınan maddeler tarafından tetiklenen astım (2)

Acil olarak tıbbi yardım gerektiren durumlar

Şiddetli astım atakları hayati tehlike oluşturabilir. Belirtileriniz ve semptomlarınız kötüleştiğinde ve acil tedaviye ihtiyacınız olduğunda ne yapacağınızı belirlemek için öncesinde doktorunuzdan fikir alın. Astımın acil durum belirtileri şunları içerir:

  • Nefes darlığı veya hırıltılı solunumun hızla kötüleşmesi
  • Çabuk rahatlatıcı bir inhalatör kullandıktan sonra bile gelişme olmaması
  • Minimal fiziksel aktivite yaparken bile nefes darlığı yaşamak

Astım olduğunuzu düşünüyorsanız: Sıklıkla öksürme veya birkaç günden fazla süren hırıltılı solunum sıklığı veya astım belirtileri yaşıyorsanız doktorunuza danışın. Astımı erken tedavi etmek, uzun süreli akciğer hasarını önleyebilir ve durumun zamanla kötüleşmemesine yardımcı olabilir. (3)

Astım atağının belirtileri

Astım semptomları bazen kısa bir süre içinde kötüleşir, bu durum astım atağı olarak bilinir. Bu atak aniden veya birkaç gün içinde kademeli olarak da gerçekleşebilir. Şiddetli bir astım atağı belirtileri şunları içerir:

  • Hırıltılı solunum, öksürük ve göğüs ağrısı
  • Yemek yemek, konuşmak veya uyku için nefes nefese olmak
  • Daha hızlı solumak
  • Hızlı bir kalp atışı
  • Uyuşukluk, kafa karışıklığı, tükenme veya baş dönmesi
  • Mavi dudaklar veya parmaklar
  • Bayılma (4)

Astım Hastalığı Nedir?

Astım, devam eden yönetim gerektiren yaygın ve uzun süreli bir akciğer hastalığıdır. Astımlı hastalarda solunum yolları hassastır ve belirli tetikleyicilere maruz kaldıklarında iltihaplanır, daralır ve nefes almada güç yaşanır. Astım sıklıkla çocukluk yaşlarında başlar ancak herhangi bir yaşta astımın gelişmesi de mümkün görülmektedir. Astımın sebepleri tam olarak anlaşılamamıştır, ancak bildiği kadarıyla çevre ve genetik faktörler kişilerde astımın gelişmesinde büyük rol oynamaktadır. Astım iyileştirilemez, ancak iyi bir yönetim planıyla kontrol altına alınabilmektedir. (5)

Detaylı bilgi almak için bakınız: Astım Hastalığı Nedir?

Astımın Nedenleri

Astım neden olur? Astıma, solunum yollarındaki iltihaplanma (şişme) neden olur. Bir astım krizi olduğunda, hava geçitlerinin astarı şişer ve hava yollarını çevreleyen kaslar sıkılaşır. Bu hava yolundan geçebilecek havanın miktarını azaltır. Hassas solunum yolları olan kişilerde alerjenler veya tetikleyiciler olarak adlandırılan maddelerin solunması ile astım belirtileri tetiklenebilir.

Genel astım tetikleyicileri şunları içerir:

  • Hayvanlar (evcil hayvan tüyleri veya kürkü)
  • Toz akarları
  • Bazı ilaçlar (aspirin gibi)
  • Hava değişimleri (çoğunlukla soğuk hava)
  • Havadaki veya yiyecekteki kimyasallar
  • Egzersiz
  • Küf
  • Polen
  • Soğuk algınlığı gibi solunum yolu enfeksiyonları
  • Güçlü duygular (stres)
  • Tütün dumanı

Astım hastalarının çoğunda kişisel olan veya aileden kalıtsal olarak geçen saman nezlesi (alerjik rinit) veya egzama gibi alerji öyküsü bulunmaktadır. Diğerlerinde ise alerji öyküsü bulunmamaktadır. (6)

Astımın nedenleri daha fazlası için tıklayınız.

Astımın Tedavisi

Astım nasıl geçer? Astım iyileştirilemese de, tetikleyicilerden kaçınarak ve ilaçların kullanımı ile kontrol edilebilir. Çeşitli astım ilaçları bulunmaktadır. Doktor hangisinin daha doğru olacağını belirlemektedir. Astımı kontrol etmek için kullanılan başlıca ilaç türleri şunlardır:

Önleyiciler: Bunlar genellikle şişlik azaltma ve vücudun tetikleyicilere tepkisini düşürme etkisi olan inhale kortikosteroid bir ilaçtır. Belirtileri önlemek için her gün düzenli olarak alınırlar.

Rahatlatıcılar: Bu inhale ilaçlar hava yolları kasının rahatlamasına, böylece daralmanın azaltmasına ve astım belirtilerini hafifletmesine yardımcı olur.

Belirti düzenleyiciler: Bunlar, uzun etkili nefes rahatlatıcılardır ve önleyici ile birlikte kullanılırlar. Hava yolu kaslarını rahat tutarak çalışırlar ve genellikle günde iki kez alınırlar.

Kombinasyon inhaletörleri: Kombinasyon inhaletörleri, önleyici ve semptom kontrolörü ilaçlarının tek bir cihazda toplanmış halidir.

Yukarıda bahsedilen ilaçlar inhale edildiğinden doğrudan akciğerlere gönderilir ve hemen harekete geçerler. Astım semptomlarının sıklığının ve şiddetinin artması, tedavi rejiminde bir değişiklik veya alınan ilaç miktarında bir artışa neden olabilir. Şiddetli astım atakları belirtilerinin kontrol altına alınması için hastanede tedavi gerektirebilir. (7)

Astım için hangi doktora gidilir: Astımınız varsa, bir sağlık uzmanı olarak astım uzmanını (solunum problemlerini anlayan ve astımı tedavi eden bir doktor) dikkatlice seçmek önemlidir. Bazı astım uzmanları şunlardır:

Alerji Uzmanı, İç Hastalıkları Uzmanı, Çocuk Doktoru, Göğüs Hastalıkları Uzmanı, Pulmoner Rehabilitasyon Terapisti (8)

Daha fazla astımın tedavisi